"Ευ αγωνίζεσθαι"

Κοίτα με, αντέχω

2012-02-12T01:35:00.001+02:00

(της Μαρίας Κανελλάκη) Το είπε ξεκάθαρα ο άνθρωπος. «Πρέπει να δούμε τον κόσμο κατάματα και να του πούμε όλη την αλήθεια…». Να πέσει πάνω μου η αλεπουδίσια ματιά του δολιχοκέφαλου, και μετά… ας πεθάνω! Δεν έχω άλλο νταλκά στο κεφάλι μου, τίποτα απολύτως δεν σκιάζει τα απέραντα καταπράσινα λιβάδια που πάνω τους ξαπλώνω την ήρεμη ζωή μου. Δεν έχω άλλες προσδοκίες απ’ το πέρασμά μου στο μάταιο τούτο κόσμο. Βασικά, γεννήθηκα για να τσοντάρω το εισόδημα του Γιωργάκη. Να ρίξω κι ένα μερεμέτι στη βίλα του Άκη. Να καλαφατίσω το εξοχικό του Κωστάκη. Να μου ρίξει και τη ματιά του ο Βαγγελάκης και να κλείσω ήσυχη τα μάτια μου. Πλήρης χρεών!

Και στην τελική, τι να την κάνω μια ματιά; Να τη βάλω στην κατσαρόλα ή να την καταθέσω στην τράπεζα να ‘χω να λαβαίνω ένα μικρό εισόδημα; Να τη βάλω στο συρτάρι μαζί με τα τετρακόσια εξήντα καθαρά, για ν’ αυγατίσουν και να γίνουν πεντακόσια ογδόντα; Να πληρώσω το ρεύμα, τα κοινόχρηστα ή έστω το νερό μου; Ούτε για φτύσιμο μια ματιά. Θα την περιφέρω ασκόπως και άνευ αποτελέσματος. Δεν έχει αξία η ματιά σας κύριοι. Ρίξτε κάτι άλλο, που θα πιάσει τόπο και θα σας κάνει λιγότερο μισητούς και ίσως πιο αποκαταστάσιμους στην ιστορία. Ρίξτε τους μισθούς σας. Ρίξτε τα έξοδα των υπουργείων σας. Ρίξτε τις προσωπικές σας δαπάνες. Ρίξτε στη φυλακή τους επιτήδειους συναδέρφους σας που ρήμαξαν τα δημόσια ταμεία. Ρίξτε τα νομοσχέδια που σας δίνουν άσυλο, για να είστε και μάγκες απέναντι στους ψηφοφόρους σας. Ρίξτε ευκαιρίες στους νέους, αξιοπρέπεια στα «περήφανα γηρατειά», ρίξτε μόρφωση στα παιδιά που ακόμα φωτοτυπούν φυλλάδες. Ρίξτε στη δημοσιότητα τους λογαριασμούς σας, τι αποκτήσατε και με ποιαν ακριβώς ιδιότητα. Ρίξτε τις συντάξεις σας στα όρια των συνταξιούχων του ΙΚΑ και πορευτείτε μ’ αυτά.

Δεν τη θέλω τη ματιά σας. Είναι σκουριασμένη και βρώμικη. Ήρθε ο καιρός να παροπλιστεί στην αχλή της ιστορίας. Μαζί με τα «τριάντα αργύρια» που εξαργύρωσαν την προδοσία σας. Πριν αλέκτωρ λαλήσει τριετία, μας σταυρώσατε πανηγυρικά. Με χειρουργική δεξιοτεχνία. Θρίαμβος! Συγχαρητήρια για τις οικονομικές και πολιτικές σας πανεπιστημιακές περγαμηνές!

Μπορώ και χωρίς τη ματιά σας. Κι αν μου αδειάσατε τις τσέπες, μου γεμίσατε πείσμα την ψυχή. Γνώση το κεφάλι μου. Καθαρότητα τη σκέψη μου. Μου φωτίσατε την άλλη πλευρά της οντότητάς μου, που ίσως τελικά έμελλε να την ανακαλύψω μέσα στα σκοτάδια που με καταδικάσατε να ζω. Ανακάμπτω. Βρίσκω ξαφνικά ένα ξεχασμένο χαμόγελο που δεν το φορούσα ως τώρα, και σκαρώνω πλάκες με τους φίλους. Μεταδίδεται. Ανταλλάζουμε αλληλεγγύη. Στήνουμε «επίσημα» γεύματα με πατάτες τηγανητές και χωριάτικη. Ανταμώνουμε. Συζητάμε. Κάνουμε πιο κοφτερό το μυαλό και πιο κριτική τη σκέψη μας. Πάμε βόλτες στα χωράφια, μαζεύουμε χόρτα, μυρίζουμε το χώμα. Γινόμαστε ολοένα και λιγότερο «οπαδοί» σας και περισσότερο άνθρωποι και πολίτες. Μαζί με την οικονομία, χρεοκόπησε κι ο μεγαλόστομος ορθολογισμός σας. Κι όσο η κάθε σας απόφαση θα βαραίνει τις πλάτες ενός νοικοκυριού, ενός άστεγου, ενός συνταξιούχου, ενός παιδιού δίχως μέλλον, να τη φοβάστε τη ματιά μας.

...δεν έχω χρόνο

2012-02-10T10:14:00.001+02:00

«Μέτρησα τα χρόνια μου και συνειδητοποίησα, ότι μου υπολείπεται λιγότερος χρόνος ζωής απ' ότι έχω ζήσει έως τώρα...
Αισθάνομαι όπως αυτό το παιδάκι που κέρδισε μια σακούλα καραμέλες: τις πρώτες τις καταβρόχθισε με λαιμαργία αλλά όταν παρατήρησε ότι του απέμεναν λίγες, άρχισε να τις γεύεται με βαθιά απόλαυση.
Δεν έχω πια χρόνο για ατέρμονες συγκεντρώσεις όπου συζητούνται, καταστατικά, νόρμες, διαδικασίες και εσωτερικοί κανονισμοί, γνωρίζοντας ότι δε θα καταλήξει κανείς πουθενά.

Δεν έχω πια χρόνο για να ανέχομαι παράλογους ανθρώπους που παρά τη χρονολογική τους ηλικία, δεν έχουν μεγαλώσει.

Δεν έχω πια χρόνο για να λογομαχώ με μετριότητες.
Δε θέλω να βρίσκομαι σε συγκεντρώσεις όπου παρελαύνουν παραφουσκωμένοι εγωισμοί.
Δεν ανέχομαι τους χειριστικούς και τους καιροσκόπους.

Με ενοχλεί η ζήλια και όσοι προσπαθούν να υποτιμήσουν τους ικανότερους για να οικειοποιηθούν τη θέση τους, το ταλέντο τους και τα επιτεύγματα τους.

Μισώ, να είμαι μάρτυρας των ελαττωμάτων που γεννά η μάχη για ένα μεγαλοπρεπές αξίωμα. Οι άνθρωποι δεν συζητούν πια για το περιεχόμενο... μετά βίας για την επικεφαλίδα.

Ο χρόνος μου είναι λίγος για να συζητώ για τους τίτλους, τις επικεφαλίδες. Θέλω την ουσία, η ψυχή μου βιάζεται...Μου μένουν λίγες καραμέλες στη σακούλα...

Θέλω να ζήσω δίπλα σε πρόσωπα με ανθρώπινη υπόσταση.
Που μπορούν να γελούν με τα λάθη τους.
Που δεν επαίρονται για το θρίαμβό τους.
Που δε θεωρούν τον εαυτό τους εκλεκτό, πριν από την ώρα τους.
Που δεν αποφεύγουν τις ευθύνες τους.
Που υπερασπίζονται την ανθρώπινη αξιοπρέπεια
Και που το μόνο που επιθυμούν είναι να βαδίζουν μαζί με την αλήθεια και την ειλικρίνεια.

Το ουσιώδες είναι αυτό που αξίζει τον κόπο στη ζωή.
Θέλω να περιτριγυρίζομαι από πρόσωπα που ξέρουν να αγγίζουν την καρδιά των ανθρώπων...
Άνθρωποι τους οποίους τα σκληρά χτυπήματα της ζωής τους δίδαξαν πως μεγαλώνει κανείς με απαλά αγγίγματα στην ψυχή.

Ναι, βιάζομαι, αλλά μόνο για να ζήσω με την ένταση που μόνο η ωριμότητα μπορεί να σου χαρίσει.
Σκοπεύω να μην πάει χαμένη καμιά από τις καραμέλες που μου απομένουν...Είμαι σίγουρος ότι ορισμένες θα είναι πιο νόστιμες απ'όσες έχω ήδη φάει.

Σκοπός μου είναι να φτάσω ως το τέλος ικανοποιημένος και σε ειρήνη με τη συνείδησή μου και τους αγαπημένους μου...»

Έξοχο κείμενο από τον Mario de Andrade (Ποιητή, συγγραφέα, δοκιμιογράφο και μουσικολόγο από τη Βραζιλία).

…aus Griechenland mit liebe… (της Μαρίας Κανελλάκη)

2012-02-09T08:00:00.000+02:00

Πήρα το μήνυμά σου. Τα’χεις πάρει κρανίο. Βουνό το δίκιο σου «φίλη» μου. Με διευκόλυνες μία, με διευκόλυνες δύο... τρεις.... και δώστου να με δανείζεις... Εεε νισάφι! Ήρθαν και ξεχείλωσαν τα χρέη μου, σαν κάτι κοιλιές στο υπουργικό τραπέζι. Κι εκτός απ’ το ότι πρέπει να σου παραχωρήσω τώρα ότι έχω και δεν έχω, πρέπει να λουφάξω στη γωνιά μου και να φάω στη μάπα τη χριστομάθεια περί «γερμανικού μοντέλου», με τον τεντωμένο δείκτη σου να με στοχεύει στο δόξα πατρί.

Μου λες για το πόσο εργατικοί και πειθαρχημένοι πολίτες είστε. Πόσο ευλαβικά τηρείτε τα ωράρια. ΄Ολα στην ώρα τους. Τρένα, αεροπλάνα, πλοία, ποδήλατα, ρόλερ, πατίνια, βρεφικά καροτσάκια. ΄Ολα καθαρά και ατσαλάκωτα. Σαν τα σακάκια που φοράει η καγκελάριός σας. Καλοραμμένα, ακριβοπληρωμένα και κομψά. Με τα στήθια να ασφυκτιούν μεν κάτω απ’ τα κουμπιά, αλλά να πειθαρχούν δε, ως οφείλουν. Οι δρόμοι είναι καθαροί, οι κήποι είναι ανθηροί, τα σπίτια είναι ομοιόμορφα, οι πλατείες είναι καταπράσινες, τα ποτάμια είναι γαλήνια, οι υπάλληλοι είναι συνεπείς, οι μπυραρίες κλείνουν στην ώρα τους, τα νοσοκομεία είναι πλήρως εξοπλισμένα, τα σχολεία μαθαίνουν στα παιδιά τα γερμανικά ιδεώδη, οι ηλικιωμένοι ζουν με αξιοπρέπεια, οι βιομηχανίες αναπτύσσονται, τα εργοστάσια παράγουν από σαμπουάν μέχρι αυτοκίνητα, οι εξαγωγές πάνε καλά, το ηθικό καλύτερα και αν κάτι σκιάζει την ιστορία σας, το ψεκάζετε με Zyklon B και καθαρίσατε. Δοκιμασμένη και σίγουρη η συνταγή της επιτυχίας σας: “ARBEIT MACHT FREI", σύμφωνα με την ταμπέλα του υποκαταστήματος στο Αουσβιτς ("Η εργασία απελευθερώνει").

Εμείς εδώ... μπανανία. Όλα αφημένα στην τύχη τους. Το είπε κι ο φύλαρχος: «O λαός μου είναι διεφθαρμένος ως το μεδούλι». Βουνό το δίκιο του. Είμαστε όλοι κατάπτυστοι και άξιοι της μοίρας μας. Η τιμωρία μας είναι δίκαιη. Αλυσοδεμένοι με χρέη που θα πληρώνουν οι απόγονοί μας μέχρι ... τρίτης (και βάλε) παρουσίας. Κανονικά έπρεπε να μας εκτελέσουν. Να μας συγκεντρώνουν όλους τμηματικά και, ανάλογα με τη βαθμίδα διαφθοράς του καθενός μας, να μας εξαϋλώνουν, να μας διακτινίζουν στο διάστημα, να μας κάνουν αστερόσκονη. Μεγάλη καρδιά όμως οι δανειστές μας. Δείχνουν επιείκια. Βέβαια, δείχνουμε κι εμείς μεταμέλεια. Ξαφνικά μας έπιασε μια ομαδική υστερία αυτοκριτικής και αυτομαστιγώματος, άνευ προηγουμένου. Τηλεοράσεις και ντελάληδες, φυλλάδες και ραδιόφωνα, οικονομικοί αναλυτές και άνθρωποι της τέχνης, αρπάξαν τις ντουντούκες και επιβεβαιώνουν με στόμφο την επιπολαιότητα, την κουτοπονηριά και την κολασμένη λαιμαργία μας να τρώμε & να καταβροχθίζουμε. Είμαστε «γουρούνια» με σφραγίδα πιστοποίησης, «φίλη» μου. Εγώ τι? Δεν έχω λόγο να διαφωνήσω. Για να το λένε όλοι, έτσι θα’ναι. Προφανώς έπαθα μερική αμνησία και δεν θυμάμαι την περίοδο των διονυσιακών οργίων που έτρωγα κι εγώ ασταμάτητα και επιδιδόμουν σε αχαλίνωτες ρεμούλες και επαίσχυντα σκάνδαλα.

Λοιπόν, ας κάνουμε ταμείο να τελειώνουμε. ΄Οχι ότι θα σε ξοφλήσω, αλλά να μην κρατάω άλλο πάνω μου αυτά που σου ανήκουν πλέον. Δικαιωματικά. Και με τη βούλα των ειδικών. ΄Εχουμε και λέμε:

Μαζί με κάτι οικονομίες που είχα για να καλύπτω τη γονεϊκή μου ανασφάλεια («για μια ώρα ανάγκης, μη τύχει κάτι στα παιδιά»), αδειάζω τσέπες, κουμπαράδες, συρτάρια, μπαούλα, τα βελούδινα κουτάκια με τους βαφτιστικούς σταυρούς, τη λίρα που μας είχε κάνει δώρο ο θείος απ’ την Αμερική (ήτοι επιστροφή αμερικανικής βοήθειας), τον τσεκουρωμένο μισθό μου & το κατακρεουργημένο μου εισόδημα. Το σπίτι, τα έπιπλα, τα ηλεκτρικά, τα ρούχα μας.

Σου στέλνω ακόμα τον αέρα που μου αναλογεί, τη θάλασσα και το βουνό μου. Την ιστορία μου, που αν δεν τη θέλεις, μπορείς να την κόψεις κομματάκια και να την κάνεις ξεσκονόπανο. Είναι από καλό ύφασμα και λυπάμαι να την πετάξω. Τη γλώσσα μου που δεν έχει αντίκρισμα στην Ευρώπη, αλλά είναι συλλεκτικό κομμάτι. Ίσως μετά από χρόνια, βρει τη χαμένη της αξία. Τα κειμήλια των προγόνων μου, τις εικόνες, τα παλιά ασημένια νομίσματα, τις δαντέλες της γιαγιάς, τα λινά τραπεζομάντηλα, τη λύρα και το μπουλγαρί του παππού, δυό τενεκέδες ελαιόλαδο απ’ τους πρόποδες του Ψηλορείτη και μπόλικο ρακόμελο.

Λυπάμαι μόνο γι αυτά που δεν μπορώ και δεν θα στα δώσω ποτέ. Δεν μεταβιβάζονται, δεν εξαγοράζονται, δεν εκβιάζονται καν. Δεν μετατρέπονται σε ομόλογα, δεν έχουν αγοραστική αξία και είναι ακόμα άγνωστα σε σας, γι αυτό και ανεκτίμητα. Οπότε τα κρατάω και πορεύομαι στο εξής μ’ αυτά:

Τα χρώματα, τις γεύσεις και τις μυρωδιές της πατρίδας μου. Τους ήχους. Το φως. Τη μητρική αγκαλιά της θάλασσας. Άλλοτε φουρτουνιασμένη και άγρια, κι άλλοτε τρυφερή και γαληνεμένη. Τον ήλιο. Το θυμάρι και το δίκταμο. Το στοίχημα να περπατήσω και φέτος το φαράγγι. Τη μουσική. Τη λύρα με το λαούτο. Το ξεσήκωμα. Το χορό. Την περηφάνεια. Το τίναγμα στον αέρα. Τα «παλληκάρια» (δεν υπάρχει αντίστοιχη ερμηνεία σε καμμιά γλώσσα του κόσμου, οπότε... τι να σου εξηγώ τώρα?). Το φαγητό που μυρίζει σ’ όλες τις εξώπορτες τα μεσημέρια. Συνήθως είναι γεμιστά. Με μάραθο και δυόσμο. Τα ανοιγμένα χέρια – φτερούγες της γιαγιάς. Το καλωσόρισμα στην ασβεστωμένη αυλή. Την ώρα που τα τζιτζίκια είναι στα μεγάλα ντουζένια τους. Πλάϊ στα πιθάρια με τις μπουκαμβίλιες και τα γιασεμιά. Τη φασαρία στο τραπέζι. Το τσούγκρισμα των ποτηριών. Το σφιχταγκάλιασμα. Το φιλότιμο (μη μεταφράσιμη λέξη επίσης). Το ηλιοβασίλεμα πάνω απ’ την παλιά πόλη. Φωνές παντού. Ντοπιολαλιές. Λέξεις κρυστάλλινες, εκφράσεις με στρογγυλεμένες καταλήξεις και αυτοσχέδιες μαντινάδες. Το γλέντι. Την υπερβολή παντού. Στον πόνο, στην αγάπη και στον καημό. Το μοίρασμα. Το αλισβερίσι με προϊόντα. Τα ντόπια μας «νομίσματα» που δεν υπάρχουν στις διεθνείς τράπεζες. Μόνο στο δικό μας «χρηματιστήριο»: Τους χοχλιούς. Τη ξυνομυζήθρα και τη γραβιέρα. Την κριθαροκουλούρα με ανθοτύρι . Τα κεράσματα. Η φιλοξενία στο μεγαλείο της. Να σε πνίγει στις ρακές και στα καλτσούνια. Οι σύντεκνοι. Το δειλινό στο λιμάνι. Και τις βάρκες ολόγυρα σαν πολύχρωμη δαντέλα. Μακρύς ο κατάλογος και δεν τελειώνει ποτέ...

Λόγω κακοτράχαλης μορφολογίας του εδάφους και των ανθρώπων, σου λέω πως θα δυσκολευτείτε λίγο να ισιώσετε και να λειάνετε τούτο τον τόπο. Να τον κάνετε αφόρητα ομοιόμορφο και να τον γυαλίσετε με το ευρωπαϊκό λούστρο και τη μονοτονία της απόλυτης ευταξίας.

Ζωή με οργάνωση αλλά χωρίς προσωπικότητα? Κουζουλάθηκες?

Αουφίντερζεν «φίλη» μου.

Πιρπιρούνα, καβαλάρηδες και τρανός χορός στα έθιμα της Σιάτιστας

2012-02-08T18:10:00.000+02:00

Το καλοκαίρι που μας πέρασε, είκοσι παιδιά από τη Δυτική Μακεδονία ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα της Τατιάνας Ντέρου, μιας Σιατιστινής που έχει συγκεντρώσει πλούσιο λαογραφικό υλικό, χόρεψαν μαζί και αναβίωσαν ένα παραδοσιακό έθιμο της περιοχής, ζητώντας από τον Θεό να βρέξει και να «ζωντανέψει» την αγροτική γη του τόπου.

"Πιρπιρούνα περπατεί, τον Θεό παρακαλεί, Θεέ μου ρίξε μια βροχή, μια βροχή βασιλική" λέει το τραγούδι της "πιρπιρούνας", ενός γνωστού λουλουδιού που έφτιαξε η τοπική παράδοση πριν από πολλά-πολλά χρόνια, αφουγκραζόμενη την ανησυχία των αγροτών για την παραγωγή του αμπελιού. Δύο μέρες μετά, έβρεξε και οι κάτοικοι άρχισαν να αναρωτιούνται αν πρόκειται για σύμπτωση ή όχι.

Λίγο αργότερα, τον Δεκαπενταύγουστο, πάνω από διακόσια άλογα, καλοστολισμένα και καλοταϊσμένα ξεκίνησαν με τους καβαλάρηδές τους μια εντυπωσιακή πομπή προς την Ιερά Μονή της Παναγίας του Μικροκάστρου για να την προσκυνήσουν, στους ήχους του τραγουδιού "λάμπουν τα χιόνια στα βουνά λάμπουν και τα λαγκάδια".

"Το έθιμο καθιερώθηκε την περίοδο της τουρκοκρατίας, καθώς ο πληθυσμός ένιωθε την ανάγκη να διατρανώσει την λεβεντιά του, αλλά και την ελπίδα για την αποτίναξη του τουρκικού ζυγού" εξηγεί στο ΑΜΠΕ ο λαογράφος και τέως διευθυντής της Μανουσείου Δημόσιας Βιβλιοθήκης της Σιάτιστας Γιώργος Μπόντας. Οι καλύτερες παρέες των καβαλάρηδων βραβεύτηκαν και πάλι όπως ορίζει το έθιμο, από το ίδρυμα "Παπαγεωργίου" και το Δήμο Βοϊου, υπό το βλέμμα του πλήθους των επισκεπτών που καταφθάνουν κάθε χρόνο στη Σιάτιστα για να το δουν από κοντά.

Τα παραπάνω είναι δύο μόνο από τα έθιμα της Σιάτιστας που αναβιώνουν ακόμη και σήμερα σε μια πεισματική προσπάθεια διατήρησής τους με σκοπό να μη χαθεί η πολιτιστική κληρονομιά και ταυτότητα της περιοχής. "Εκτός από αυτά, αναβιώνουν επίσης τα Μπουμπουσιάρια, τα καρναβάλια της Σιάτιστας που γιορτάζονται τα Θεοφάνεια, οι κλαδαριές λίγο πριν τα Χριστούγεννα, τα κόλιαντα, δηλαδή κάλαντα, τα τραγούδια του τρύγου και του αρραβώνα αλλά και ο εντυπωσιακός τρανός χορός που χορεύεται μετά τη στέψη στους γάμους και διαρκεί περίπου μία ώρα" σημειώνει χαρακτηριστικά ο κ. Μπόντας.

Σύμφωνα με τον ίδιο, ο τρανός χορός καθιερώθηκε το 1784 κατά την πρώτη επιδρομή των Τουρκαλβανών, τους οποίους απέκρουσαν πεντακόσιοι γενναίοι Σιατιστινοί που συγκέντρωσε ο προεστός Λογοθέτης, στο αρχοντικό της Σιατιστινής αγωνίστριας κυράς Σανούκως. Ήταν τότε που η κυρά οχυρώθηκε στο σπίτι της, κλεισμένη και αμπαρωμένη, με τη δικαιολογία ότι κάνει γάμο και δεν μπορεί να δεχτεί κανέναν. Με τον τρόπο αυτό δεν άφησε να μπει κανείς στο σπίτι της και έτσι σχεδιάστηκε η άμυνα των κατοίκων της περιοχής που στέφθηκε με επιτυχία. Το περιστατικό το θυμούνται όλοι στη Σιάτιστα και έτσι έδωσε το όνομά του σε έναν χορό που χορεύεται στην κεντρική πλατεία του χωριού αμέσως μετά το γάμο και με τη συμμετοχή όλης της οικογένειας και των καλεσμένων.

Ο τρανός χορός είναι ήρεμος και με συμμετρικές κινήσεις στην αρχή, ενώ γίνεται πηδηχτός στη συνέχεια και εκφράζει τη λύπη των συγγενών της νύφης και τη χαρά της οικογένειας του γαμπρού. Διαρκεί περίπου μία ώρα και οι στίχοι του προστάζουν: "Δε σας φοβάμαι σκυλαρβανιτάδες, έχω τα σπίτια μου ψηλά με μολύβι σκεπασμένα και με μάρμαρα στρωμένα".

Την έντονη συμμετοχή του κόσμου στα τοπικά έθιμα αποκαλύπτουν και οι κλαδαριές, που γίνονται στη Σιάτιστα το βράδυ της 23ης Δεκεμβρίου. "Παιδιά μ ήρθαν τα κόλιαντα και όλοι να ετοιμαστείτε. Πάρτε και τις τζουμάκες σας και στον Αι Λια να βγείτε. Και από τον Αι Λιά στον Πρόδρομο στα Τρία τα Πηγάδα εκεί θα γίνει το σύναγμα και όλο το συναγώγι. Θα ανάψουμε τις κλαδαριές θα πούμε και του χρόνου" λέει το τραγούδι που αποτελεί το προμήνυμα των χριστουγεννιάτικων εκδηλώσεων.

Λίγο αργότερα, το μεσημέρι των Θεοφανίων, κορυφώνεται το έθιμο "Μπουμπουσιάρια" που προέρχεται από την παραφθορά του ονόματος ΄Εμπουσα. Ήταν ένα φανταστικό τέρας με πόδια γαϊδάρου, που άλλαζε μορφή και τρόμαζε τα μικρά παιδιά. Πρόκειται για μια γιορτή μεταμφιέσεων που έχει τις ρίζες της στη διονυσιακή λατρεία. Άλλωστε η λέξη "μπουμπουσιάρια" που περιγράφει τους μεταμφιεσμένους, πηγάζει από τη θρακοφρυγική λέξη "μπασάρα" όπως ονόμαζα τότε τους χιτώνες που φορούσαν οι βάκχες στη Θράκη Στην έννοια αυτή δεν περιλαμβάνεται μόνο η μεταμφίεση αλλά και η διάθεση η ευθυμία, η όρεξη για χορό, καθώς η όλη γιορτή είναι αφιερωμένη στο πνεύμα, την ξενοιασιά και τον αθώο αυθορμητισμό. Η γιορτή κορυφώνεται με την παρέλαση των μεταμφιεσμένων ομάδων, το μεσημέρι των Θεοφανίων στο κέντρο της Σιάτιστας. Η μεταμφίεση σατιρίζει, πάντα καλοπροαίρετα, την επικαιρότητα ή δημόσια πρόσωπα και καταστάσεις, προκαλώντας άφθονο γέλιο.

"Από τα έθιμά μας το ένα είναι καλύτερο από το άλλο. Είναι ανάγκη πια σήμερα να τα διατηρήσουμε γιατί, όπως φαίνεται, οι ρίζες και τα ήθη μας θα είναι τα στοιχεία εκείνα που θα μας επιτρέψουν να κρατήσουμε την πολιτιστική μας κληρονομιά και ταυτότητα" λέει με νόημα ο κ. Μπόντας, ο οποίος θα παρουσιάσει απόψε τα έθιμα αυτά σε ειδική εκδήλωση στο Βαφοπούλειο Πολιτιστικό Κέντρο, στη Θεσσαλονίκη.

Π. Γιούλτση

Η οικογένειά μου (της Έλενας Ακρίτα)

2012-02-08T08:57:00.000+02:00

Η οικογένειά μου είναι µια πολύ αγαπημένη οικογένεια. Είναι ο αγαπημένος µου μπαμπάς, η αγαπημένη µου μαμά, ο αγαπημένος µου αδελφός.

Τον αγαπημένο µου μπαμπά δεν τον βλέπω ποτέ, γιατί φεύγει το πρωί για τη δουλειά και γυρίζει τα μεσάνυχτα. Δηλαδή κανονικά γυρίζει στις 7.00 µ. µ., αλλά κάνει και πέντε ώρες γύρω - γύρω το τετράγωνο μέχρι να βρει να παρκάρει. Κι όταν έρχεται δεν είναι και πολύ χαρούμενος και καθόλου δεν μοιάζει µε τους μπαμπάδες των διαφημίσεων που μπαίνουν μέσα µε δωράκια και σοκολάτες και τα παιδιά πηδάνε στην αγκαλιά του κι αυτός γελάει και τα στριφογυρίζει ψηλά.
Εμάς λέει: «Άϊ-σιχτίρι, το κωλοκράτος µου μέσα» και βροντάει τα κλειδιά στο συρτάρι.

Την αγαπημένη µου μαμά δεν τη βλέπω επίσης, γιατί κι αυτή δουλεύει αλλά έρχεται σπίτι µε το λεωφορείο. Και μετά πλένει, σιδερώνει, σφουγγαρίζει, μαγειρεύει και βρίζει τον μπαμπά που δεν πήρε τυρί τριμμένο από το σούπερ μάρκετ. Και δεν μοιάζει καθόλου µε τις μαμάδες των διαφημίσεων, γιατί δεν μαγειρεύει βαμμένη ούτε µε ψηλοτάκουνα. Κι όταν λερώσουµε το μπλουζάκι µε σοκολάτες δεν γελάει χαρούμενη που έχει το σωστό απορρυπαντικό, αλλά µας λέει: «Ε, βέβαια! Αφού έχετε τη δουλάρα !
Άντε βγάλτο, τελείωνε, ΤΕΛΕΙΩΝΕ λέμε, την τύχη µου που στραβώθηκα και τον παντρεύτηκα!».

Τον αγαπημένο µου αδελφό δεν τον βλέπω ποτέ, γιατί λείπουμε κι οι δυο στο σχολείο και μετά εκείνος πηγαίνει φροντιστήριο και μετά κλείνεται στο δωμάτιο του και μετά ανοίγει το κομπιούτερ του και μετά ψάχνει γυμνές κυρίες και μετά τις βρίσκει και μετά χαίρεται.

Ο μπαμπάς µου, η μαμά µου, ο αδελφός µου κι εγώ είμαστε µια πολύ αγαπημένη οικογένεια και κάθε Κυριακή μεσημέρι κάνουμε ένα πολύ αγαπημένο οικογενειακό τραπέζι κι εκεί έχουμε όλο τον χρόνο να τσακωθούμε μεταξύ µας. Ο μπαμπάς µαλώνει τον αδελφό µου που δεν διαβάζει αρκετά και μετά µαλώνει εμένα που δεν τα τρώω τα παντζάρια.
Και μετά η μαμά µαλώνει τον μπαμπά µου γιατί µας µαλώνει, γιατί είναι «αντιπαιδαγωγικό» λέει.
Και μετά η μαμά µου µαλώνει τον αδελφό µου που πετάει τα μποξεράκια του στη μοκέτα κι έχει και τη μέση της και μετά µαλώνει εμένα που θέλω να µου πάρουνε κινητό.
Και µου λέει: «Έκανε κι η μύγα κώλο και ζητάει κινητό».
Κι εγώ της λέω: «Η Ευαγγελία γιατί έχει κινητό που είναι και 27 μέρες μικρότερη;».
Κι η μαμά µου μού λέει: «Δεν µε νοιάζει τι κάνει η Ευαγγελία, εμένα µε νοιάζει τι κάνει το δικό µου το παιδί».
Και φωνάζει και ο μπαμπάς της λέει: «Τώρα που ουρλιάζεις εσύ, δεν είναι αντιπαιδαγωγικό;»
Κι η μαμά τού λέει: «Δεν ουρλιάζω, συζήτηση κάνουμε».
Κι ο μπαμπάς µου της λέει: «Ναι, έχεις δίκιο. Μπορεί στο ισόγειο να µη σ' άκουσαν!».
Κι η μαμά του λέει: «Έχε χάρη που είναι τα παιδιά, αλλιώς θα σου /λεγα τώρα!».

Και δεν του λέει.

ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΚΑΝΕΝΑΣ δεν μιλάει για πολλή ώρα. Κι ακούγονται µόνο τα πιρούνια, τα μαχαίρια κι ο αδελφός µου που κάνει κλάπα κλούπα µε τη γλώσσα του.
Κι η μαμά τού λέει: «Δεν μπορείς να φας σαν άνθρωπος;»
Κι ο αδελφός µου της λέει: «Σαν άνθρωπος τρώω».
Κι η μαμά µου του λέει: «Θα σε καλέσουνε σε κάνα σπίτι, ρεζίλι θα γίνουμε».
Κι ο μπαμπάς µου της λέει: «Μπορείς να σταματήσεις µία στιγµή, ΜΙΑ, Μ-Ι-Α, αυτό το µπουρ-µπουρ-µπουρ, µες στ/ αυτί µου;;. Έλεος δηλαδή, ΕΛΕΟΣ, Ε-Λ-Ε-Ο-Σ!».
Κι η µαµά µου λέει: «Δεν φτάνει που έχω γίνει χίλια κομμάτια να σας υπηρετώ όλους εδώ μεσα, µια καλή κουβέντα να ακούσω, ΜΙΑ, Μ-Ι-Α».
Κι ο μπαμπάς µου της λέει: «Έριξες πολύ αλάτι, λύσσα το /κανες».
Κι η μαμά τού λέει: «Ορίστε, εκεί που µας χρωστάγανε, µας πήραν και το βόδι».
Κι εγώ ρωτάω: «Πότε είχαµε ßόδι και µας το πήρανε;».
Κι ο αδελφός µου μού λέει: «Είσαι μαλακισμένο».
Κι εγώ βάζω τα κλάματα και λέω: «Με λέει μαλακισμένο».
Κι ο μπαμπάς µου του λέει: «Μη λες την αδελφή σου μαλακισμένο».
Κι ο αδελφός µου λέει: «Αφού είναι!»
Κι η μαμά µου λέει: «Δεν θέλω να ακούω τέτοιες λέξεις εδώ μέσα!».
Κι ο αδελφός µου της λέει: «Όταν τις λέει ο μπαμπάς είναι καλά;».
Κι η μαμά µου λέει στον μπαμπά µου: «Ορίστε, είδες το παράδειγμα που δίνεις στα ίδια σου τα παιδιά».
Κι ο μπαμπάς µου λέει: «Μια μπουκιά δεν μπορούμε να φαρμακώσουµε σ/αυτό το σπίτι, ΜΙΑ, Μ-Ι-Α».
Κι η μαμά µου του λέει: «Τι μπουκιά, εσύ δεν είπες είναι λύσσα; Κι άμα δεν σ/ αρέσει, να πας να σου μαγειρεύει η Βιβή».
Κι εγώ λέω: «Ποια είναι η Βιβή».
Κι η μαμά λέει: «Ποια είναι η Βιβή, Μανώλη; Πες στο παιδί σου, στο σπλάχνο σου, στην κόρη σου ποια είναι η Βιβή, Μανώλη».
Κι ο πατέρας µου λέει: «Η κυρία Βιβή είναι µια εξαίρετη συνάδελφος κι η μάνα σας είναι µια τρελή γυναίκα».
Κι η μαμά λέει : «Γι/ αυτό γυρίζουμε μεσάνυχτα, Μανώλη; Επειδή η Βιβή είναι µια εξαίρετη συνάδελφος, Μανώλη;».
Κι ο μπαμπάς λέει: «Γυρίζουμε μεσάνυχτα, διότι τα μεσάνυχτα βρίσκουμε να παρκάρουμε. Άντε να δούμε πού θα φτάσει ο πληθωρισμός πια».
Κι η μαμά µου του λέει: «Έχε χάρη που είναι τα παιδιά, αλλιώς σου /λεγα εγώ».
Κι ο µπαµπάς της λέει: «Τι θα µου /λεγες εσύ;».
Κι η µαµά του λέει: «Το δισάκι µου στον ώµο, για τον δρόµο, για τον δρόµο, αυτό θα σου /λεγα εγώ».
Κι εγώ λέω: «Έγιν/ η ßροχή χαλάζι, δεν µε νοιάζει, δεν µε νοιάζει ει ει ει ει ».
Κι ο µπαµπάς κι η µαµ µού λένε: «ΣΤΑΜΑΤΑ!!!» και σταµατάω.
ΚΑΙ ΠΕΦΤΕΙ ΠΑΛΙ µια σιωπή, ντράγκα ντούγκα τα πιρούνια.

Κι ο αδελφός µου λέει: «Έφαγα, πάω µέσα».
Κι ο µπαµπάς µου του λέει: «Δεν έχει να πας πουθενά. Τώρα τρώµε όλοι µαζί σαν οικογένεια».
Κι η µαµά µου του λέει: «Έχει δίκιο ο πατέρας σου, να κάτσεις εκεί που κάθεσαι».

Και καθόµαστε όλοι εκεί που καθόµαστε.

Διάλεξη της Ελένης Γλύκατζη- Αρβελέρ για τις ανθρώπινες αξίες στο Ίδρυμα Ευγενίδου

2012-02-07T21:02:00.000+02:00

Για τις ανθρώπινες αξίες και την κοινωνική προσφορά μέσα στο χρόνο μίλησε χθες βράδυ η διαπρεπής πανεπιστημιακός, Ελένη Γλύκατζη- Αρβελέρ σε εκδήλωση που διοργάνωσε ο Όμιλος Εθελοντών Κατά του Καρκίνου «Αγκαλιά-ΖΩ» στο Ίδρυμα Ευγενίδου.

«Δεν μπορείς να μιλήσεις για ανθρώπινες αξίες, εάν δεν μιλήσεις για τον εθελοντισμό», παρατήρησε μεταξύ άλλων η κ. Γλύκατζη- Αρβελέρ, και πρόσθεσε: «Ρώτησαν ένα μεγάλο νομπελίστα ποιο ήταν το καλύτερο σχολείο από το οποίο πέρασε και αυτός είπε ο παιδικός κήπος γιατί εκεί του έμαθαν να μην παίρνει το παιχνίδι του διπλανού, να παίζει με τους κανόνες του παιχνιδιού, αλλά και να δίνει το χέρι του στα άλλα παιδιά για να περάσουν μαζί στο απέναντι πεζοδρόμιο. Αυτή είναι η έννοια της αλληλεγγύης».

Στη συνέχεια η κ. Γλύκατζη- Αρβελέρ παρατήρησε: «Για όλες τις αξίες το μόνο που υπάρχει είναι ο παραδειγματισμός. Αυτή τη στιγμή αν υποφέρει από κάτι η ελληνική, η ευρωπαϊκή και η παγκόσμια κοινωνία είναι ότι δεν υπάρχουν οι παραδειγματικοί άνθρωποι. Και όπως έγραψε το 18ο αιώνα ο Βολταίρος παραδειγματικοί άνθρωποι είναι αυτοί που δουλεύουν για το καλύτερο του ανθρώπου», πρόσθεσε.

Η ομιλήτρια έθεσε το ερώτημα στο κοινό εάν υπάρχει ηθική πανανθρώπινη αξία, για να απαντήσει στη συνέχεια: «Όποιος μιλάει για πανανθρώπινη αξία, μιλάει για ένα ψέμα, όπως και όποιος μιλάει για ανθρωπότητα, γιατί δεν μπορείς να μιλάς για μια ενότητα που είναι ίδια από τη μια άκρη του κόσμου στην άλλη. Η μόνη πραγματικά πανανθρώπινη αξία που υπάρχει είναι ασφαλώς η ανθρωπιά. Η ανθρωπιά, δηλαδή η αλληλεγγύη και η μέριμνα για τον συνάνθρωπο, είναι η εκδήλωση της κάθε αρετής. Και ο μόνος ορισμός της πανανθρώπινης αξίας είναι να καταναλώνεις χωρίς να στερείς από τους άλλους, άρα όλα τα πολιτιστικά, εκπαιδευτικά και επιστημονικά αγαθά, η Δημοκρατία, η μοιρασιά με τον άλλο, η συνύπαρξη, είναι πανανθρώπινα, και όχι τα υλικά αγαθά».

Ολοκληρώνοντας, η ομιλήτρια επισήμανε ότι τα πέντε πράγματα που πρέπει να διδάξουμε στους νέους «για να σταθούνε ορθοί και όρθιοι και να μην ζήσουν γονατιστοί είναι να μάθουν τέλεια τη μητρική τους γλώσσα, γιατί έτσι θα ξέρουν όλη την ιστορία τους, τη ρίζα και το μεγαλείο αυτών που προηγήθηκαν, να διδαχθούν τέλεια μια ξένη γλώσσα γιατί έτσι θα μπορούν να σεβαστούν το διπλανό τους, να μάθουν τον τεχνολογικό κώδικα για να είναι ολοκληρωμένοι άνθρωποι στη σημερινή κοινωνία, να μάθουν τον καλλιτεχνικό κώδικα που σου επιτρέπει την ανάταση της ψυχής και τέλος να μάθουν να σέβονται το σώμα τους και να είναι μέσα στο σώμα τους σαν να είναι στο σπίτι τους».

Μ. Κουζινοπούλου

O «άτακτος» βασιλιάς, που κάνει διπλή ζωή

2012-02-06T07:22:00.000+02:00

Τα κρυφά φλερτ του Χουάν Κάρλος

Φωτιές ανάβει στο παλάτι αλλά και σε ολόκληρη την Ισπανία η βιογραφία της βασίλισσας Σοφίας, καθώς η συγγραφέας του βιβλίου ισχυρίζεται ότι από το κρεβάτι του μονάρχη έχουν περάσει περισσότερες από 1.500 γυναίκες, όχι όμως και η σύζυγός του, με την οποία έχει να συνευρεθεί από το 1976

Ο σύζυγος της κόρης του Χουάν Κάρλος, Χριστίνας, θα παρουσιαστεί ενώπιον του δικαστή Χοσέ Κάστρο, προκειμένου να καταθέσει για την υπόθεση υπεξαίρεσης χρημάτων

Σε... annus horribilis (σ.σ.: φρικτό έτος) εξελίσσεται το 2012 για τον βασιλιά της Ισπανίας Χουάν Κάρλος -πρώτα εξαιτίας της επικείμενης παρουσίασης στο δικαστήριο του γαμπρού του Ινιάκι Ουρντανγκαρίν για τον ρόλο του στο σκάνδαλο υπεξαίρεσης δημοσίου χρήματος- και τώρα εξαιτίας ενός βιβλίου, το οποίο τον παρουσιάζει ως «επαγγελματία γητευτή γυναικών».

Πρόκειται για το βιβλίο της Καταλανής δημοσιογράφου και συγγραφέως Πιλάρ Έιρε «Η μοναξιά της βασίλισσας», μία βιογραφία της βασίλισσας Σοφίας, στο οποίο ισχυρίζεται ότι ο βασιλιάς Χουάν Κάρλος είχε αναρίθμητες ερωτικές σχέσεις (μέχρι και 1.500), ενώ δεν έχει συνευρεθεί με τη σύζυγό του από το 1976.

Μεταξύ των κατακτήσεων του Δον Ζουάν... Κάρλος, όπως ισχυρίζεται η συγγραφέας, ήταν και η λαίδη Νταϊάνα, ισχυρισμό που είχε εκφράσει πρώτη η Βρετανίδα βιογράφος της βασιλικής οικογένειας λαίδη Κολίν Κάμπελ το 2004.

Συγκεκριμένα, η Κάμπελ ισχυριζόταν τότε πως η πριγκίπισσα είχε παροδικές σχέσεις με τον Χουάν Κάρλος, οι οποίες ξεκίνησαν το 1986, κατά τη διάρκεια των διακοπών των δύο οικογενειών.

Η Έιρε ισχυρίζεται πως η Νταϊάνα, που είχε ήδη αρχίσει να κουράζεται από τη βαριά σκιά που έριχνε στον γάμο της η Καμίλα Πάρκερ Μπόουλς, εξομολογήθηκε τα προβλήματά της στον Χουάν Κάρλος στη Μαγιόρκα το 1987, όταν οι δύο οικογένειες παραθέριζαν μαζί. Ο Χουάν Κάρλος βρήκε την ευκαιρία να τη φλερτάρει και η Νταϊάνα, από αντίδραση, υπέκυψε στο φλερτ.

Τα πρώτα σύννεφα και η ρήξη

Σύμφωνα με τη συγγραφέα, το βασιλικό ζεύγος ήταν ευτυχισμένο μέχρι που ο Χουάν Κάρλος ανέβηκε στον θρόνο το 1975. Η Σοφία ήταν πολύ ερωτευμένη μαζί του, αν και -όπως λέγεται- είχε δηλώσει κάποτε πως δεν «θα έπρεπε να τον είχε παντρευτεί επειδή είναι πολύ εγωιστής». Απέρριψε πολλές προτάσεις γάμου από πλούσιους Έλληνες εφοπλιστές για να υποκύψει τελικά στη γοητεία του «Τζόνι», όπως έλεγαν τον Χουάν Κάρλος, τα μέλη της οικογένειάς της. Η Φρειδερίκη, η οποία καταπίεζε την κόρη της από μικρή, όπως ισχυρίζεται η Έιρε, ήταν αυτή που ήθελε η κόρη της να παντρευτεί γόνο βασιλικής οικογένειας.

Σύμφωνα με το βιβλίο, τα πρώτα σύννεφα μαζεύτηκαν ήδη κατά τη διάρκεια των προετοιμασιών του γάμου το 1962, καθώς η Φρειδερίκη ήθελε να έχει τον απόλυτο έλεγχο, ενώ δεν βοηθούσε στην εκτόνωση της κατάστασης και το γεγονός ότι δεν εκτιμούσε καθόλου τον μελλοντικό της γαμπρό και μάλιστα συνήθιζε να τον αποκαλεί στα ελληνικά μαλ...α! Το μόνο θετικό που του έβρισκε ήταν ότι ήταν γαλαζοαίματος.

Η τελική ρήξη ήρθε, πάντα σύμφωνα με όσα καταγράφει η Έιρε στο βιβλίο της, το 1976, όταν η Σοφία αποφάσισε να κάνει έκπληξη στον Χουάν Κάρλος και να τον επισκεφτεί με τα τρία παιδιά τους στο εξοχικό ενός φίλου τους στο Τολέδο. Όταν έφτασε, βρήκε τον σκύλο του βασιλιά να περιπλανιέται ελεύθερος και τον επιστάτη να προσπαθεί απεγνωσμένα να την εμποδίσει να μπει στο σπίτι.

Τελικά εκείνη όρμησε μέσα για να τον βρει στην αγκαλιά της Ισπανίδας ηθοποιού Σάρα Μοντιέλ. Την επομένη η Σοφία ήταν αναγκασμένη να παρευρεθεί σ' έναν επίσημο ποδοσφαιρικό αγώνα, όταν όμως επέστρεψε στο Ανάκτορο Θαρθουέλα, όπου διαμένει η βασιλική οικογένεια, ζήτησε να μεταφερθεί η κρεβατοκάμαρά της στον πρώτο όροφο και του Χουάν Κάρλος στον δεύτερο. Έκτοτε κοιμούνται χώρια.

Όπως ισχυρίζεται η Έιρε, η Σοφία, λίγο αφότου τον έπιασε στα πράσα, πήρε τα παιδιά της και πήγε στην Ινδία, όπου βρισκόταν η Φρειδερίκη (τα τελευταία χρόνια της ζωής της ασχολιόταν με τον μυστικισμό και τις θρησκείες της Ανατολής), η οποία και την απέτρεψε να ζητήσει διαζύγιο λέγοντάς της: «Θέλεις να περάσεις την υπόλοιπη ζωή σου στη Νότια Γαλλία όπως τόσοι και τόσοι πρώην βασιλείς και βασίλισσες, να πληρώνεσαι για να προσδίδεις αίγλη στα πάρτι των νεόπλουτων;»

Μάλλον η Σοφία δεν ήθελε, αφού τελικά παρέμεινε στο πλευρό του Χουάν Κάρλος, ο οποίος συνέχισε απτόητος τις κατακτήσεις απ' όλους τους χώρους: τον καλλιτεχνικό, των γαλαζοαίματων και τον επιστημονικό. Η συγγραφέας ισχυρίζεται πως δείχνει μια προτίμηση στις λεπτές, ξανθές κοπέλες και πως ακόμα και τώρα, στα 74 του, συνεχίζει ακάθεκτος. Για να διατηρείται σε φόρμα, κάνει συχνά ενέσεις βιταμινών και υποβάλλεται σε αντιγηραντικές θεραπείες.

Οι περιπέτειες του γαμπρού βασανίζουν το παλάτι…

ΣΥΝΗΘΩΣ τα κουτσομπολίστικα έντυπα της Ισπανίας και οι ανάλογες εκπομπές δεν ασχολούνται με τη βασιλική οικογένεια - η οποία χαίρει μεγάλης εκτίμησης από το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού.

Μία «επίθεση» στην οικογένεια εκλαμβάνεται ως επίθεση στη δημοκρατία, καθώς δεν αμφισβητείται από κανέναν ο θετικός ρόλος που έπαιξε ο βασιλιάς στην αποκατάσταση του πολιτεύματος, μετά τη δικτατορία του Φράνκο.

Βέβαια, Βάσκοι, Καταλανοί κι αριστεροί δεν ταυτίζονται πλήρως μ' αυτήν την άποψη περί «επίθεσης στη δημοκρατία», και ζητούν την κατάργηση της μοναρχίας, οι φωνές τους, ωστόσο, εξακολουθούν να ηχούν χαμηλόφωνα.

Ωστόσο, φαίνεται πως, πλέον, έχουν βγει τα μαχαίρια. Αφορμή στάθηκε το σκάνδαλο με τον Ινιάκι Ουρντανγκαρίν, σύζυγο της κόρης του Χουάν Κάρλος, Χριστίνας, ο οποίος θα παρουσιαστεί αύριο, 6 Φεβρουαρίου, ενώπιον του δικαστή Χοσέ Κάστρο, προκειμένου να καταθέσει για την υπόθεση υπεξαίρεσης χρημάτων την περίοδο 2004-06 από το Ινστιτούτο Noos, το οποίο αναλαμβάνει τη διοργάνωση αθλητικών εκδηλώσεων.

Ο 43χρονος Ουρντανγκαρίν, πρώην παίκτης του χάντμπολ και Ολυμπιονίκης, υπήρξε πρόεδρος την επίμαχη περίοδο, οπότε και διοχετεύτηκαν σε ιδιωτικούς λογαριασμούς ποσά ύψους 6 εκατ. ευρώ, τα οποία έδιναν οι τοπικές κυβερνήσεις της Βαλένθια και των Βαλεαρίδων Νήσων στο Ινστιτούτο.

Ξενιτεύτηκε

Ο γαμπρός του Χουάν Κάρλος, μετά από αίτημα του πεθερού του, εγκατέλειψε την προεδρία του Noos το 2006 και από το 2009 ζει με την οικογένειά του στην Ουάσινγκτον, όπου δουλεύει για την ισπανική εταιρεία τηλεφωνίας Τelefonica.

Επιπλέον, αφότου ο Τύπος της χώρας άρχισε να ασχολείται ενδελεχώς με το σκάνδαλο, ο Χουάν Κάρλος απαίτησε από τον Ουρντανγκαρίν να εγκαταλείψει τα δημόσια καθήκοντά του για το εγγύς μέλλον.

Επίσης, το παλάτι έδωσε για πρώτη φορά στη δημοσιότητα τα οικονομικά στοιχεία του βασιλικού προϋπολογισμού, σύμφωνα με τα οποία, οι ετήσιες κρατικές δαπάνες για τη συντήρηση του θεσμού της βασιλείας ανέρχονται σε 8,4 εκατ. ευρώ.

Ο βασιλιάς Χουάν Κάρλος πληρώνεται από το κράτος 292.752 ευρώ τον χρόνο και φορολογείται με 40%, οπότε του απομένουν 140.519 ευρώ για προσωπικές δαπάνες. Ο πρίγκιπας Φελίπε πληρώνεται 146.376 ευρώ, ενώ η βασίλισσα Σοφία και οι τρεις πριγκίπισσες μοιράζονται 375.000.

Μετά απ' αυτές τις αποκαλύψεις αλλά και την κυκλοφορία του βιβλίου της Έιρε, οι φιλομοναρχικοί φοβούνται ότι το πλήγμα που καταφέρθηκε στη βασιλική οικογένεια θα προκαλέσει μόνιμη ζημιά.

Κι αυτό γιατί, οι περισσότεροι, φιλομοναρχικοί και μη, συμφωνούν ότι η αγάπη που τρέφει η πλειοψηφία του ισπανικού λαού στον Χουάν Κάρλος δεν επεκτείνεται κατ' ανάγκην στη μοναρχία ως θεσμό. Άλλωστε, στην πλειονότητά τους, οι Ισπανοί δεν θεωρούν τους εαυτούς τους φιλομοναρχικούς αλλά «φιλοχουανκαρλικούς». Επομένως, αν εκλείψει ο Χουάν Κάρλος, ο προστατευτικός τοίχος γύρω από τη μοναρχία μπορεί να καταρρεύσει.

Η συγγραφέας απολύθηκε την ημέρα που βγήκε το βιβλίο

Η ΠΙΛΑΡ Έιρε, συγγραφέας του βιβλίου που αναστάτωσε την Ισπανία, γεννήθηκε στη Βαρκελώνη το 1951. Σπούδασε φιλοσοφία και επιστήμη της τεχνολογίας, ασχολήθηκε στη συνέχεια με τη δημοσιογραφία κι εργάστηκε για πολλές εφημερίδες, μεταξύ των οποίων και η «El Mundo». Έγραψε το πρώτο της βιβλίο το 1985 με τίτλο, «VIPs: όλα τα μυστικά των πλουσίων και διασήμων».

Συνολικά έχει γράψει 13 βιβλία, τα περισσότερα απ' τα οποία ασχολούνται με τους πλούσιους και τα κουτσομπολιά τους αλλά και με τη βασιλική οικογένεια. Ωστόσο, η βιογραφία της Σοφίας, της κόστισε τη συνεργασία της με το κανάλι Telecino, το οποίο ανήκει στον όμιλο Media-set Espana - της ισπανικής θυγατρικής του ομίλου Μπερλουσκόνι. Το κανάλι την ειδοποίησε πως έληξε το συμβόλαιό της, μία ημέρα μετά την κυκλοφορία του βιβλίου, ενώ η ίδια έγραψε σε κομμάτι της στην «El Mundo» με τίτλο, «Αριβερντέρτσι, Telecino», πως συνάδελφοί της την προειδοποίησαν πως έχουν εντολές να μην αναφέρουν ούτε την ίδια, ούτε το όνομά της...

ΠΗΓΗ: ΤΟ ΕΘΝΟΣ

"Οι τελευταίοι σκλάβοι μας" - "Η επανάσταση με τα λόγια των μικρών"

2012-02-05T18:29:00.000+02:00

Το θεατρικό έργο του Ν. Λυγερού "Οι τελευταίοι σκλάβοι μας" γράφτηκε κατόπιν παραγγελίας της δασκάλας της Έκτης τάξης του Δημοτικού Σχολείου Ανωγείων κυρίας Δραμουντάνη Ζαφειρένιας για την εορτή της 25ης Μαρτίου. Το θέμα σχετίζεται με πραγματικά γεγονότα πριν την έναρξη της επανάστασης του 1821 στην Κρήτη.

-Ως εδώ ήταν !
-Τι έγινε;
-Το απαράδεκτο.
-Πες μας, δεν ξέρουμε τίποτα.
-Ένας Τούρκος έφιππος βρήκε ένα δικό μας πάνω στο άλογο.
-Και τι έκανε ο δικός μας;
-Κατέβηκε για να δείξει υποταγή.
-Δεν έπρεπε.
-Το ξέρω.
-Και τι έγινε λοιπόν;
-Τι είπε ο Τούρκος;
-«Γιάντα μωρέ γκαούρη, επέζεψες για να καβαλικέψεις εμένα!» και τον πυροβόλησε.
-Τι ήθελε να δείξει υποταγή αφού όλα τους φταίνε.
-Εμείς φταίμε που τα ανεχόμαστε.
-Και τι θέλεις να κάνουμε;
-Να αντισταθούμε !
-Δεν βλέπεις ότι οι δικοί μας δεν είναι έτοιμοι!
-Δεν έχει σημασία! Θα τον ετοιμάσουμε!
-Πως;
-Με τις πράξεις μας!
-Και τι μπορούν να κάνουν αυτές;
-Να δείξουν το παράδειγμα.
-Δεν θα το αντέξουν οι δικοί μας…
-Ούτε εμείς…
-Τι εννοείς;
-Κάθε πράξη θα είναι και μια θυσία !
-Τι σε φοβίζει;
-Δεν είμαστε αρκετοί για το θάνατο…
-Και είμαστε για την σκλαβιά;
-Από τις εκατό εκκλησίες του Μεγάλου Κάστρου του Ηρακλείου μας άφησαν μόνο μία για τη θρησκεία μας.
-Όλες οι άλλες έγιναν τζαμιά και αποθήκες.
-Υποχρέωσαν τους δικούς μας να κατεβάσουν όλες τις καμπάνες μας και να χρησιμοποιούν μόνο σήμαντρα…
-Ντροπή μας !
-Και τι ήθελες να κάνουν;
-Να πεθάνουν όλοι για τις καμπάνες.
-Αυτές οι καμπάνες είναι ιερές.
-Το ίδιο και ο λαός μας.
-Δεν έχει πια σημασία τι έγινε αλλά τι θα κάνουμε εμείς τώρα.
-Φτάνει πια !
-Τι φτάνει πια;
-Η σκλαβιά !
-Ας αρχίσει ο θάνατος λοιπόν !
-Άλλο θέλω να πω.
-Πες μας λοιπόν.
-Δεν θέλω να πεθάνω σκλάβος.
-Ούτε εγώ.
-Θα είμαστε λοιπόν οι τελευταίοι.
-Έτσι τα παιδιά μας θα είναι οι πρώτοι ελεύθεροι άνθρωποι.
-Κι ελεύθεροι χριστιανοί.
-Μήπως ξέχασες κάτι;
-Τι πράγμα;
-Οι Τούρκοι μόλις έμαθαν για την έναρξη της επανάστασης στην Πελοπόννησο…
-Άρχισαν φοβερές σφαγές σε όλα τα μέρη μας.
-Επειδή φοβούνται τους Κρητικούς!
-Και καλά κάνουν!
-Ναι, αλλά στα Χανιά απαγχονίστηκαν ο επίσκοπος Κισσάμου και ο επίσκοπος Κυδωνίας.
-Καθώς και ηγούμενοι μοναστηριών.
-Έχασαν τη ζωή τους πάνω από τετρακόσιοι χριστιανοί.
-Ένας για κάθε χρόνο σκλαβιάς.
-Και γι’ αυτό φτάνει πια!
-Αν αρχίσουμε κι εμείς την επανάσταση ξέρετε πόσους άλλους νεκρούς θα έχουμε.
-Η Κρήτη θα το αντέξει!
-Εμείς όμως;
-Ανοίγονται άλλα μέτωπα με τους Τούρκους, θα βοηθήσουμε τους δικούς μας στη Πελοπόννησο.
-Σωστός!
-Είμαστε Έλληνες δεν μπορούμε να τους αφήσουμε να παλεύουν μόνοι τους με τη βαρβαρότητα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
-Τέτοια λένε και οι Φιλικοί!
-Τότε θα γίνουμε κι εμείς Φιλικοί.
-Κοίτα όμως που τους οδήγησε…
-Οι Φιλικοί δεν κοιτάζουν τα σπίτια τους και τα χωράφια τους, μόνο την πατρίδα βλέπουν.
-Τι εννοείς;
-Δεν είναι τσιφλικάδες!
-Ούτε ραγιάδες!
-Είναι αδέρφια μας, τότε.
-Έτσι είμαστε!
-Θα σημάνουν οι καμπάνες μας.
-Κι ας μην τις ακούσουμε εμείς.
-Δεν έχουμε τίποτα να χάσουμε.
-Εκτός από τη ζωή μας.
-Οι δικοί μας θα θυμούνται το θάνατό μας.
-Αλλιώς, θα είναι και αυτοί σκλάβοι.
-Όχι, δεν πρόκειται να γίνει αυτό.
-Είμαστε μαζί σου.
-Κι εγώ!
-Μα εσύ έλεγες πως θα πεθάνουμε.
-Και τι νόμιζες ότι δεν θα είμαι κι εγώ στη γιορτή.
-Είσαι απίστευτος.
-Έλληνας είμαι!

Το θεατρικό έργο του Ν. Λυγερού "Η επανάσταση με τα λόγια των μικρών" συντάχθηκε κατόπιν παραγγελίας της Δασκάλας Χαράς Νικοπούλου αλλά και των μικρών μαθητών της στη Β' τάξη του 17ου Δημοτικού Σχολείου Καλλιθέας "Έλλη Αλεξίου". Μετά από πρόσκληση των παιδιών αλλά και της Δασκάλας τους ο κύριος Λυγερός προτίθεται σε σύντομο χρονικό διάστημα να επισκεφθεί το σχολείο και να γνωρίσει από κοντά τους "λιλιπούτιους" πρωταγωνιστές.

Αμαλία: Κυρία, κυρία, θα μας πείτε ποιoς ήταν ο Αφεντούλιεφ;
Μαρία: Ναι, ποιος είναι ο Μιχαήλ Κομνηνός;
Άλκης: Γιατί θέλετε να μάθετε γι’ αυτόν;
Αναστάσης: Διαβάσαμε ότι ήταν ο Αρχιστράτηγος της Κρήτης.
Άγγελος: Αυτό το διάβασα κι εγώ!
Ανδρέας: Και λοιπόν, τι άλλο διαβάσατε;
Γιάννης: Αυτός δεν έγραψε μια προκήρυξη το 1822.
Φρεντερίκ: Εσύ πού το ξέρεις;
Κωνσταντίνος: Κι εγώ το ξέρω.
Ερμής: Και τι λέει αυτή η προκήρυξη;
Ειρήνη: Κυρία, κυρία, να το πω εγώ.
Χαρά: Και βέβαια, πες μας την αρχή.
Αντωνία: Κι εγώ ξέρω την αρχή.
Χαρά: Τότε να μας την πείτε μαζί.
Μαχνούρ: Κι εγώ να συνεχίσω;
Χαρά: Ωραία. Λοιπόν θα την διαβάσουμε όλοι μαζί αυτή την περίφημη προκήρυξη.
Δήμητρα: Καλή ιδέα, κυρία!
Χαρά: Ας αρχίσουμε λοιπόν με την Πετρούλα που δεν μίλησε ακόμα.
Πετρούλα: Έχει δύσκολες λέξεις όμως...
Χαρά: Δεν πειράζει θα τις πούμε με τον δικό μας τρόπο και μετά θα τις μελετήσουμε.
Ματέο: Τότε μπορώ κι εγώ να βοηθήσω!
Γκλείντις: Κι εγώ είμαι μέσα!
Νικολέτα: Ναι πρώτα τις, σκέψεις και μετά τις λέξεις. Μυρτώ: Να πω και εγώ τότε μία φράση..
Άννα: Όλοι θα πούμε μία.
Κατερίνα: Πειράζει που δεν είμαστε από την Κρήτη;
Έλλη: Ούτε ο Αφεντουλίεφ ήταν από την Κρήτη!
Κατερίνα: Εντάξει τότε.
Κώστας: Αρχίζουμε λοιπόν.
Χαρά: Τέλεια… Πάμε λοιπόν στο 1822, τον Μάιο
Αμαλία: Αυτές τις μέρες
Μαρία: ελάβαμε γράμματα
Άλκης: από τους Αρχηγούς
Αναστάσης: και πρώτους του γένους μας
Άγγελος: με τα οποία μας φανερώνουν,
Αντρέας: ότι έπιασαν κάποιους απεσταλμένους
Γιάννης: από τον τρισκατάρατον τύραννον
Φρέντερικ: του γένους μας Σουλτάνον,
Κωνσταντίνος: οι οποίοι κρατούσαν φιρμάνια
Ερμής: προς πολλούς πασάδες
Αντωνία: σε διάφορα μέρη της Πατρίδας μας,
Μαχνούρ: με τα οποία φιρμάνια,
Δήμητρα: αυτός ο τύραννος τους διατάζει
Πετρούλα: να εξολοθρεύσουν από το πρόσωπο της γης
Ματέο: όλους τους Χριστιανούς αδελφούς μας!
Γκλείντις: Κοιτάξτε λοιπόν αδέλφια,
Νικολέττα: Βρισκόμαστε σε κίνδυνο όλοι,
Μυρτώ: Και εσείς αδιαφορείτε
Άννα: Εσείς οι αρματομένοι
Κατερίνα: που τρέχετε στις πρέζες,
Έλλη: Και γυρίζετε από χωριό σε χωριό
Κατερίνα: Τρώγοντας και πίνοντας
Κώστας: και αδικώντας τους φτωχούς χωρικούς
Χαρά: και στον πόλεμο δεν πηγαίνετε…
Αμαλία: Κυρία δεν είναι παράξενο το κείμενο;
Μαρία: Η αλήθεια δεν είναι παράξενη.
Άλκης: Και τώρα κινδυνεύουμε.
Αναστάσης: Μα ποιος παλεύει;
Άγγελος: Εμείς!
Ανδρέας: Διαβάζουμε απλώς ένα κείμενο.
Γιάννης: Έτσι αρχίζουν όλα.
Φρέντρικ: Τι θέλεις να πεις;
Κωνσταντίνος: Δίχως γνώσεις...
Ερμής: Καμιά πράξη δεν είναι σωστή!
Ειρήνη: Τότε πρέπει να διαβάσουμε περισσότερα
Αντωνία: Αν δεν ξέρουμε την ιστορία μας...
Μαχνούρ: πώς θα φτιάξουμε το μέλλον μας.
Δήμητρα: Μήπως πρέπει να δούμε ποιος τον έκανε Αρχιστράτηγο της Κρήτης.
Πετρούλα: Και γιατί!
Ματέο: Ο Υψηλάντης τον διόρισε!
Γκλείντις: Επειδή το ζήτησαν οι επαναστάτες.
Νικολέτα: Ναι αλλά γιατί;
Μυρτώ: Επειδή στα τέλη Ιουλίου του 1821
Άννα: Ο Σερίφ πασάς με 8.000 πολεμιστές
Κατερίνα: επικράτησε στην περιοχή Ρεθύμνου.
Έλλη: Πολλοί επαναστάτες και οπλαρχηγοί σκοτώθηκαν.
Κατερίνα: Αυτός είναι ο λόγος κυρία;
Χαρά: Ναι, αυτός, παιδί μου.
Κώστας: Κι εμείς τότε πρέπει να ζητήσουμε ένα αρχηγό, κυρία.
Χαρά: Πρέπει πρώτα να διαβάσετε τους Δασκάλους του Γένους.

Παιδιά δίχως φράχτη

2012-02-04T22:12:00.001+02:00

του Ν. Λυγερού

Βασιλεία: Μα καλά, κυρία, δεν θα κάνουμε τίποτα εμείς;
Μαρίνα: Τι θέλετε να κάνετε, παιδιά μου;
Ηλιάνα: Θέλουμε κι εμείς να κάνουμε κάτι για το φράχτη...
Ιωάννης: Σωστά, κυρία.
Μαρίνα: Δηλαδή;
Σοφία: Αν δεν κάνουμε τίποτα, πώς θα πούμε στα παιδιά μας όταν γεράσουμε ότι χάρη σε μας δεν έγινε ο φράχτης.
Μαρίνα: Μα είστε τόσο σίγουρα ότι δεν θα γίνει, παιδιά;
Παναγιώτης: Και βέβαια! Δεν μπορεί να γίνει ένα πράγμα που δεν θέλουν ούτε τα παιδιά.
Μαρίνα: Μα μερικοί θα πάρουν χρήματα άμα γίνει ο φράχτης.
Βασιλεία: Εμάς δεν θα μας εξαγοράσουν πάντως!
Μαρίνα: Μα δεν νομίζω ότι τους εξαγόρασαν.
Ηλιάνα: Τότε γιατί το κάνουν;
Μαρίνα: Για να κερδίσουν χρήματα!
Ιωάννης: Τότε θα κερδίσουν περισσότερα, όταν θα τους βάλουμε να πέσει.
Μαρίνα: Μα είστε τόσο αποφασισμένα, παιδιά μου.
Σοφία: Εσείς δεν είστε, κυρία;
Μαρίνα: Ειλικρινά, δεν ξέρω. Οι καιροί είναι δύσκολοι. Σκέφτομαι την κοινωνία...
Παναγιώτης: Εμάς να σκέφτεστε, όχι την κοινωνία. Εμείς θα μείνουμε με το φράχτη.
Μαρίνα: Μα είναι για το καλό σας.
Βασιλεία: Τέτοιο καλό να μας λείπει!
Μαρίνα: Μα γιατί το βλέπουμε τόσο αρνητικά !
Ηλιάνα: Δεν είμαστε κότες για να μας βάλουν σ’ ένα κοτέτσι.
Μαρίνα: Εντάξει, εντάξει, έχετε δίκαιο.
Ιωάννης: Επιτέλους, κυρία! Αφού σας αγαπάμε είναι δυνατόν να μην αγαπάτε το μέλλον μας.
Μαρίνα: Είστε οι επόμενοι άνθρωποι !
Σοφία: Πείτε μας τι να κάνουμε…
Μαρίνα: Πώς σας φαίνεται να κάνουμε ένα γλυπτό;
Παναγιώτης: Τι σχέση έχει με το θέμα μας;
Μαρίνα: Έχει, έχει. Έχω ένα φίλο που μου έδειξε μια φωτογραφία από το Παρίσι και μου έκανε μεγάλη εντύπωση.
Βασιλεία: Τι φωτογραφία;
Μαρίνα: Είναι ένας άνθρωπος που βγαίνει από έναν τοίχο.
Ηλιάνα: Τι παράξενο γλυπτό.
Μαρίνα: Είναι από μια νουβέλα.
Ιωάννης: Κι εμείς τι θα κάνουμε;
Μαρίνα: Θα πάρουμε ένα κομμάτι φράχτη και θα το κάνουμε άνθρωπο.
Σοφία: Πώς είναι δυνατόν;
Μαρίνα: Φανταστείτε το δρομέα που είναι στην Αθήνα.
Παναγιώτης: Α, τώρα κατάλαβα.
Μαρίνα: Ε, λοιπόν ο δρομέας θα βγαίνει από το σύρμα του φράχτη.
Βασιλεία: Το σύμβολο της ελευθερίας.
Ηλιάνα: Ελευθερία ή φράχτης!
Ιωάννης: Ναι, κυρία, αυτό θα κάνουμε.
Σοφία: Αυτός ο άνθρωπος θα είναι ο μικρός πρίγκιπας.

Το Ευ αγωνίζεσθαι ευχαριστεί την κα Σταμπολίδου Σβέτα, για την παραχώρηση των κειμένων.

Η συγκλονιστική γνωριμία δυο γυναικών που βίωσαν την εμπειρία της μεταμόσχευσης

2012-02-02T17:10:00.000+02:00

Έτος 1979, Χιντσέστι-Μολδαβία. Η επτάχρονη Κατερίνα Ράγιου μαζί με όλους τους συμμαθητές και τις συμμαθήτριές της υποβάλλεται σε δοκιμασία μαντού για τη φυματίωση. Η σύριγγα που την τρυπά αποδεικνύεται μοιραία για την υγεία της καθώς γίνεται η αιτία να προσβληθεί από ηπατίτιδα Β, η οποία 30 χρόνια αργότερα θα της καταστρέψει το συκώτι και θα την φέρει στα πρόθυρα του θανάτου.

Έτος 2009 Ιωάννινα, Ελλάδα. Η 14χρονη Μαρία Σταμένκοβιτς έχει ανέβει στο βουνό με τον παππού της για να μαζέψει τσάι. Ένα στραβοπάτημα έγινε η αιτία να κοπεί το νήμα της ζωής της. Όμως η Μαρία δεν έχει πεθάνει… συνεχίζει να ζει μέσα στο κορμί της Κατερίνας Ράγιου. Σχεδόν ένα χρόνο μετά το άδικο χαμό της Μαρίας, ένα παιχνίδι της μοίρας, φέρνει την μητέρα της, σε επαφή με την Κατερίνα Ράγιου.

Το παιχνίδι της μοίρας

Τη συγκλονιστική αυτή ιστορία αφηγήθηκαν οι δυο γυναίκες, η Κατερίνα Ράγιου και η μητέρα της αδικοχαμένης Μαρίας, Αθανασία Χριστοδούλου.

Η Κατερίνα Ράγιου, μητέρα δύο κοριτσιών 10 και 19 ετών, ήρθε στην Ελλάδα το 1997. «Ήμουν στη πρώτη Δημοτικού όταν μας έκαναν στο σχολείο μαντού για τη φυματίωση. Τότε τις σύριγγες τις έβραζαν. Φαίνεται όμως ότι αυτήν που χρησιμοποίησαν σε μένα δεν την έβρασαν καλά και κόλλησα ηπατίτιδα Β. Η ηπατίτιδα έμεινε σε λανθάνουσα μορφή για πολλά χρόνια ώσπου μια μέρα «ξύπνησε» φέροντας μαζί και την ηπατίτιδα D που μου κατέστρεψε το συκώτι. Το πάλεψα σχεδόν 30 χρόνια, δεν κάπνιζα, δεν έπινα δεν είχα παρέες γιατί οι άλλοι κάπνιζαν και έπιναν. Μπαινόβγαινα στα νοσοκομεία και χάρη στα φάρμακα και τους γιατρούς έζησα παλεύοντας για τη ζωή μου. Όταν έφτασα στα 36 μου χρόνια δεν μπορούσα να κρατηθώ στη ζωή, ζούσα πια στο νοσοκομείο με υποστήριξη. Επειδή η κατάστασή μου ήταν πολύ βαριά, βρέθηκε μέσα σε ενάμιση μήνα μόσχευμα και στις 19 Ιουλίου του 2009 έγινε η μεταμόσχευση. Το μόσχευμα ήταν από ένα κοριτσάκι 14 χρονών. Χάρη σε αυτήν ζω σήμερα και χάρη στην ευκαιρία που της έδωσαν οι γονείς της να «ξαναγεννηθεί» μέσα από μένα» αφηγείται η Κατερίνα Ράγιου.

«Η Μαρία είχε ανέβει στο βουνό με τον παππού της να μαζέψει τσάι. Γλίστρησε και έπεσε από ψηλά. Έχασε τη ζωή της από αιμορραγικό σοκ. Μέχρι εκείνη τη στιγμή ποτέ δεν είχαμε σκεφτεί το θέμα της δωρεάς οργάνων. Όμως κι εγώ και ο σύζυγός μου είμαστε δοτικοί άνθρωποι και έτσι μεγαλώσαμε και τα παιδιά μας. Γι αυτό και δώσαμε τα όργανα του παιδιού μας και σώθηκαν 6 άνθρωποι. Είμαι σίγουρη πως αν μπορούσαμε να τη ρωτήσουμε τη Μαρία μας θα μας έλεγε κι αυτή να δώσουμε τα όργανά της» διηγείται η Αθανασία Χριστοδούλου.

Μία τυχαία γνωριμία

Η Κατερίνα και η Αθανασία γνωρίζονται αλλά δεν έχουν συναντηθεί ακόμη. Σχεδιάζουν όμως να βρεθούν το Πάσχα. Πώς όμως έγινε και ήρθαν σε επαφή οι δύο γυναίκες;

Ο ένας νεφρός της Μαρίας μεταμοσχεύθηκε στην 11χρονη Μαριάννα από την Κρήτη, ενώ το ήπαρ στην Κατερίνα Ράγιου. Τρεις μήνες μετά το θάνατο της κόρης της η Αθανασία Χριστοδούλου πληροφορείται από μία γνωστή της, που γνώρισε τη Μαριάννα στο νοσοκομείο, ότι το κοριτσάκι είχε κάνει μεταμόσχευση νεφρού από ένα 14χρονο κορίτσι από τα Ιωάννινα που έχασε τη ζωή του από πτώση.

«Κατάλαβα ότι η Μαριάννα είχε πάρει το νεφρό της κόρης μου. Από την οικογένειά της μάθαμε για την Κατερίνα που έκανε τη μεταμόσχευση στο ίδιο νοσοκομείο με τη Μαριάννα. Τότε δεν ήμουν ψυχολογικά καλά. Αλλά μετά από ένα χρόνο αποφάσισα να επικοινωνήσω μαζί τους. Έτσι μιλήσαμε στο τηλέφωνο αλλά δεν έχουμε βρεθεί ακόμη. Με την Κατερίνα μιλάμε στο τηλέφωνο αλλά είναι σαν να τη ξέρω» εξηγεί η Αθανασία Χριστοδούλου

«Εγώ επικοινωνώ τακτικά με την οικογένεια της Μαρίας. Ανταλλάσουμε δώρα μεταξύ μας, μιλάω στο τηλέφωνο με τα αδελφάκια της, δυο κοριτσάκια 9 και 11 χρονών, κάνω πλάκα μαζί τους. Μας βρήκαν τυχαία οι ίδιοι γονείς της Μαρίας. Βρήκαν το σύζυγό μου και τον ρώτησαν πώς είμαι στην υγεία μου. Μετά από αυτό επικοινώνησα κι εγώ και τους είπα: «Στη Θεσσαλονίκη έχετε μια κόρη». Τώρα συζητάμε μήπως και το Πάσχα να βρεθούμε οικογενειακώς», λέει από την πλευρά της η Κατερίνα Ράγιου

Το μήνυμα

Οι δυο γυναίκες δίνουν ένα μήνυμα ζωής και ελπίδας.

«Όταν χάνεις κάποιον δικό σου και δεν έχει άλλη ελπίδα πρέπει να ξέρεις ότι δωρίζοντας τα όργανά του η καρδιά του συνεχίζει να χτυπά. Κι αυτό σου απαλύνει τον πόνο», λέει η Αθανασία Χριστοδούλου.

«Ζω χάρη στη Μαρία και παλεύω για κείνη. Είναι δύσκολο να χάνεις το παιδί σου. Εκείνη τη στιγμή λες: «είναι άδικο, γιατί να συμβεί;». Για να μη φύγει άδικα το παιδί σου πάρε όλη τη δύναμη στα χέρια σου και πες: «εγώ θα σε κρατήσω ζωντανό» και δώρισε τα όργανά του. Με μια δωρεά όλα τα όργανα θα μπορέσουν να λειτουργήσουν σε ένα ξένο σώμα, σε μια ξένη πόλη σε μια ξένη χώρα. Σκέψου πως το παιδί σου έφυγε για σπουδές στο εξωτερικό ή ότι πήγε αλλού να κάνει οικογένεια. Δώσε του μια ευκαιρία να «ξαναζήσει» βάλε μια υπογραφή για να το κρατήσεις ζωντανό» προσθέτει από την πλευρά της η Κατερίνα Ράγιου.

Αγγέλα Φωτοπούλου

H αρμενική νοημοσύνη και τρία ακόμη νέα ποιήματα του κ. Νίκου Λυγερού

2012-02-01T16:53:00.000+02:00

H αρμενική νοημοσύνη

Ν. Λυγερός

Μετάφραση από τα γαλλικά Σάνη Καπράγκου

Η αρμενική νοημοσύνη
δεν είναι έν’ αποκύημα της φαντασίας
είν’ αυτή που επέτρεψε την επιβίωση
μετά τη γενοκτονία από τη βαρβαρότητα
χωρίς εκείνη, αυτός ο λαός θα ήτανε νεκρός
κι εμείς δεν θα γνωρίζαμε για κείνον
παρά μόνο μερικά υπολείμματα και ερείπια
δίχως να συναισθανόμαστε τη συμβολή του
για το σύνολο της Ανθρωπότητας.
Έτσι σε τούτη την παρτίδα σκάκι
πόνταρε κι εσύ στους δασκάλους.

Το μονοπάτι της Ελβετίας

Ν. Λυγερός

Μετάφραση από τα γαλλικά Βίκυ Τσατσαμπά

Πάνω από τα βουνά
θαυμάσαμε το χιόνι
χωρίς να ξεχνάμε δικούς μας
επειδή το μονοπάτι της Ελβετίας
ήταν πάντα στο μυαλό μας.
Επειδή η θρυλική ουδετερότητα
όσον αφορά την άρνηση της γενοκτονίας
δεν είχε διστάσει να λάβει θέση
έναντι τη γενοκτονία της μνήμης
χωρίς να περιμένει ένα παράδειγμα.
Έτσι όταν φθάσαμε
σε αυτήν την γη του χιονιού
δεν παραλείψαμε
να ευχαριστήσουμε αυτούς ανθρώπους
τους ικανούς να αντιμετωπίσουν τη βαρβαρότητα.

Τίποτε δεν παίχτηκε ακόμη

Ν. Λυγερός

Μετάφραση από τα γαλλικά Σάνη Καπράγκου

Όσο ο νόμος δεν έχει ψηφιστεί
στην Εθνοσυνέλευση,
τίποτε δεν παίχτηκε ακόμη
διότι ο μηχανισμός της προπαγάνδας
δεν θα το δεχτεί
είν’ ένα ζήτημα αρχής,
χρηματοδοτείται από το κράτος
για να εξασφαλίζει αποτελέσματα
και φοβάται το γαλλικό δίκαιο
διότι ξέρει πως θα εφαρμοστεί
και πως θα δώσει το παράδειγμα
δημιουργώντας ένα ντόμινο,
έτσι οι υποστηρικτές, οι δίκαιοι,
δεν πρέπει να εφησυχάσουν
διαφορετικά το ελάχιστο λάθος
θα είναι μια νίκη της βαρβαρότητας.

Το χρήμα και η αξία

Ν. Λυγερός

Μετάφραση από τα γαλλικά Βίκυ Τσατσαμπά

Όταν ένα κράτος
δεν στηρίζεται πια στην αξία του
αλλά στο χρήμα
που πρέπει να ξοδέψει
για να δωροδοκήσει τους άλλους
τότε ξέρεις ότι είναι έτοιμο
για όλες τις δολοπλοκίες
και ότι για αυτό
όλα τα χτυπήματα είναι επιτρεπτά
ώστε να πετύχει το στόχο του
έτσι μην χαλαρώνεις
ο αγώνας συνεχίζεται
επειδή η αναγνώριση
δεν είναι παρά η αρχή
χωρίς διαδικασία διόρθωσης
τα θύματα και οι επιζώντες
δεν θα έχουν δικαίωμα στη δικαιοσύνη.

Η ΑΟΖ, ένα όραμα για την Ελλάδα

2012-02-01T12:14:00.001+02:00

Η αλλαγή φάσης υπάρχει. Η ΑΟΖ δεν είναι πλέον υπό αμφισβήτηση από όλους τους άλλους, αντιθέτως, θέλουν πλέον να προλάβουν τα οφέλη της ελληνικής ΑΟΖ, πριν ακόμα υπάρξει καν η θέσπισή της. Μπορεί να υπάρχουν ακόμα μερικοί δικοί μας που δεν πείστηκαν από το θέμα της ελληνικής ΑΟΖ, φανταζόμαστε τώρα ότι οι ΑΟΖ της Αιγύπτου αλλά και της Τουρκίας θα καταφέρουν πιο αποτελεσματικά ν’ αλλάξουν και τους άπιστους της ΑΟΖ. Τώρα, όσον αφορά στους υποστηρικτές της, έγινε πλέον κατανοητό απ’ όλους, ότι το θέμα της ΑΟΖ έχει μια δυναμική, η οποία είναι ανεξάρτητη από τις κυβερνήσεις, αν αυτοί δεν τολμούν να πάρουν αποφάσεις, οι οποίες είναι πια απαιτήσεις για την πατρίδα μας. Το timing είναι καλό, έχουμε την τεχνογνωσία και γνωρίζουμε τα πλεονεκτήματα της τοποθεσίας μας μέσα στην τοποστρατηγική Μεσόγειο, κατά συνέπεια το όλο θέμα είναι πια μια πολιτική πρωτοβουλία. Μόνο που πρέπει να είμαστε προσεχτικοί, διότι οι άλλοι δεν θα περιμένουν τη σειρά τους για να προσπαθήσουν να σπάσουν το μέτωπο της ελληνικής ΑΟΖ σε σχέση με την κυπριακή ΑΟΖ. Διότι ξέρουν από την ανάλυσή τους, ότι η κατάσταση είναι κρίσιμη γι’ αυτούς. Η Κύπρος το κατανόησε πολύ καλά και θα περάσει σύντομα στον δεύτερο γύρο, την ώρα που οι κυβερνήσεις αναρωτιούνται ακόμα πού διεξάγεται ο αγώνας. Ακόμα κι αν δεν παίξει η Ελλάδα το παίγνιο της Μεσογείου, όσον αφορά στην ΑΟΖ, έχει αρχίσει πραγματικά, δεν είναι πλέον θεωρητικό αλλά τρομερά πρακτικό. Δεν υπάρχει, λοιπόν, καμιά δικαιολογία και δεν είναι η ρητορική που θα σώσει την κατάσταση εκ των υστέρων, είναι τα στρατηγικά μας βήματα που πρέπει να εφαρμοστούν πριν περάσουμε σε τακτικό επίπεδο. Ο στόχος της θέσπισης δεν είναι ούτε περίπλοκος, ούτε πολλαπλός. Ένας είναι, δεν υπάρχει άλλη κατεύθυνση. Μία είναι η λύση και μία είναι η αποστολή. Δεν χρειάζεται να συζητάν ακόμα οι τριακόσιοι της βουλής. Έχουν όλα τα δεδομένα στα χέρια τους. Όποιο και να είναι το κόμμα, η ιδέα είναι η ίδια, διότι η Ελλάδα είναι μία. Δεν μας ενδιαφέρει καν να συμφωνήσουν, ας αφήσουν έναν άνθρωπο με ψυχή να το κάνει για όλους τους άλλους. Στην πατρίδα μας, ακόμα και οι θεσμικές αποφάσεις γίνονται από μια χούφτα ανθρώπων, διότι ο λαός πιστεύει στις αξίες και όχι στις αρχές. Ας αρχίσουμε, λοιπόν, με την αξία. Η ΑΟΖ δεν είναι μια αρχή αλλά μια αξία ανεξάρτητη από κάθε πολιτικάντικη προσέγγιση. Όποιος θέλει να επωφεληθεί της ύπαρξης της ΑΟΖ, ας το κάνει, οι θέσεις και η καριέρα τους μας αφήνουν αδιάφορους. Ας το κάνει για τον εαυτό του, αλλά ας το κάνει. Δεν είναι ανάγκη να μας πείσει για τις καλές προθέσεις του, αφού αξία έχει μόνο η ΑΟΖ. Δεν είναι ανάγκη να δικαιωθεί άμεσα, ας το κάνει η ιστορία μετά. Ο ελληνικός λαός δεν ξεχνά εύκολα. Όλα τα άλλα είναι λεπτομέρειες και τυπικότητες που όχι μόνο δεν έχουν σημασία, αλλά σε λίγο δεν θα έχουν καν νόημα. Η τοποστρατηγική Μεσόγειος υπάρχει, η σκόνη του Cantor υπάρχει στο Αιγαίο, οι κυψέλες Voronoi υπάρχουν για τα νησιά μας, ας υπάρξει λοιπόν η ΑΟΖ για την πατρίδα μας.
Ν. Λυγερός

'Ξεπαγώνει' ο χρόνος στον Πύργο Ρολογιού

2012-01-31T21:59:00.000+02:00

Το χρόνο θα αρχίσει να μετρά και πάλι το Ρολόι των Ιωαννίνων, στην κεντρική πλατεία της πόλης, οι δείκτες του οποίου είχαν σταματήσει εδώ και μερικούς μήνες, λόγω βλάβης. Μετά τις απαραίτητες επιδιορθώσεις και την αντικατάσταση του πεπαλαιωμένου μηχανισμού από σύγχρονο, ηλεκτρονικό, το κεντρικό Ρολόι θα ξαναμπεί σε λειτουργία, δείχνοντας στους Γιαννιώτες το χρόνο.

Ο νέος μηχανισμός, πιστό αντίγραφο των κλασικών μηχανικών ρολογιών, έχει ήδη τοποθετηθεί από συντηρητή ρολογιών και πλέον πραγματοποιούνται οι τελευταίες εργασίες από εξειδικευμένο ηλεκτρολόγο.

Σύμφωνα με τον προγραμματισμό, οι δείκτες του Ρολογιού θα αρχίσουν και πάλι να κινούνται από μεθαύριο, Πέμπτη, ή την επομένη, Παρασκευή.

«Το ρολόι είναι συνυφασμένο με την ιστορία και τη διαδρομή της πόλης. Αποτελεί σημείο αναφοράς και βασική μας μέριμνα ήταν να το παραδώσουμε στις επόμενες γενιές με όλα τα στοιχεία της διαδρομής που έχει κάνει στο χρόνο» δήλωσε ο δήμαρχος Ιωαννιτών Φίλιππας Φίλιος.

Ο μηχανισμός αγοράστηκε από την Ελβετία αντί του ποσού των 5000 ευρώ και σύμφωνα με το δήμαρχο προτιμήθηκε η λύση αυτή, αν και χρονοβόρα, προκειμένου να μην επέλθει καμιά αλλοίωση στην αρχιτεκτονική του Ρολογιού, το οποίο αποτελεί σημείο αναφοράς για τα Ιωάννινα.

Το Ρολόι της πόλης των Ιωαννίνων κατασκευάστηκε το 1905 επί τουρκοκρατίας. Η αρχική του θέση ήταν στο κέντρο της κάτω πλατείας, στη συμβολή της κεντρικής πλατείας με την οδό Αβέρωφ, κατά παραγγελία του γενικού διοικητή Ηπείρου και Αλβανίας Οσμάν πασά Κούρδου.

Ύστερα, όμως, από ένα ατύχημα, κατά τη διάρκεια παρέλασης του πυροβολικού το 1918, το Ρολόι υπέστη σοβαρές ζημιές, γεγονός που οδήγησε στην αποξήλωση και αναστήλωσή του στη σημερινή του θέση, το 1925.

Από το 1926 υπήρχε ο παλιός μηχανισμός, με βαρίδια ολλανδικής καταγωγής. Μέχρι τη δεκαετία του Ά60 το ρολόι το κούρδιζαν με μανιβέλα. Το 1963 η τότε δημοτική αρχή τοποθέτησε μοτέρ. Μετά από 85 χρόνια λειτουργίας όμως το μοτέρ χάλασε και ήταν αδύνατο να βρεθούν ανταλλακτικά και να επισκευαστεί ο μηχανισμός, καθώς το εργοστάσιο έχει κλείσει από τη δεκαετία του Ά80.

Από το 2000 την επισκευή και συντήρηση του Ρολογιού είχε αναλάβει ένας από τους ελάχιστους ωρολογοποιούς της πόλης, ο Σπύρος Φανίτσιος, που εισηγήθηκε την αντικατάσταση του μηχανισμού στη δημοτική αρχή.

Η βενετσιάνικη καμπάνα και τα οθωμανικά σύμβολα στις τέσσερις εντοιχισμένες πλάκες του μαρτυρούν πως πρόκειται για ιστορικό και πολιτιστικό διατηρητέο μνημείο. Εκεί Ελληνες πατριώτες κρεμάστηκαν στις 15 Φεβρουαρίου του 1913 και εκεί υψώθηκε η γαλανόλευκη από μέλη της ΕΠΟΝ στις 21 Φεβρουαρίου του 1944.

Ορόσημο για τις πόλεις οι Πύργοι Ρολογιών

Οι Πύργοι των Ρολογιών αποτελούν ορόσημο για αρκετές ακόμη πόλεις, «παρατηρώντας» αφΆ υψηλού τους περαστικούς. «Κουβαλούν» παλιές μνήμες, είναι συνδετικοί κρίκοι του χθες με το σήμερα και -συνήθως- σημείο συνάντησης ντόπιων και επισκεπτών.

Ο πιο παλιός Πύργος Ρολογιού, όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά στα Βαλκάνια, βρίσκεται στα Γιαννιτσά του νομού Πέλλας. Χτίστηκε το 1753 από τον Σερίφ ¶χμαντ (Sherif Ahmad), απόγονο του Γαζή Εβρενός.

Η επιλογή της θέσης του έγινε με στρατιωτικά κριτήρια, καθώς στόχος ήταν ο έλεγχος της εμπορικής κίνησης που γινόταν, διαμέσου της πόλης, με όλη την Κεντρική Μακεδονία. Χτισμένος από λίθους και πλίνθους, με ύψος 14μ. είναι περίοπτος.

Αρκετά παλιός είναι ο Πύργος του Ρολογιού και στα Γρεβενά. Το ρολόι, που βρίσκεται στην πλατεία Ελευθερίας, πρωτοχτίστηκε το 1776, γκρεμίστηκε το 1820 από τους Τούρκους που εκστράτευσαν εναντίον του Αλή Πασά, λίγα χρόνια αργότερα ξαναχτίστηκε από το Νουρή Πασά, απόγονο των αρχικών κτητόρων και πήρε τη σημερινή μορφή του ως ρολογιού το 1906.

Στην κεντρική πλατεία της Ξάνθης, το εμβληματικό Ρολόι, αιώνιο σύμβολο της πόλης, είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με το παρελθόν της. Το παλιό Ρολόι, ένα από τα σημαντικότερα αξιοθέατα, αποτελεί για τους Ξανθιώτες σήμα κατατεθέν από το 1859. Χτίστηκε από τον Χατζή Εμίν Αγά, μεταφορέα καπνών της εποχής, ανακαινίστηκε το 1937 για να καταλήξει σήμερα να είναι ανάμεσα στα πιο πολυφωτογραφημένα μνημεία του νομού.

Στην Κοζάνη, στην πλατεία Νίκης, δεσπόζει ο Πύργος του Ρολογιού με το καμπαναριό. Κατασκευάστηκε στα μέσα του 19ου αιώνα και αποτελεί το σημείο αναφοράς της πόλης. Μπροστά από το Ρολόι βρίσκεται ο ναός του Αγίου Νικολάου του 1664 με το εντυπωσιακό ξυλόγλυπτο τέμπλο, ενώ γύρω από την πλατεία είναι εγκατεστημένη η εμπορική ζώνη της Κοζάνης.

Αναπόσπαστα κομμάτια της ιστορίας αποτελούν και τα ρολόγια που βρίσκονται στις πόλεις της Έδεσσας, της Νάουσας και των Τρικάλων. Οι δείκτες τους να συνεχίζουν να κινούνται, υπενθυμίζοντας στους κατοίκους πως ο χρόνος «ρέει» σαν χείμαρρος που κυλά ασταμάτητα...

Στη Βέροια, όμως, όπου η πιο χαρακτηριστική πλατεία της έχει το όνομα πλατεία Ωρολογίου, ο Πύργος με το Ρολόι, από τον οποίο και πήρε το όνομά της η πλατεία, δεν σώζεται πλέον.

Α. Καρυπίδου

Το 1776 λειτούργησε το πρώτο ελληνικό σχολείο στην Αμερική

2012-01-31T18:51:00.000+02:00

Αναμφίβολα, η ελληνική γλώσσα αποτελεί τη βάση του πολιτισμού μας και θεμελιώδες στοιχείο της εθνικής μας ταυτότητας και αυτό το γνωρίζουν πολύ καλά οι ανά τον κόσμο ομογενείς μας, αποδεικνύοντας ότι η Ελληνική Παιδεία είναι αυτή που δίνει την οικουμενική διάσταση του Ελληνισμού.

Με αφορμή τη χθεσινή γιορτή των Τριών Ιεραρχών, προστατών των Γραμμάτων, η οποία τιμάται με ευλάβεια και στο χώρο της Ελληνικής Διασποράς, επιχειρούμε μια μικρή ιστορική αναδρομή στα ελληνικά εκπαιδευτικά πράγματα στην Αμερική, όπου σύμφωνα με στοιχεία το θέμα της εκπαίδευσης ενδιέφερε τους Έλληνες μετανάστες ακόμα από τον 18ο αιώνα. Η πρώτη γνωστή περίπτωση ίδρυσης ελληνικού σχολείου στη Νέα Γη ανάγεται στα 1776.

«Η πρώτη γνωστή ομαδική αποδημία των Ελλήνων στις ΗΠΑ έγινε στα 1767, όταν περίπου 400 Έλληνες από τη Μάνη και την Κρήτη, μαζί με άλλους 1100 αλλοεθνείς εποίκους, ήρθαν στην περιοχή, που σήμερα ονομάζεται Νέα Σμύρνη της Φλόριδας» αναφέρει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, από το Σικάγο, ο Νίκος Νικολιδάκης, ο οποίος, έχοντας διατελέσει, επί έξι θητείες, Συντονιστής Εκπαίδευσης στις ΗΠΑ (Νέα Υόρκη και Σικάγο), συνέβαλε σημαντικά στην προώθηση του θεσμού της ελληνομάθειας.

Αυτούς τους πρώτους Έλληνες έποικους τους οδήγησε στα μέρη εκείνα ένας Σκωτσέζος γιατρός, ο Άντριου Τέρνμπουλ (Andrew Turnbull). Η σύζυγός του, Μαρία Γκράτσια (Maria Gracia), ήταν κόρη Έλληνα εμπόρου από τη Σμύρνη της Μικράς Ασίας. Χρόνια αργότερα, την άνοιξη του 1776, οι Έλληνες και οι άλλοι μετανάστες-έποικοι, μετακινήθηκαν και εγκαταστάθηκαν 70 μίλια βορειότερα, στον Άγιο Αυγουστίνο (St. Augustine). Εκεί, σώζεται το σπίτι του Ιωάννη Γιαννόπουλου, μαραγκού στο επάγγελμα, ο οποίος όμως διακρίθηκε περισσότερο ως δάσκαλος, όπως μας είπε ο κ. Νικολιδάκης. Το σπίτι του, το οποίο χρησιμοποίησε ως σχολείο, είναι από τα ιστορικά κτίρια που επισκέπτονται όσοι περνούν από τον Άγιο Αυγουστίνο, αφού είναι το αρχαιότερο σχολικό κτίριο που σώζεται στις Ηνωμένες Πολιτείες.

«Η έννοια ελληνισμός, ως πολιτισμική και ιδεολογική έννοια, δεν εξαντλείτο ποτέ στον ελλαδικό χώρο» επισημαίνει ο κ. Νικολιδάκης, τονίζοντας ότι «η ιστορία της Νεοελληνικής Διασποράς δεν έχει ακόμα επαρκώς διερευνηθεί και δεν υπάρχουν έγκυρες σχετικές ιστοριογραφικές μελέτες».

Στο πλαίσιο της ανάγκης αυτής αποφασίστηκε, πριν από χρόνια, η συγγραφή ορισμένων λευκωμάτων, ανά χώρα διαμονής, τα οποία θα παρουσίαζαν τους βασικούς τομείς της παροικιακής ζωής. Ένα από αυτά τα λευκώματα, με τίτλο «Από τη ζωή των Ελλήνων στην Αμερική», έχει επιμεληθεί ο ίδιος ο κ. Νικολιδάκης, ο οποίος έχει πληθώρα επιστημονικών δημοσιεύσεων για την εκπαίδευση των αποδήμων.

Το 1912 λειτούργησε το πρώτο ημερήσιο Ελληνικό Σχολείο στη Νέα Υόρκη

«Πρέπει να τιμούμε τις προσπάθειες για τη διατήρηση του πνευματικού μας πλούτου στην Αμερική, τον οποίο έφεραν στη νέα τους πατρίδα οι πρώτοι μετανάστες, μαζί με τις φτωχές αποσκευές τους» τονίζει ο κ. Νικολιδάκης, επισημαίνοντας ότι οι εναγώνιες προσπάθειες των πρώτων Ελλήνων μεταναστών, εργατών κυρίως, για την ίδρυση ενός ημερησίου σχολείου, αποτυπώνονται στις ομογενειακές εφημερίδες των πρώτων δεκαετιών του 20ου αιώνα: «Ατλαντίς», «Εθνικός Κήρυξ», «Ελεύθερος Τύπος» κ.ά.

«Είναι συγκινητικό το γεγονός ότι απλοί κι ανώνυμοι βιοπαλαιστές είναι αυτοί, οι οποίοι θα αισθανθούν πρώτοι την ανάγκη για την ίδρυση ενός σχολείου το οποίο, εκτός της κύριάς του αποστολής για διαπαιδαγώγηση της νέας γενιάς, πίστευαν ότι θα λειτουργούσε και ως καταλύτης στις καθημερινές και χρόνιες έριδες της ομογένειας» αναφέρει ο κ. Νικολιδάκης.

Από το φύλλο της εφημερίδας «Ατλαντίς» της 10ης Οκτωβρίου 1910, πληροφορούμαστε ότι «με την χθεσινήν συνέλευσιν των Ελλήνων οικογενειαρχών της Ν. Υόρκης, την οποίαν προεκάλεσαν ο πατριωτικότατος Σύλλογος των Ζαχαροπλαστών μας, φαίνεται εξασφαλισθείσα πλέον η ίδρυσις του ελληνικού σχολείου».

«Ο όρος ‘Ελλήνων οικογενειαρχών’ σηματοδοτεί και προσδιορίζει την αρχή της σύστασης και στον ομογενειακό χώρο, του βασικού πυρήνα της ελληνικής κοινωνίας, την Οικογένεια, με τους ισχυρούς δεσμούς της, αναδεικνύουσα, σύμφωνα με το άρθρο, ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά της, αυτό για ενδιαφέρον παροχής Εκπαίδευσης και Παιδείας στα παιδιά της, ως μόνη λύση για την αποφυγή του κινδύνου της ‘εθνικής απαλλοτριώσεως’» λέει ο κ. Νικολιδάκης.

«Η ίδια πεποίθηση επικρατεί και σήμερα και οι οργανωμένοι φορείς εξακολουθούν να αγωνίζονται για τη διατήρηση των ελληνικών σχολείων, προς αποτροπή της αφομοιωτικής λαίλαπας, η οποία έχει ήδη αφομοιώσει χιλιάδες Ελλήνων, οι οποίοι είναι αμέτοχοι σε ελληνικές δραστηριότητες» προσθέτει.

Το πρώτο αυτό ελληνικό σχολείο στο Μπρονξ της Νέας Υόρκης, το «Greek American Institute», άρχισε να λειτουργεί το Σεπτέμβριο του 1912 και έμελλε να διαγράψει μια συνεχή πορεία 92 ετών.

Η πρώτη σημαντική δωρεά προς το σχολείο ήταν αυτή του Συλλόγου των Ζαχαροπλαστών, όπως αναφέρεται και πάλι στην «Ατλαντίς» (6-7-1910). Η δωρεά αυτή, ύψους 1210 δολαρίων, που προήλθε από έρανο των μελών του συλλόγου, μπορεί να εκτιμηθεί σήμερα ως ένα υπέρογκο ποσό, αν αναλογισθούμε ότι την εποχή εκείνη το ενοίκιο ενός διαμερίσματος ανερχόταν στα 2,5 δολάρια.

Το δεύτερο σωματείο βιοπαλαιστών, το οποίο θα αναζητήσει το δρόμο της προόδου με την ίδρυση του σχολείου, είναι ο «Σύλλογος Ελλήνων Ανθοπωλών Ν. Υόρκης». Η εφημερίδα «Ατλαντίς», στις 8-7-1910, αναγγέλλει με υπερηφάνεια την ένωση των προσπαθειών των δύο σωματείων της Νέας Υόρκης, στο άρθρο με τίτλο: «Η ιερά συμμαχία του Σχολείου».

«Αξίζει ποιητικάς στροφάς και μουσικούς παιάνας, διά να διαλαληθεί εις το Ελληνικόν κοινόν, δια το οποίον είναι μεγάλης χαράς Ευαγγέλιον και μεγάλων ελπίδων προοιώνισμα, διότι η συμμαχία των δύο μεγάλων κοινοτικών παραγόντων είναι συνασπισμός κατά της αβελτηρίας και της νωθρότητας η οποία κατέχει και κρατεί από ετών εν ληθάργω την μεγάλην ελληνικήν κοινότητα της Ν. Υόρκης» σημειώνεται χαρακτηριστικά στο σχετικό δημοσίευμα.

Τα δύο αυτά σωματεία θα αξιοποιήσουν κάθε μέσο προκειμένου να συγκεντρώσουν τα απαραίτητα κεφάλαια για την ίδρυση και τη λειτουργία του σχολείου. Ακόμα και εκδρομές αναψυχής θα οργανωθούν, προκειμένου να επιτευχθεί ο ιερός, όπως τον χαρακτηρίζουν, στόχος.

Οι δύο αυτοί Σύλλογοι αποτέλεσαν τον πυρήνα και την κινητήρια δύναμη, η οποία συμπαρέσυρε τον ελληνικό Τύπο, τους οργανισμούς «Πανελλήνιος Ένωση» στην αρχή, και G.A.P.A ( Greek-American Pan-Hellenic Assossiation ) στη συνέχεια, για να ενδιαφερθούν για τα θέματα της ελληνόγλωσσης εκπαίδευσης.

«Και αυτό βέβαια θα συμβεί, όταν ο κίνδυνος της αφομοίωσης ήταν μέσα στα σπίτια των ομογενών, αφού, όπως μας μαρτυρεί η ‘Ατλαντίδα’, τα παιδιά τους, ως μη λαμβάνοντα ελληνική εκπαίδευση, ‘έμεναν άφωνα και άλαλα μη δυνάμενα να επικοινωνήσουν με τους γονείς τους’», επισημαίνει ο κ. Νικολιδάκης, ανατρέχοντας στα δημοσιεύματα του ομογενειακού Τύπου της εποχής εκείνης.

Όπου εκκλησία και σχολειό

Οι πρώτοι μετανάστες, σύμφωνα με τις πηγές, είναι κατά 80% αγράμματοι εργάτες. Ελάχιστοι έχουν τελειώσει δημοτικό σχολείο. Αρκετοί από αυτούς έμαθαν να γράφουν και να διαβάζουν ελληνικά ως μετανάστες. Δημιουργήθηκε έτσι η ανάγκη για ελληνικά βιβλία και φυσικά για ελληνικά βιβλιοπωλεία.

«Είναι φανταστικό το γεγονός ότι τη δεκαετία 1910-1920, στην ‘καρδιά’ του Μανχάταν λειτουργούν τέσσερα ελληνικά βιβλιοπωλεία, με ένα πλούτο ελληνικού βιβλίου ποικίλης ύλης» σημειώνει ο κ. Νικολιδάκης.

Παρ΄ όλο που θεώρησαν τους εαυτούς τους προσωρινούς στην Αμερική, οι Έλληνες μετανάστες του 19ου και 20ου αιώνα αποφάσισαν να δημιουργήσουν αρχικά εκκλησία για τις ανάγκες λατρείας τους.

Έτσι, συναντούμε την πρώτη ιδρυθείσα εκκλησία στη Νέα Ορλεάνη το 1864, μια περίοδο που οι Έλληνες μετανάστες δεν πρέπει να ξεπερνούσαν τις μερικές εκατοντάδες σε όλη την Αμερική, επισημαίνει ο κ. Νικολιδάκης.

Μεταξύ του 1892 και του 1894, είχαν ιδρυθεί τέσσερις εκκλησίες, μεταξύ αυτών στη Νέα Υόρκη και το Σικάγο. Με το πρώτο μεγάλο μεταναστευτικό ρεύμα των πρώτων δεκαετιών του 20ου αιώνα, είκοσι εκκλησίες είχαν χτιστεί στην Αμερική, ενώ το 1921 ιδρύθηκε στο Μπρούκλιν της Νέας Υόρκης η Ιερατική Σχολή «St. Athanasios Seminary».

«Είναι η πρώτη οργανωμένη προσπάθεια για δημιουργία μιας παραγωγικής σχολή, η οποία θα προετοίμαζε ιερείς για κάλυψη των αναγκών της Ομογένειας» αναφέρει ο κ. Νικολιδάκης.

«Το 1937 θα ανοίξει η πρώτη Θεολογική σχολή στο Pomfret, CT, για την προετοιμασία ιερέων-εκπαιδευτικών, που θα αναλάβουν την ελληνορθόδοξη εκπαίδευση της δεύτερης γενιάς των μεταναστών που τώρα πια έχει αρχίσει να ριζώνει στη χώρα αυτή, με προσανατολισμούς μόνιμης παραμονής» προσθέτει.

Αυτή ήταν η στιγμή της μεγάλης στροφής και της μεγάλης απόφασης, η οποία επιβάλλει την αναζήτηση τρόπων, μέσων και μεθόδων για τη διατήρηση της ελληνικής γλώσσας, της ιστορίας και του πολιτισμού, αξίες ελληνικές, που για χιλιάδες χρόνια μεταδίδονται στις επόμενες γενιές μέσα από οργανωμένη εκπαίδευση.

Δημιουργείται, έτσι, η ανάγκη ίδρυσης σχολικών μονάδων και αναζήτησης εκπαιδευτικών που θα αναλάμβαναν το σοβαρό αυτό έργο. Έτσι, μετά την οργάνωση κάθε κοινότητας, πρώτο μέλημα είναι το χτίσιμο εκκλησίας και το αμέσως επόμενο η ίδρυση σχολείου.

Στο πλαίσιο αυτό, η Ελληνική Κοινότητα του Σικάγου εγκαινιάζει στις 26 Ιουνίου 1908 το πρώτο ημερήσιο σχολείο «Σωκράτης», με πρόγραμμα καθαρά ελληνικό μέχρι και το 1917, ενώ το 1910 ιδρύεται από την Κοινότητα Αγίου Κωνσταντίνου και Ελένης το σχολείο «Κοραής». Εν τω μεταξύ, στο Λόουελ, στη Βοστώνη θα ιδρυθεί το 1909 το πρώτο ημερήσιο σχολείο της Νέας Αγγλίας.

Και επειδή η γλώσσα των αριθμών και της στατιστικής χαρακτηρίζεται γλώσσα αληθής, ο κ. Νικολιδάκης μας παραθέτει στατιστικά στοιχεία αναλογίας μαθητών και μεταναστών για την περίοδο 1910-1946: «Ο επίσημος συνολικός αριθμός Ελλήνων μεταναστών ήταν 244.000, εκ των οποίων 24.000 μαθητές. Δηλαδή, το 10% ήταν μαθητικός πληθυσμός και παρακολουθούσε ελληνικό σχολείο, στα περίπου 500 σχολεία που λειτουργούσαν στις κοινότητες».

Διαμαντένια Ριμπά

Τραπεζάκια έξω

2012-01-26T20:59:00.000+02:00

Πρωινό Παρασκευής. Μ’ ένα Γενάρη να γδέρνει το πετσί μας αλύπητα.

«Street party στον ξενώνα? Μ’ αυτό τον παλιόκαιρο;» (λες και μας άκουσε!)

«Βάζω τον ήλιο, βάζετε τα υπόλοιπα;»

«Βάζουμε την πίτα, βάζετε το φλουρί;»

«Βάζουμε τη μουσική, βάζετε τα φαγητά;»

Τραπεζάκια έξω κι ας κάτσουμε ο ένας πλάι στον άλλο να ζεσταθούμε.

Σούρουπο. Όλοι συνεπείς στο ρεφενέ-συναπάντημα. Ο ουρανός έδωσε ρέστα. Πύρινα χρώματα και εκτυφλωτικές αποχρώσεις. Αερομαχία πάνω απ’ τα κεφάλια μας. Το φως κόντρα στο σκοτάδι.

«Βάζω τα τσιγάρα, βάζεις την παρέα;»

«Ζόρικοι καιροί παιδιά! Να βγάλουμε αυτές τις παγωνιές κι έχει ο Θεός…»

Ο Σπύρος, η Μαρία, ο Βαγγέλης, ο Ρόνυ… Ομοιοκατάληκτα πάθη.

Παράταξη κατά μήκος του δρόμου. Τραπέζια, φαναράκια, σόμπες, αλουμινένια σκεύη μιας χρήσης να λαμπυρίζουν σαν ασημένια σερβίτσια, δειλά χαμόγελα, χέρια απλωμένα, χτυπήματα στην πλάτη, λέξεις που δεν ειπωθήκανε και υγρά βλέμματα που βρήκαν τον προορισμό και το νόημά τους. Ο μυστικός μας δείπνος. Για να ξορκίσουμε το μαρτύριο και τη σταύρωση. Πιο ιερός από ποτέ.

Σ’ ένα σπίτι που δεν μετριέται σε τετραγωνικά μέτρα, αλλά σε ανθρώπους και στιγμές…

Υ.Γ. Οι πιο κρύες νύχτες, ήταν αυτές που είχα ζήσει σε μεγάλα σπίτια, με λίγους ανθρώπους, που ζοριζόντουσαν να σπρώξουν το χρόνο για να φύγουν βιαστικά, ξεθεωμένοι απ’ την ανία τους.

Η πιο ζεστή γιορτή που έζησα, ήταν σ’ ένα μικρό σπίτι με πολλούς ανθρώπους, ξεθεωμένους απ’ τα βάσανα και τον αγώνα για επιβίωση. Που συνεχίζουν όμως ακόμα, να στήνουν γιορτές πάνω στα αποκαΐδια και να φιλοξενούν όνειρα στον άστεγο ύπνο τους.

Μαρία Κανελλάκη

…τι έχει αλλάξει στη ζωή μας

2012-01-25T21:35:00.000+02:00

Ο Φίλιπ Μπρούκς έλεγε, πως η μοναδική υπηρεσία που το παρελθόν μπορεί να προσφέρει στον άνθρωπο είναι να τον βοηθήσει να προχωρήσει στο μέλλον. Δυστυχώς για μας τους Έλληνες, το μέλλον διαγράφεται ζοφερό, οπότε δεν είναι κακό να δούμε κάποια πράγματα από το παρελθόν και να τα συγκρίνουμε με τα τωρινά…

Ας μην ξεχνάμε πάντως πως:

Το χθες έχει τη θέση του στη ζωή μας, αλλά δεν μπορούμε να ζούμε στο Χθες.
Αν πέσουμε σε τέτοιο λάθος, ο κόσμος θα μας προσπεράσει και θα μας ξεχάσει.

Δείτε τις φωτογραφίες!

Ευ αγωνίζεσθαι

«Ένα βραβείο πρέπει να σε κάνει να θέλεις να γίνεις καλύτερος άνθρωπος» λέει ο βραβευθείς ποιητής Γιώργος Μαρκόπουλος

2012-01-25T13:48:00.000+02:00

Το βραβείο ποίησης απονεμήθηκε ομόφωνα φέτος, στον Γιώργο Μαρκόπουλο για την ποιητική του συλλογή με τίτλο «Κρυφός κυνηγός», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κέδρος.

Ο ποιητής μιλώντας στο ΑΠΕ- ΜΠΕ, είπε χαρακτηριστικά για την ποίηση: «Το να ασχολείται κάποιος με αυτό που αγαπά, οπωσδήποτε του φέρνει πολύ μεγάλη χαρά», ενώ ιδιαίτερα συγκινημένος δήλωσε πως: «ένα βραβείο πρέπει να σε κάνει να θέλεις να γίνεις καλύτερος άνθρωπος και να προσπαθείς ακόμα πιο πολύ.»

«Ο κρυφός κυνηγός» είναι μία συλλογή που προσπαθεί να δει τον ανθρώπινο πόνο και τη ζωή από τις φόδρες», ανέφερε ο ποιητής για το έργο του, ενώ πρόσθεσε πως έχει αρκετά βιωματικά στοιχεία.

Με πολύ θετικά λόγια σχολίασε τη νέα γενιά ποιητών και είπε: «Η ποίηση κατά τη δική μου άποψη, άρχισε πάλι να ανθεί με τα παιδιά που άρχισαν να γράφουν λίγο πριν το 2000 μέχρι και σήμερα. Γράφονται πολύ σπουδαία πράγματα . Πνέει ένα ευεργετικό αεράκι που μας αγγίζει ήδη και προσωπικά μου θυμίζει εκείνο το αεράκι των ποιητών της δικής μου εποχής, τη δεκαετία του 1970».

Όσο για το αν μπορεί η τέχνη να είναι απούσα σε περιόδους κρίσης, ο Γιώργος Μαρκόπουλος είπε, με τον δικό του τρόπο: «Οι καλλιτέχνες και η τέχνη είναι σαν τα ψαράκια που προσπαθούν να τα πιάσουν στο δίχτυ, όμως εκείνα βρίσκουν πάντα τρύπες και βγαίνουν. Ό,τι και να γίνεται με τα κοινωνικά και πολιτικά ζητήματα, είναι τόση η ομορφιά αυτού του τόπου, που τίποτε δεν χάνεται, φτάνει να έχει κανείς μάτια να τα βλέπει».

Ανάμεσα στους βραβευμένους και ο συγγραφέας Χρήστος Οικονόμου, ο οποίος έλαβε κατά πλειοψηφία, το Βραβείο Διηγήματος- Νουβέλας στα Κρατικά Βραβεία Λογοτεχνίας 2011, για το έργο του με τίτλο «Κάτι θα γίνει, θα δεις», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πόλις.

«Αισθάνομαι ιδιαίτερη χαρά γι΄ αυτή τη βράβευση και την επιλογή του βιβλίου», δήλωσε ο συγγραφέας.

«Θεωρώ σημαντικό το ότι βραβεύεται ένας πεζογράφος που είναι νέος συγγραφικά, ο οποίος ασχολείται κατ΄ αποκλειστικότητα με το διήγημα και ότι βραβεύεται ένα βιβλίο που καταπιάνεται με τις συνέπειες της οικονομικής και κοινωνικής κρίσης.»

Το βιβλίο «Κάτι θα γίνει, θα δεις» όπως ο ίδιος ανέφερε, γράφτηκε με πολιτικό αισθητήριο, με κοινωνική ευαισθησία, χωρίς ενδοσκόπηση, χωρίς να αναπαράγει προπαγανδιστικά κλισέ και χωρίς να υποκύπτει σε καμία ιδεολογική στράτευση.

Για την πολυετή ενασχόλησή του με το συγκεκριμένο έργο, είπε: «Ουσιαστικά είναι η επιβράβευση μιας πολυετούς προσπάθειας, καθώς μου πήρε αρκετά χρόνια η συγγραφή του συγκεκριμένου βιβλίου. Το μήνυμα δηλαδή είναι ενθαρρυντικό, καθώς κάποια στιγμή οι κόποι σου επιβραβεύονται με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, χωρίς αυτό πάντα να σημαίνει και κάποιο βραβείο».

Β.Παπατζίκου

Ένας βράχος στην Αλμωπία που αλλάζει σχήμα, μέγεθος και χρώματα...

2012-01-25T08:34:00.000+02:00

Ένα περίεργο- αλλά όχι ανεξήγητο- φαινόμενο καθιστά μια μικρή περιοχή της Αλμωπίας του νομού Πέλλας εξαιρετικά ελκυστική, όχι μόνο για τα θερμά λουτρά της, αλλά και για το εντυπωσιακό θέαμα που προσφέρει στους επισκέπτες και τους κατοίκους της ένας βράχος, που από μέρα σε μέρα και από εποχή σε εποχή αλλάζει σχήμα, χρώματα και μέγεθος!

Ο βράχος αυτός καταλαμβάνει μια έκταση περίπου 30 στρεμμάτων και έχει ύψος λιγότερο από 50 μέτρα. Βρίσκεται τρία χιλιόμετρα βόρεια του χωριού Πρόμαχοι, μέσα στην κοιλάδα ενός ποταμού που διασχίζει την περιοχή, και έχει γίνει αντικείμενο μελέτης γεωλόγων, σπηλαιολόγων και άλλων επιστημόνων, αλλά και μιας ομάδας μαθητών του γυμνασίου Προμάχων και του καθηγητή τους, στο πλαίσιο του μαθήματος Περιβαλλοντικής εκπαίδευσης.

Όπως συμβαίνει στις περισσότερες ανακαλύψεις, έτσι και στην περίπτωση αυτή, οι συχνές επισκέψεις των μαθητών στην περιοχή τους οδήγησαν στην παρατήρηση του φαινομένου.

"Στο πλαίσιο του μαθήματος περιβαλλοντικής εκπαίδευσης επισκεπτόμασταν συχνά την περιοχή, φωτογραφίζαμε και παρατηρούσαμε τις εναλλαγές του τοπίου" εξηγεί ο μαθηματικός Δημήτρης Καραδημητρίου.

Όπως ο ίδιος αναφέρει, μέχρι τότε η ύπαρξη του βράχου ήταν λίγο γνωστή στην επιστημονική κοινότητα, γι΄αυτό η σχολική ομάδα αποφάσισε να καλέσει κάποιους ειδικούς προκειμένου να εξηγήσουν το φαινόμενο.

"Τα αίτια που προκαλούν τη συγκεκριμένη δραστηριότητα δεν είναι μοναδικά στην χώρα μας και στο εξωτερικό, ωστόσο, θεωρείται σπάνιο το γεγονός ότι το φαινόμενο αυτό στην περιοχή είναι συνεχές και εξελίσσεται" αναφέρει από την πλευρά του ο γεωλόγος, σπηλαιολόγος και υποψήφιος διδάκτορας παλαιοντολογίας του ΑΠΘ Γιώργος Λαζαρίδης, που κλήθηκε στην περιοχή για να μελετήσει τις "μεταμορφώσεις" των πετρωμάτων της.

Επιστημονικά, το φαινόμενο στηρίζεται στην ύπαρξη των θερμών νερών της Αλμωπίας, που δεσμεύουν σημαντική ποσότητα διοξειδίου του άνθρακα, διαλύουν τα ασβεστολιθικά πετρώματα και κατά την άνοδό τους στην επιφάνεια της γης αποθέτουν τα συσσωρευμένα (ανθρακικά κυρίως) άλατα σε αυτήν.

"Λόγω της αλλαγής των φυσικοχημικών συνθηκών του νερού της πηγής, κατά την έξοδό του στον ατμοσφαιρικό αέρα, αποτίθενται αναγκαστικά τα άλατα στην επιφάνεια. Η συσσώρευση αυτή δημιουργεί πετρώματα ανά στρώματα, ακόμη και σε έκταση δεκάδων μέτρων, εγκλωβίζοντας πολλές φορές φυτά και άλλα οργανικά υλικά" επισημαίνει ο κ. Λαζαρίδης.

Ανάλογα με τη ροή του νερού, ανά εποχή, αλλά και από την ύπαρξη βιολογικών παραγόντων (φυτικοί - ζωικοί οργανισμοί και βακτήρια) που αναπτύσσονται στην περιοχή, τα πετρώματα αλλάζουν χρώμα. Κυρίαρχο είναι το λευκό (από όπου έχει πάρει και το όνομα "άσπρη πέτρα" η περιοχή), ωστόσο, μπορεί κανείς να δει αποχρώσεις του γκρι, πράσινου, κίτρινου και ροζ, σε μια μεγάλη έκταση της κοιλάδας.

Οι αλλαγές στην ποσότητα απόθεσης των αλάτων οδηγούν, επίσης, στην αλλαγή μεγέθους και σχήματος.

"Το πέτρωμα 'τραβερτίνης', κοινώς ο πωρόλιθος, έχει πολλές τέτοιες εμφανίσεις στο νομό Πέλλας, όπως για παράδειγμα στη Βέροια και στη Νάουσα, οι οποίες είναι χτισμένες πάνω σε τέτοια πετρώματα. Παρατηρείται, επίσης, σε άλλα μέρη της Ελλάδας, που διαθέτουν καρστικές ή θερμές πηγές, όπως στην Αιδηψό, την Υπάτη, τα Κύθηρα, το Σιδηρόκαστρο. Παρ' όλα αυτά όμως, σε κάποιες περιοχές το φαινόμενο δεν εξελίσσεται πλέον, κυρίως λόγω της απώλειας του νερού, με αποτέλεσμα να μην υπάρχουν εναλλαγές, γεγονός που καθιστά το φαινόμενο του βράχου Προμάχων σπανιότερο" διευκρινίζει ο κ. Λαζαρίδης.

Ο κ. Καραδημητρίου υπογραμμίζει ότι αν και το πέτρωμα δεν έχει καμιά οικονομική αξία, θα μπορούσε να αξιοποιηθεί για τουριστικούς, επιστημονικούς και εκπαιδευτικούς σκοπούς, επιφέροντας σημαντική ανάπτυξη στην τοπική κοινωνία, όπως στην περίπτωση του Παμούκαλε της γειτονικής Τουρκίας.

Ε. Ρακιτζή

Ο 'σύγχρονος Δαίδαλος' Κανέλλος Κανελλόπουλος ... προσγειώνεται στη Θεσσαλονίκη

2012-01-24T21:28:00.000+02:00

Ενσάρκωσε την πρώιμη φαντασίωση της πτήσης, ανοίγοντας τα «φτερά» του πάνω από το Αιγαίο και καλύπτοντας, με αεροσκάφος κινούμενο με μυϊκή δύναμη, τη διαδρομή Κρήτη- Σαντορίνη.

Είκοσι τέσσερα χρόνια μετά, ο Κανέλλος Κανελλόπουλος, ο «σύγχρονος Δαίδαλος», που με το επίτευγμά του μπήκε στο βιβλίο των ρεκόρ Γκίνες, θα «προσγειωθεί» στη Θεσσαλονίκη προκειμένου να παρευρεθεί σε τιμητική εκδήλωση που διοργανώνει προς τιμήν του ο Δήμος Θεσσαλονίκης και η οργάνωση “BikeRespect”, αύριο, στις 7 το απόγευμα,

Στην εκδήλωση θα γίνει, για πρώτη φορά, δημόσια προβολή του ντοκιμαντέρ που γυρίστηκε από το Τεχνολογικό Ινστιτούτο της Μασαχουσέτης (ΜΙΤ), καταγράφοντας την προσπάθεια από τη στιγμή της σύλληψης της πρωτοποριακής ιδέας, στο φημισμένο πανεπιστήμιο των ΗΠΑ.

Μιλώντας ο άνθρωπος που κατέρριψε το ρεκόρ πτήσης με ανθρώπινη δύναμη, δηλώνει ότι θυμάται το εγχείρημά του σαν όνειρο, δύο δεκαετίες και πλέον μετά.

"Αυτό που αισθανόμουν ήταν κυρίως ευθύνη και αγωνία για το αν όλα θα εξελιχθούν ομαλά γιατί υπήρχαν πολλοί απρόβλεπτοι παράγοντες" αναφέρει ο κ.Κανελλόπουλος, ο οποίος επελέγη από το ΜΙΤ για την πτήση, με συνυποψήφιους άλλους 4 Αμερικανούς πιλότους.

Η ιδέα για την πειραματική πτήση, στα χνάρια του Δαιδάλου, για την επίδειξη των δυνατοτήτων αεροσκαφών χωρίς κινητήρα, προέκυψε στο ΜΙΤ, όπου έγινε και ολόκληρος ο σχεδιασμός της πτήσης. Κατασκευάσθηκαν συνολικά τρία αεροσκάφη, αρχικά το πρωτότυπο "Light Eagle", το "Daedalus 87" που συνετρίβη σε πειραματική πτήση στην Καλιφόρνια και το "Daedalus 88", βάρους 34 κιλών, που πέταξε τελικά από την Κρήτη μέχρι τις ακτές της Σαντορίνης.

"Στην Ελλάδα ήρθε μια μεγάλη αποστολή Αμερικανών επιστημόνων και ακολούθησε προετοιμασία που κράτησε περίπου έξι μήνες προκειμένου να ληφθούν υπόψη όλοι οι παράμετροι για την επίτευξη του εγχειρήματος" εξηγεί ο κ.Κανελλόπουλος.

Πρωταθλητής ποδηλασίας ο ίδιος, ακολούθησε επίπονη πτητική και φυσική προετοιμασία προτού πετάξει πάνω από το Αιγαίο με το ανεμοπλάνο, στηριζόμενος μόνο στη δύναμη των πετάλ.

Σημειώνεται ότι ο 55χρονος Κανέλλος Κανελλόπουλος είναι 15 φορές πρωταθλητής Ελλάδος ανδρών σε αγωνίσματα δρόμου και πίστας, 16 φορές Βαλκανιονίκης σε αγωνίσματα δρόμου και πίστας, ομαδικά και ατομικά (2 χρυσά) και 2ος Μεσογειονίκης στην Καζαμπλάνκα. Ήταν μέλος της Εθνικής Ελλάδας ποδηλασίας από το 1977 μέχρι το 1993 με 530 συμμετοχές και εκπροσώπησε την Ελλάδα στους Ολυμπιακούς αγώνες του Λος Άντζελες το 1984 στον αγώνα αντοχής ποδηλασίας δρόμου, αλλά εγκατέλειψε από πτώση.

Τα φτερά "κάηκαν" κατά την προσγείωση

Τον Απρίλιο του 1988, ύστερα από μήνες προετοιμασίας, όλα ήταν έτοιμα για την πτήση, η επίτευξη της οποίας, όπως τονίζει ο κ.Κανελλόπουλος, "δεν ήταν υπόθεση ενός, αλλά μιας περίπου 40μελής ομάδας".

"Μπαίνοντας μέσα στο πεταλοκίνητο αεροπλάνο, στις 23 Απριλίου 1988, κατάλαβα πόσο περίπλοκο και πόσο αβέβαιο ήταν το εγχείρημα" αναφέρει.

Τελικά, το ανεμοπλάνο κάλυψε τη διαδρομή από τις βόρειες ακτές της Κρήτης μέχρι τη Θήρα (119 χιλιόμετρα) σε 3 ώρες και 54 λεπτά, επίδοση που δημιούργησε νέο παγκόσμιο ρεκόρ αποστάσεως και διάρκειας πτήσεως με αεροσκάφος κινούμενο με μυϊκή δύναμη, κάτι ανάλογο με τα φτερά που είχαν χρησιμοποιήσει οι μυθικοί Δαίδαλος και Ίκαρος.

Τι συναισθήματα άφησε, όμως, η ιστορική πτήση στον πιλότο της, ο οποίος, ως μοντέρνο μυθικό πλάσμα, πέταξε πάνω από τα νερά του Αιγαίου;

"Δεν μπόρεσα να την απολαύσω αφού είχα συνέχεια το νου μου στους κανόνες της πτήσης και δεν κατάλαβα καν πώς πέρασαν οι ώρες. Απλά χάρηκα που όλα είχαν τελειώσει επιτυχώς" σημειώνει.

Το αεράκι που σηκώθηκε λίγα λεπτά πριν από την προσγείωση του ανεμοπλάνου, στις ακτές της Σαντορίνης, μπορεί να τσάκισε τα φτερά του, αλλά, ευτυχώς, δεν επιβεβαίωσε τον μύθο του Ικάρου με το άδοξο τέλος.

"Το ανεμοπλάνο μπορεί να έσπασε στην ακτή, όμως κατάφερε να προσγειωθεί και να στεφθεί με επιτυχία το εγχείρημα" συμπληρώνει ο κ.Κανελλόπουλος.

Ο πρωτοπόρος, παλαίμαχος πια ποδηλάτης και πατέρας 4 παιδιών, είναι καθηγητής φυσικής αγωγής σε γυμνάσιο των Αθηνών και ασχολείται και με την αγιογραφία. Έκανε μαθήματα με τον καθηγητή Γιώργο Κόρδη και είναι ιδρυτικό μέλος της ΕΙΚΟΝΟΥΡΓΙΑΣ, όπου και παραδίδει μαθήματα σχεδίου, χρώματος τεχνικών από το 1995 μέχρι σήμερα. Έχει συμμετάσχει σε πολλές ομαδικές εκθέσεις ζωγραφικής-αγιογραφίας και έργα του κοσμούν μεγάλες και μικρότερες εκκλησίες.

Νατάσα Καραθάνου

Πατέρας - 12 Σοφές κουβέντες...

2012-01-23T12:54:00.000+02:00

1. Ο πατέρας μου συνήθιζε να παίζει με τον αδελφό μου και μένα στον κήπο.

Η μάνα μας έβγαινε έξω και φώναζε: "θα χαλάσετε το γκαζόν!".

Κι εκείνος της απαντούσε: "Δεν μεγαλώνουμε γκαζόν, αγόρια μεγαλώνουμε!"

- Harmon Killebrew

2. Υπάρχουν τρία στάδια στη ζωή ενός άνδρα:
Πρώτο στάδιο: να πιστεύει στον Αη-Βασίλη.
Δεύτερο στάδιο: να μην πιστεύει στον Αη-Βασίλη.
Τρίτο στάδιο: να είναι ο ίδιος Αη-Βασίλης.

- Ανώνυμος

3. Το πιο σημαντικό έργο που ένας πατέρας μπορεί να κάνει για τα παιδιά του

είναι ν´ αγαπάει τη μάνα τους

-Theodore M. Hesburgh

4. Oταν έλθει η εποχή που ένας άντρας αντιλαμβάνεται πως μάλλον

ο πατέρας του είχε δίκιο για χιλιάδες πράγματα, συνήθως έχει ο ίδιος ένα γιο που τον θεωρεί λάθος! - Charles Wadsworth

5. Υποτίθεται πως κάθε άντρας μπορεί να γίνει πατέρας.

Χρειάζεται όμως κάτι παραπάνω για να γίνει "μπαμπάς"

- Ανώνυμος

6. Οταν ήμουν έφηβος 14 ετών, ο πατέρας μου ήταν τόσο αλαζόνας που δεν τον άντεχα λεπτό. Περιέργως, όταν έφτασα τα 21 ένιωσα μεγάλη έκπληξη από το πόσο πολλά κατάφερε να μάθει μέσα σε επτά μόλις χρόνια!

- Μαρκ Τουαίν

7. Πραγματικά πλούσιος είναι ο άντρας που έχει παιδιά που τρέχουν

να χωθούν στην αγκαλιά του, ακόμα κι όταν τα χέρια του είναι άδεια.

- Ανώνυμος

8. Δεν έχει τόση σημασία ποιος ήταν αληθινά ο πατέρας μου,

αλλά ποιος θυμάμαι εγώ πώς ήταν

- Anne Sexton

9. Eίναι όντως αξιέπαινο να πάει ένας πατέρας τον γιο του για ψάρεμα.

Υπάρχει όμως ένα ιδιαίτερο μέρος στον παράδεισο για τον πατέρα που

θα πάει την κόρη του για ψώνια

- John Sinor

10. Οι καλοί μπαμπάδες δίνουν στα παιδιά τους ρίζες και φτερά.

Ρίζες για να νιώθουν πού είναι το σπίτι τους και φτερά για να πετάξουν μακριά ελεύθερα

- Jonas Salk

11. Mπαμπάδες, αγαπήστε κι αποδεχτείτε τα μέλη της οικογένειάς σας γι´ αυτό που πραγματικά είναι, ακόμα κι αν η προσωπικότητά τους είναι πολύ διαφορετική από τη δική σας.

Τα κουνέλια δεν πετούν, οι αετοί δεν κολυμπούν, οι γάτες δεν έχουν φτερά.

Σταματήστε τώρα τις συγκρίσεις. Υπάρχει άφθονος χώρος για όλους στο δάσος!

- Chuck Swindoll

12. Τα στάδια στη ζωή ενός ανθρώπου:

4 ετών: Ο μπαμπάς μου μπορεί να κάνει τα πάντα!
7 ετών: Ο μπαμπάς ξέρει τόοοσα πολλά!
8 ετών: Ο μπαμπάς μου δεν ξέρει τελικά και τόσα πολλά.
12 ετών: Ο μπαμπάς μου δεν ξέρει τι του γίνεται.
14 ετών: Ο πατέρας μου? Ασε καλύτερα!
21 ετών: Ωχ πάλι αυτός μπροστά μου!
25 ετών: Κάτι ξέρει για το θέμα ο πατέρας μου αλλά όχι και πολλά πράγματα.
30 ετών: Θα πρέπει να μάθω τι ξέρει ο πατέρας μου για το θέμα.
35 ετών: Πριν αποφασίσουμε ας ζητήσουμε και τη γνώμη του μπαμπά.
50 ετών: Τι άραγε να πίστευε ο πατέρας γι´ αυτό?
60 ετών: Τελικά ο πατέρας μου είχε τεράστια εμπειρία!
65+ετών: Α, ρε πατέρα! Μακάρι να ζούσες και να μιλούσαμε σήμερα οι δυο μας!

– Ανώνυμος

Οι πολιτικοί δεν είναι παιδιά μας!

2012-01-22T09:14:00.000+02:00

(Του Πασχάλη Τσολάκη)

Αυτή την δήλωση την έκαναν οι ιερόδουλες της Ισπανίας. Δεν χρειάζεται σχολιασμού γιατί θα αλλοιωθεί το νόημα και η ένταση της φράσης αυτής! Σε κάποιες πεζοδρομιακές ατάκες λέχτηκε: Τι συμβαίνει όταν ένας άντρας μιλάει πρόστυχα σε μια γυναίκα ; Σεξουαλική παρενόχληση, απεφάνθη το νομικό μας σύστημα.

Τι συμβαίνει όταν μια γυναίκα μιλάει πρόστυχα σε έναν άντρα ; 0,65 ευρώ ανά 15΄΄, απεφάνθη το «οικονομικό» σύστημα!
Όταν η πολιτική και πολιτικοί συμπεριφέρονται πρόστυχα προς την κοινωνία πόσο άραγε είναι το κόστος που υποχρεούται να πληρώσει η κοινωνία; Τι λένε οι έγκριτοι οικονομολόγοι επί αυτού!
Βλέπουμε τους αετούς να πετούν ψηλά μόνοι τους, ενώ τα πρόβατα μαζεύονται σε κοπάδι. Το γνωρίζει άριστα αυτό η πολιτική και διαλέγει ανάλογα και τους κατάλληλους βοσκούς, χωρίς βέβαια να νοιάζεται για την άποψη του κοπαδιού. Αρκεί ο βοσκός να υπακούει στις επιθυμίες τους. Δηλαδή κάθε πότε και που θα τα βοσκάει. Και σίγουρα όχι στα καταπράσινα λιβάδια γιατί αυτά πρέπει να είναι άθικτα για να τα βοσκάει η ίδια. Οι εκπρόσωποί της! Άλλωστε οι αετοί δεν δέχονται να παίξουν ποτέ τον ρόλο του βοσκού!
«Πρόσεξε αυτούς τους παλικαράδες της πολιτικής , που δεν καταλαβαίνουν ότι είναι γελοίο να έχεις το ύφος του δυνατού και του τρανού , όταν από καιρό έχεις πάψει να είσαι». Απόσπασμα αλληλογραφίας του Ρωμαίου Μενένιου Άπιου , στον Ατίλιο Νάβιο , ο οποίος τον διαδέχεται στην διακυβέρνηση της Αχαΐας και τον συμβουλεύει για το πώς μπορεί να χειριστεί τους Έλληνες. Αυτό λέει και τρόικα για τους σημερινούς πολιτικούς της χώρας!
Ο Παπανδρέου επιθυμεί να ξαναφέρει την λίστα στις εκλογές. Όταν την κατάργησε το ΠΑΣΟΚ, πριν δεκαετίες, υποστήριξε πως το έκανε για να εξαλειφθεί το ρουσφέτι! Και ο Αθανάσιος Κανελλόπουλος είπε τότε: Πάμε για μαύρη αγορά ρουσφετιού!(4/10/1982)
Κάποτε το ΠΑΣΟΚ, ήταν για τον λαό «θείο δώρο» για την κοινωνική συνοχή, την κοινωνική προστασία, το κοινωνικό κράτος και φρουρός του εθνικού πλούτου που ήταν πλούτος κοινωνικός, δηλαδή των ανθρώπων αυτού του τόπου. Σήμερα μια άλλη θλιβερή διαπίστωση όπως γράφει και ο ποιητής. «Σήμερα κατάντησε δράκοντας αιμοδιψής και λυσσαλέος. Αγρίεψαν τον ήλιο του οι έμποροι των λαών της οικουμένης» με την ανοχή και την ενοχή της ηγεσίας και των στελεχών του.
Δεν βρέθηκε κανένας ακόμα να πει στον Σαμαρά πως η πολιτική που εφαρμόζει είναι το ίδιο μπουφάν του Παπανδρέου μόνο που φοριέται ντούμπλε-φας και αλλάζει το χρώμα! Εναλλακτικό δούλεμα το νέο μπουφάν που λανσάρει!
Ότι περισσεύει εκ της μικράς μου περιουσίας, αφού πληρωθούν τα χρέη μου, επιθυμώ να περιέλθη εις τον γαμβρόν μου Κανέλλον Α. Κανελλόπουλον ον εγκαθιστώ γενικόν κληρονόμον ίνα το χρησιμοποιήση προς καλλιτέραν αποκατάστασιν της θυγατρός του Μαρίας. Εις την υπηρέτριάν μου Ευφροσύνην Στρατή αφίνω δέκα χιλιάδας, και την βιβλιοθήκην μου εις τον Δήμον Πατρών. Εν Αθήναις τη 15 Νοεμβρίου 1922. Δημήτριος Π. Γούναρης
Αυτή ήταν η διαθήκη του πολιτικού και πρωθυπουργού που εκτελέστηκε για εσχάτη προδοσία. Ο Τρικούπης πέθανε στην «ψάθα». Οι πολιτικοί των τελευταίων δεκαετιών τι διαθήκες άραγε αφήνουν πίσω τους;
Η κοινωνία δεν κατάλαβε τίποτα ακόμα. Ψάχνει ακόμα ενόχους. Ποιους ενόχους; Αυτούς που γκρέμισαν ζωές, σπίτια, ελπίδες, όνειρα; Ή αυτούς που τους ανάγκασαν να το κάνουν; Ποιος είναι ο ένοχος πια; Σε άλλες στιγμές, θα φώναζε, θα επαναστατούσε, θα έβγαινε στους δρόμους με πλακάτ. Όχι όμως τώρα. Γιατί όλοι είμαστε ένοχοι. Εσείς που καίτε και γκρεμίζετε. Κι εμείς που δεν μιλάμε. Που βολευτήκαμε κάποτε και τώρα αλλοίμονο…..
Ήρθε ο καιρός για να επαληθευτεί και πάλι η φράση των απλών και ταπεινών ανθρώπων. Ποτέ δεν θα χορτάσουμε την στέρηση!
Απλή η διάγνωση της κοινωνικής ασθένειας.
«Πες μου με τι μαχαίρι κοιμάσαι, για να σου πω με τι πληγή θα ξυπνήσεις!» γράφει ο ποιητής!

πηγή: Kozan.gr

Ας μιλήσουμε για «πόλεμο»...

2012-01-21T10:18:00.000+02:00

Γράφει: ο Νίκος ΜΠΟΓΙΟΠΟΥΛΟΣ

«Πόλεμο» κατά του κ. Παπαδήμου διαπίστωσε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, κ. Κάρολος Παπούλιας.

Ευκαιρία, λοιπόν, να μιλήσουμε - πραγματικά για τον - πραγματικό - πόλεμο:

ΠΟΛΕΜΟΣ ΕΙΝΑΙ

· να δουλεύεις μια ζωή για ένα ξεροκόμματο και κάποια στιγμή να έρχεται αυτός που σου έταζε λαγούς με πετραχήλια και να σου κόβει το μισό από το ξεροκόμματο λέγοντάς σου ότι «συμπάσχει», αλλά πως πρέπει να τον συγχαρείς διότι επιτελεί «πατριωτικό» έργο.

· να έχεις πληρώσει μέχρι τελευταία πεντάρα τις ασφαλιστικές σου εισφορές και να έρχεται ο «σοσιαλιστής» να σου κόβει ακόμα κι αυτή την σύνταξη πείνας, να σου ξεφτιλίζει τα γεράματα και όταν διαμαρτύρεσαι να σου αντιγυρίζει - αυτός που καταχράστηκε τους κόπους σου - ότι «δεν υπάρχει σάλιο»

· να βλέπεις τα παιδιά σου να ρημάζουν στην ανεργία

· να σου λένε ότι απολύεσαι και αντί για απολυμένο να σε αποκαλούν «έφεδρο»

· να στέλνεις τα παιδιά σου στο σχολείο, να το έχεις πληρώσει αυτό το «δημόσιο και δωρεάν» σχολείο εκατό φορές, κι αντί για βιβλία να τους μοιράζουν φωτοτυπίες

· να σου κόβουν το μισθό και να σου αυξάνουν τα εισιτήρια στα λεωφορεία κατά 40%...

· να έχεις φτύσει το γάλα της μάνας σου για να βάλεις ένα κεραμίδι πάνω από το κεφάλι σου και να έρχεται ο φορογδάρτης να σου επιβάλει μέσω της ΔΕΗ χαράτσι για ένα σπίτι που το πληρώνεις μια ζωή στην τράπεζα

· να έρχεται ο ίδιος αυτός φορογδάρτης που σε άφησε χωρίς μισθό και χωρίς δουλειά και να σου προσθέτει - δίπλα στο χαράτσι της ΔΕΗ - την 11η (!) μέσα σε δυο χρόνια αύξηση στην τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος

· να κλείνει το ένα μικρομάγαζο μετά το άλλο, στην θέση τους να ανοίγουν ενεχυροδανειστήρια και ο «πατριώτης» που σε κυβερνά να βγάζει φιρμάνια για το πώς θα ζυγίζεις τη χρυσή σου βέρα ή το χρυσό σου δόντι (!) πριν το παραδώσεις στον σαράφη για να εξασφαλίσεις ένα κομμάτι ψωμί

· να λουφάζεις τυλιγμένος στις κουβέρτες μέσα στο σπίτι, να τρέμουν τα δόντια σου από το κρύο και να μην ανοίγεις το καλοριφέρ γιατί δεν έχεις να πληρώσεις για πετρέλαιο θέρμανσης

· να σε κοροϊδεύουν κάθε μέρα ότι «δίνουν μάχη» για να μη σου κόψουν τον 13ο και 14ο μισθό όταν σου έχουν ήδη κόψει τον 8ο και τον 9ο μισθό και την ίδια ώρα σφυρίζουν στα αυτιά σου τα «πακέτα» των δισεκατομμυρίων υπέρ αναξιοπαθούντων τραπεζιτών

· να βλέπεις μια δράκα ξιπασμένων φιλάνθρωπων με καρφιτσωμένο στο πέτο το ταμπελάκι με τη φίρμα του μονοπωλίου που εκπροσωπούν, να φιγουράρουν στις ιλουστρασιόν λίστες του παγκόσμιου τζετ σετ, να μην χωρούν οι ελβετικές τράπεζες τις καταθέσεις τους, να έχουν ξεχειλίσει οι θάλασσες της υδρογείου από το (αφορολόγητο) εφοπλιστικό τους «δαιμόνιο», να μετακινούν στους λογαριασμούς τους δισεκατομμύρια μέσω των «οφ σορ» εταιρειών σαν να ήταν μαρουλόφυλλα, κι εσύ μαζί με τα δέκα εκατομμύρια των ομοίων σου να κατηγορείσαι ότι «όλοι μαζί τα φάγαμε»

· να έχουν φτάσει τη βενζίνη στα 2 ευρώ το λίτρο, να σου έχουν ρίξει το μισθό στα 350 ευρώ το μήνα και να σου ζητούν από πάνω να πληρώσεις και φόρο

· να έχουν γεμίσει οι δρόμοι της Αθήνας με άστεγους, να τρέχουν οι άνθρωποι για ένα πιάτο φαΐ στα συσσίτια (τα οποία ο κ. Παπαδήμος τα βάφτισε την Πρωτοχρονιά «γιορτή»!!), να μην υπάρχει φανάρι, πεζοδρόμιο, σοκάκι χωρίς επαίτη και ζητιάνο, γιατί οι Παπαδήμος, Βενιζέλος, Λοβέρδος, Σαμαράς, Καρατζαφέρης, Μπακογιάννη «κατευνάζουν τις αγορές»

· να αρρωσταίνεις και να μην έχεις λεφτά για τα φάρμακα, να πηγαίνεις στο νοσοκομείο κι αντί για «δημόσια και δωρεάν» Υγεία που την έχεις πληρώσει εκατό φορές, να σου ζητάνε να φέρεις τις γάζες από το σπίτι και να περάσεις πρώτα από το ταμείο τον πλούτο που εσύ δημιουργείς στο εργοστάσιο, στο γραφείο, στο μαγαζί, σε στεριά και θάλασσα, να τον έχουν σφετεριστεί οι κηφήνες της πλουτοκρατίας, να τον έχουν κάνει υπερκέρδη για τις τσέπες τους, ελλείμματα και χρέη για το δημόσιο ταμείο, όλα βγαλμένα με το δικό σου ιδρώτα, με το δικό σου κόπο, με τη δική σου δουλειά, και εσύ αυτή τη δουλειά να την «πληρώνεις» πλέον με επιστροφή στον εργασιακό μεσαίωνα, αλυσοδεμένος στα κάτεργα της εργασιακής τρομοκρατίας, στα απαρτχάιντ των εκβιασμών και της εκ περιτροπής ανάσας

· να σου ξεσκίζουν τη ζωή, να σου σκοτώνουν το σήμερα και το αύριο και να σου λένε κι από πάνω ότι είναι «σωτήρες», ότι παίρνουν δάνεια για να σου εξασφαλίζουν το μισθό και τη σύνταξη - αυτοί που σου κατάργησαν το μισθό και τη σύνταξη - όταν από το δικό σου μισθό κι από τη δική σου σύνταξη πληρώνονται τα δάνεια που διπλά και τρίδιπλα τα εισπράττουν οι κερδοσκόποι και οι τοκογλύφοι, με μια κουβέντα: Τα μονοπώλια.

Αυτός είναι ο πόλεμος που μαίνεται τούτη την ώρα στην Ελλάδα, κύριε Κάρολε Παπούλια.

Είναι ένας πόλεμος μονόπλευρος. Μονομερής.

Ένας πόλεμος που τον έχει εξαπολύσει η τάξη των αστών ενάντια στην τάξη των προλετάριων.

Που τον έχει διεξαγάγει ενάντια στις μάζες των εργαζομένων και όλου του λαού η τάξη των κεφαλαιοκρατών.

Είναι ένας πόλεμος αδίστακτος και στυγνός.

Που - κύριε Πρόεδρε της Δημοκρατίας - τον διευθύνει όλο το πολιτικό προσωπικό της πλουτοκρατίας, μηδενός εξαιρουμένου, με επικεφαλής την κυβέρνηση του μαύρου μετώπου υπό τον τραπεζίτη κ. Παπαδήμο.

Ελληνική η αρχαία μακεδονική διάλεκτος, αποδεικνύουν οι επιγραφές από τη Μεθώνη Πιερίας

2012-01-20T22:14:00.000+02:00

«Είμαι το ποτήρι του Ακεσάνδρου και όποιος μου το κλέψει θα χάσει τα μάτια του».

Αυτό πιθανόν έγραφε ο ιδιοκτήτης του αγγείου από συμπόσιο, που βρέθηκε στις ανασκαφές της Μεθώνης Πιερίας, θέλοντας να αστειευτεί αλλά και να αποτρέψει. Το παραπάνω κείμενο, αν και δεν σώζεται ολόκληρο, είναι σίγουρο ότι θα συζητηθεί πολύ, όπως και οι υπόλοιπες επιγραφές, χαράγματα και εμπορικά σύμβολα από τα 191 κεραμικά που εντοπίστηκαν στη Μεθώνη -την αρχαιότερη αποικία των Ερετριέων στον βορρά- και τα οποία θα δημοσιευτούν πολύ σύντομα σε τόμο. Τα περισσότερα από τα αγγεία αυτά χρονολογούνται μεταξύ 730 και 700 π. Χ., εποχή από την οποία σώζονται ελάχιστα παραδείγματα ελληνικής γραφής, πολύ περισσότερο στη Μακεδονία, όπου τα ενεπίγραφα ευρήματα είναι εξαιρετικά σπάνια.

Ποιά όμως ήταν η αρχαία Μεθώνη Πιερίας; Σε τι γλώσσα μιλούσαν; Γιατί όλα τα παραπάνω είναι τόσο σημαντικά; Σ' αυτά τα θέματα, και κυρίως στο γλωσσικό, αναφέρθηκαν οι ομιλητές της χτεσινής εκδήλωσης, που πραγματοποιήθηκε στο Μέγαρο Μουσικής. Οργανωτής το Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας (ΚΕΓ), το ίδρυμα που με τη βοήθεια του ΕΣΠΑ και του υπουργείου Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων, θα εκδώσει τον τόμο, θα δημιουργήσει ηλεκτρονική βάση στο Διαδίκτυο για την καταχώρηση του πολύπλευρου υλικού και θα προχωρήσει στην πραγματοποίηση ενός διεθνούς συνεδρίου (τον Ιούνιο στη Θεσσαλονίκη) και μιας ημερίδας (τον Οκτώβριο), ώστε να εμπλουτιστεί η διεθνής βιβλιογραφία και να προωθηθεί η επίλυση αμφιλεγόμενων γλωσσολογικών και ιστορικών ζητημάτων.

Μεταξύ των ομιλητών ήταν ο Γιάννης Τζιφόπουλος, αναπληρωτής καθηγητής Αρχαίας Ελληνικής Φιλολογίας και Επιγραφικής του ΑΠΘ, ο οποίος αναφέρθηκε στις ανασκαφές που έγιναν στο λεγόμενο «Υπόγειο» της Μεθώνης, έναν χώρο διαστάσεων 3,60 Χ 4,20 μ. και βάθους 11,5 μ., που συνιστά «κλειστό εύρημα». Πρόκειται για όρο που χρησιμοποιούν οι αρχαιολόγοι για να δηλώσουν δύο πράγματα: ότι η ανασκαφή του έχει περατωθεί και ότι η χρονολόγησή του μπορεί να προσδιοριστεί με σχετική ασφάλεια.

Πάνω από 1.200 ενεπίγραφα αντικείμενα συγκεντρώθηκαν από τις ανασκαφές στη βόρεια Πιερία, τα οποία θα καταγραφούν και θα μελετηθούν, προκειμένου να εκδοθούν το πιθανότερο σε ηλεκτρονική μορφή. Από αυτά, ο Γιάννης Τζιφόπουλος, ο ανασκαφέας της περιοχής Ματθαίος Μπέσιος και ο μελετητής Αντώνης Κοτσώνας, ξεχώρισαν 191 ενεπίγραφα αντικείμενα. Ένα μικρό σύνολο αγγείων, με επιγραφές, εμπορικά σύμβολα και χαράγματα, που δεν αντιπροσωπεύει ούτε την ποικιλία ούτε τον τεράστιο όγκο του υλικού από την ανασκαφή του Υπογείου.

Τι μαρτυρούν όμως τα αντικείμενα αυτά και κυρίως οι επιγραφές που αναφέρουν ονόματα, αστεϊσμούς, ακόμα και λυρικά κείμενα, όπως το ιαμβικού ρυθμού ποίημα στον σκύφο του Ακεσάνδρου; Ο καθηγητής του ΑΠΘ δίνει την εξήγηση: «Η σημασία τους είναι τεράστια και αποδεικνύουν ότι η Μεθώνη και η ευρύτερη Μακεδονία αποτελούσαν αναπόσπαστο κομμάτι του ενιαίου ελληνικού αιγαιακού χώρου κατά τις κρίσιμες περιόδους της Εποχής του Σιδήρου (1050 με 700 π.Χ.) και της αρχαϊκής εποχής, από το 700 ως το 480 π. Χ., περίοδοι που διαμόρφωσαν τη δυναμική εμφάνιση της Μακεδονίας στα κλασικά χρόνια. Η μαρτυρία των ενεπίγραφων αντικειμένων από τη Μεθώνη μας υποχρεώνει να τροποποιήσουμε αν όχι να ανατρέψουμε αρκετές παγιωμένες αντιλήψεις για την ελληνική γλώσσα, τους Έλληνες στη Μακεδονία, τον δεύτερο ελληνικό αποικισμό, το εμπόριο της κεραμικής κυρίως των πρώιμων εμπορικών αμφορέων, την εμφάνιση του αλφάβητου στην Ελλάδα, τον αλφαβητισμό και την εγγραμματοσύνη, τις απαρχές της λογοτεχνίας, τα εμπορικά, συμποτικά και άλλα περιβάλλοντα ανάπτυξης της γραφής».

Το μεγαλύτερο μέρος της ενεπίγραφης κεραμικής που βρέθηκε στο «Υπόγειο» ανάγεται στα τέλη του 8ου και στις αρχές του 7ου αι. π. Χ. Χρονολογείται δηλαδή σε μια εποχή κατά την οποία οι ελληνικές επιγραφές είναι ακόμα λιγοστές. «Το ότι επιγραφές, ανάμεσά τους και μια έμμετρη, όπως και αλφαβητικά και μη χαράγματα και εμπορικά σύμβολα βρέθηκαν στην Μεθώνη, στην περιφέρεια του τότε αρχαίου ελληνικού κόσμου, ανοίγει νέους δρόμους για όσους ασχολούνται με τα πρώτα βήματα του ελληνικού αλφαβήτου. Τα ενεπίγραφα κείμενα από τη Μεθώνη φαίνεται να μην ανήκουν σε ένα και μόνο αλφάβητο και πιθανόν ενισχύουν την άποψη αυτών που πρεσβεύουν ότι το ελληνικό αλφάβητο θα πρέπει να γεννήθηκε σε μια παλιότερη από τη συνήθως προτεινόμενη εποχή», δήλωσε στη δική του ομιλία ο ακαδημαϊκός Μιχάλης Τιβέριος, καθηγητής της Κλασικής Αρχαιολογίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.

Για το επιστημονικό, ερευνητικό και συγγραφικό πρόγραμμα της Μεθώνης Πιερίας, που βρίσκεται στο στάδιο της υλοποίησης και εντάσσεται στο πρόγραμμα «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση, Δράσεις για τον Πολιτισμό και την Εκπαίδευση», μίλησε αναλυτικότερα ο πρόεδρος του ΚΕΓ Ιωάννης Καζάζης, καθηγητής του τμήματος Φιλολογίας του Πανεπιστημίου ΑΠΘ. «Ο χαρακτήρας της λιαλιάς των αρχαίων Μακεδόνων και η σχέση της με την ελληνική γλώσσα αποτελούσε από τον προπερασμένο ήδη αιώνα αντικείμενο συζητήσεων, που διεξάγονταν συνήθως με δηλωμένη αφετηρία και με γνωστές επιστημονικές θέσεις ή προκαταλήψεις, συχνά με ανομολόγητες προθέσεις χωρίς σεβασμό προς την επιστημονική δεοντολογία και σε κλίμα έντονα φορτισμένο από τις ιστορικές αντιπαραθέσεις των λαών της περιοχής», δήλωσε ο κ. Καζάζης, περιγράφοντας, μεταξύ άλλων, το ιστορικό πλαίσιο μέσα στο οποίο αναπτύχθηκε η προβληματική.

Στην εκδήλωση, παραβρέθηκε και η υπουργός 'Αννα Διαμαντοπούλου, η οποία εξέφρασε την ευγνωμοσύνη της προς το ΚΕΓ και τους επιστήμονες που δούλεψαν για την έκδοση του τόμου, τονίζοντας ταυτόχρονα τη σημασία του έργου και των ευρημάτων.

«Σε μια περίοδο που στη χώρα μας ζούμε μια βαθιά κρίση, η οποία δεν είναι μόνο οικονομική, αλλά έχει πολλές και διαφορετικές συνιστώσες, θεωρώ ότι επιτεύγματα σαν κι αυτό έχουν πολύ μεγάλη σημασία. Όταν έχουμε όλοι την αίσθηση ότι ένα γκρίζο σύννεφο είναι πάνω από τη χώρα, είναι πολύ σημαντικό να αντλήσουμε από τον πολιτισμό, την ιστορία και τη γλώσσα μας την αυτοπεποίθηση που όλοι χρειαζόμαστε», είπε χαρακτηριστικά.

Ο αναλυτικός πρώτος τόμος για τις αρχαίες ελληνικές διαλέκτους, με έμφαση στις βορειοδυτικές και ακόμα ειδικότερα στην αρχαία μακεδονική διάλεκτο, θα έχει τίτλο «Αρχαία Μακεδονία, Ιστορία - Γλώσσα - Πολιτισμός».

Αναμένεται να εκδοθεί μέχρι τον Μάρτιο και θα είναι γραμμένος σε τέσσερις γλώσσες (ελληνικά, αγγλικά, γαλλικά και γερμανικά).

Ελ. Μάρκου

Βιντεοπαιχνίδι για την κατάργηση της θανατικής ποινής, από Έλληνες προγραμματιστές για λογαριασμό της Διεθνούς Αμνηστίας

2012-01-20T10:36:00.000+02:00

Ο 56χρονος Ιμπραήμ Μουχάμαντ αλ Ομάρι καταδικάστηκε σε δημόσιο αποκεφαλισμό στη Σαουδική Αραβία, επειδή διαμαρτυρήθηκε κατά μίας τοπικής αρχής για την τιμή του ψωμιού. Ο 37χρονος Σουκμπατάαρ Κένμπις συνελήφθη και θα εκτελεστεί από την κυβέρνηση της Μογγολίας, με την κατηγορία της συνενοχής σε τρομοκρατική ομάδα κατά της Δημοκρατίας της Κίνας. Η 27χρονη Σάλμα Ζαμσίντι έχει καταδικαστεί σε θάνατο δια απαγχονισμού ή λιθοβολισμού με την κατηγορία της μοιχείας.
Οι παραπάνω δεν αποτελούν συνήθεις περιπτώσεις θανατοποινιτών, τις καταδίκες των οποίων καλείται να διαχειριστεί και να ανατρέψει η Διεθνής Αμνηστία. Αποτελούν ήρωες ενός βιντεοπαιχνιδιού, που επιχειρεί να ευαισθητοποιήσει την κοινή γνώμη ενάντια στη θανατική ποινή.

Το παιχνίδι «Amnesty- The Game» δημιούργησαν αφιλοκερδώς για τη Διεθνή Αμνηστία 18 Έλληνες προγραμματιστές, μουσικοί, γραφίστες, σχεδιαστές και κειμενογράφοι, μέλη του Πανελλήνιου Συλλόγου Δημιουργών Λογισμικού Ψυχαγωγίας. Στόχος του παιχνιδιού είναι να στηρίξει την παγκόσμια εκστρατεία της Διεθνούς Αμνηστίας για την κατάργηση της θανατικής ποινής.

Το παιχνίδι (που είναι διαθέσιμο μέσω του ιστοτόπου http://amnestygame.com) έχει βγει ήδη στην ελληνική, αγγλική και γαλλική γλώσσα, ενώ ενδιαφέρον για τη μετάφρασή του έχει εκδηλώσει και το δανέζικο τμήμα της Διεθνούς Αμνηστίας.

Οι παίκτες του «Amnesty- The Game» παίρνουν τη σκυτάλη από τη Διεθνή Αμνηστία, προκειμένου να σώσουν έξι θανατοποινίτες και να επηρεάσουν τις χώρες τους για κατάργηση της θανατικής ποινής. Οι έξι θανατοποινίτες προέρχονται από χώρες, όπου όντως ισχύει η θανατική ποινή: Σαουδική Αραβία, Κίνα, ΗΠΑ, Μογγολία, Λευκορωσία και Ιράν.

Για κάθε χώρα που αναφέρεται στο παιχνίδι καταγράφεται και όλη η ιστορία της σχετικά με την κατάργηση ή μη της θανατικής ποινής.

Μέσω της ίδρυσης γραφείων, της διοργάνωσης διαφημιστικών εκστρατειών και της ενημέρωσης των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης, οι παίκτες στοχεύουν στον επηρεασμό της κοινής γνώμης κατά της θανατικής ποινής, προκειμένου να διασωθούν οι συγκεκριμένοι κρατούμενοι και να διαδοθεί το μήνυμα της δικαιοσύνης και των ανθρώπινων δικαιωμάτων.

«Πρόκειται για ένα παιχνίδι στρατηγικής, που εντάσσεται στην κατηγορία των serious games και έχει ως στόχο να ενημερώσει το κοινό για τη θανατική ποινή, τις καμπάνιες της Διεθνούς Αμνηστίας και την κατάσταση που επικρατεί στις χώρες όλου του κόσμου για το θέμα αυτό», επισημαίνει ο επικεφαλής της προσπάθειας, σχεδιαστής και παραγωγός, Θανάσης Τριανταφύλλου, μέλος του Πανελλήνιου Συλλόγου Δημιουργών Λογισμικού Ψυχαγωγίας.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που προκύπτουν, με το παιχνίδι ασχολούνται καθημερινά 300 χρήστες του διαδικτύου.

Ο Πανελλήνιος Σύλλογος Δημιουργών Λογισμικού Ψυχαγωγίας συγκροτήθηκε στα τέλη του 2009 με στόχο να συγκεντρώσει όλους τους δημιουργούς ηλεκτρονικών παιχνιδιών. Σήμερα περιλαμβάνει περίπου 100 ενημερωμένα μέλη. «Στόχος μας είναι να ασχοληθούμε και με άλλους κοινωφελείς οργανισμούς και να δημιουργήσουμε παιχνίδια για κοινωνικούς σκοπούς», εξηγεί ο κ. Τριανταφύλλου.

Μ. Κουζινοπούλου

Γιατί θεωρούμε γρουσούζικα τα δίσεκτα έτη;

2012-01-17T21:55:00.000+02:00

«Δίσεκτο» ονομάζουμε το έτος που αριθμεί 366 ημέρες, αντί των 365 που έχουν τα κοινά έτη. Αυτό συμβαίνει κάθε τέσσερα χρόνια, όταν προσθέσουμε στο χρόνο ένα 24ωρο, προκειμένου να διορθωθούν οι ατέλειες του πολιτικού ημερολογίου σε σχέση με το αστρονομικό. Αν δεν συνέβαινε αυτή η διόρθωση, σε βάθος χρόνου θα είχαμε τον Ιανουάριο καλοκαίρι και τον Ιούλιο χειμώνα. Δίσεκτο είναι το έτος που διαιρείται ακριβώς με το 4 και επιπλέον, αν είναι επαιώνιο (δηλαδή πολλαπλάσιο του 100, π.χ. 1600, 2000, 2400), διαιρείται ακριβώς και με το 400. Στα δίσεκτα έτη, που αποτελούν το 25% των συνολικών ετών, διοργανώνεται κατά παράδοση η πιο σημαντική παγκόσμια αθλητική συνάντηση: οι Ολυμπιακοί αγώνες.
Η ύπαρξη των δίσεκτων ετών οφείλεται στην προσπάθεια των ανθρώπων να εναρμονίσουν το τροπικό έτος, δηλαδή το χρονικό διάστημα που χρειάζεται η γη για να κάνει μία πλήρη περιφορά γύρω από τον ήλιο, με το καθημερινό-πολιτικό έτος των ημερολογίων. Στην αρχή, τα πρώτα ημερολόγια ήταν σεληνιακά, βασιζόταν στο χρόνο περιφοράς της σελήνης γύρω από τη γη. Ημερολόγια βασισμένα στο τροπικό ηλιακό έτος χρησιμοποίησαν πρώτοι οι αρχαίοι Αιγύπτιοι.
Η ετήσια περιφορά της Γης γύρω από τον ήλιο δε διαρκεί μόνο 365 ημέρες, αλλά κάτι παραπάνω: 6 ώρες, 9 λεπτά και 9 δευτερόλεπτα περισσότερο κατά μέσο όρο. Οι Ρωμαίοι από το 600 π.Χ. ακολουθούσαν το ημερολόγιο του Νουμά, που είχε καθιερωθεί από το βασιλιά της Ρώμης Νουμά Πομπίλιο. Αυτό ήταν ένα ημερολογιακό έτος 365 ημερών, το οποίο κάθε 4 χρόνια προπορευόταν κατά ένα 24ωρο (σχεδόν) από το ηλιακό έτος. Όταν έφτασαν να γιορτάζουν τις καλοκαιρινές γιορτές του θερισμού μέσα στον ημερολογιακό χειμώνα, αποφάσισαν ότι αυτή η ανακολουθία δεν μπορούσε να συνεχιστεί.
Όταν ο Ιούλιος Καίσαρ επέστρεψε θριαμβευτής στην Ρώμη το 46 π.Χ., ανάμεσα στα θέματα που έπρεπε να ρυθμίσει ήταν και η μέτρηση του χρόνου. Στο ημερολογιακό σύστημα, έπρεπε από καιρού εις καιρόν να προστίθενται ημέρες ή και μήνες στο έτος, έτσι ώστε αυτό να διατηρείται σε συμφωνία με τις εποχές. Την ευθύνη για την παρεμβολή των ημερών είχαν οι ιερείς.
Αλλά ο απολυταρχισμός των ιερέων, οι οποίοι άλλοτε αύξαναν το μήκος του έτους προκειμένου να παραμένουν στην εξουσία οι ευνοούμενοί τους συγκλητικοί και άλλοτε το μείωναν, ώστε να τελειώνει γρήγορα η θητεία των αντιπάλων τους, είχαν καταστήσει το υπάρχον ημερολογιακό σύστημα μη λειτουργικό. Είναι χαρακτηριστικό ότι το έτος 46 π.Χ. διήρκεσε 445 ημέρες, δεδομένου ότι αναγκάστηκαν να προστεθούν τόσες ημέρες, ώστε αυτό να ευθυγραμμιστεί με την εαρινή ισημερία.
Ο Καίσαρ ονόμασε αυτό το έτος «ultimus annus confusionis» (τελευταίο έτος σύγχυσης) και κάλεσε τους καλύτερους φιλόσοφους και μαθηματικούς της εποχής προκειμένου να δημιουργήσουν το νέο ημερολόγιο.
Ανάμεσα στους προσκεκλημένους του αυτοκράτορα ήταν και ο Σωσιγένης, Αλεξανδρινός αστρονόμος, τον οποίο ο Καίσαρ είχε γνωρίσει στο παλάτι της Κλεοπάτρας και με τον οποίο είχε συζητήσει τις πιθανές μετατροπές του ημερολογιακού συστήματος. Μετά από εισήγηση του Σωσιγένη αποφασίστηκε να υιοθετηθεί το ημερολόγιο του Πτολεμαίου Γ΄, σύμφωνα με το οποίο ένα έτος 365 ημερών ίσχυε για 3 χρόνια και στην συνέχεια υπήρχε ένα έτος με 366 ημέρες.
Με το Ιουλιανό Ημερολόγιο (που πήρε το όνομά του από τον Ιούλιο Καίσαρα) ο Φεβρουάριος μετατέθηκε από τελευταίος μήνας του έτους σε δεύτερος, αμέσως μετά τον Ιανουάριο και είχε 30 μέρες. Μεταξύ της 24ης και 25ης Φεβρουαρίου πρόσθεταν κάθε 4 χρόνια μία επιπλέον μέρα, δηλαδή η 24η Φεβρουαρίου υπολογιζόταν δύο φορές. Κι επειδή η μέρα αυτή ήταν η έκτη μέρα πριν από τις Καλένδες του Μαρτίου (1η Μαρτίου), η δεύτερη 24η Φεβρουαρίου που προστέθηκε ονομάστηκε δις έκτη μέρα, δηλαδή δεύτερη έκτη μέρα πριν από το Μάρτιο. Με τον καιρό, ο όρος δίσεκτο έμεινε για ολόκληρο το έτος που έχει μία μέρα περισσότερη από τα κοινά.
Αργότερα, από τον Φεβρουάριο αφαιρέθηκε μία ακόμη μέρα και άλλη μία επί του Αυγούστου, που προστέθηκε προς τιμή του αυτοκράτορα στον μήνα Αύγουστο. Έτσι ο Φεβρουάριος παρέμεινε με 28 μόνον ημέρες. Από τους μεταχριστιανικούς χρόνους η επιπλέον μέρα προστίθεται στο τέλος του Φεβρουαρίου, ο οποίος στο δίσεκτο έτος έχει 29 μέρες αντί για 28.
Το γεγονός ότι αυτός ειδικά ο μήνας δεν είχε πολλές ημέρες δεν δυσαρέστησε καθόλου τους Ρωμαίους, όχι μόνο γιατί ήταν αφιερωμένος στους νεκρούς, αλλά και γιατί κατά τη διάρκειά του έπρεπε και οι ίδιοι να κάνουν τον ηθικό απολογισμό τους και να αφιερώνονται στη μετάνοια. Ακόμη και το όνομα του μηνός σημαίνει εξιλέωση (Februare). Τόσο πολύ επιθυμούσαν οι Ρωμαίοι να τελειώσει γρήγορα ο Φεβρουάριος ώστε, προκειμένου να διατηρούν την αίσθηση ότι ο μήνας δεν έχει ποτέ περισσότερες από 28 ημέρες, όταν έπρεπε να έχει 29 δεν προσέθεταν την παραπάνω ημέρα στο τέλος, αλλά διπλασίαζαν την έκτη ημέρα του (bisextus).
Ο Σωσιγένης όμως, όταν πρότεινε τη θέσπιση του νέου έτους, έκανε ένα …μικρό λάθος. Υπολόγισε το έτος κατά 11 λεπτά και 15 δευτερόλεπτα μεγαλύτερο του τροπικού, με αποτέλεσμα με το πέρασμα του χρόνου, οι μετρούμενες με το ιουλιανό ημερολόγιο ημέρες να καθυστερούν προς τις εποχές, το αντίθετο δηλαδή απʼ ό,τι συνέβαινε με το ημερολόγιο του Νουμά. Η ανωμαλία αυτή συνεχίστηκε μέχρι το 1582, όταν καθιερώθηκε από τον πάπα Γρηγόριο τον ΙΓ΄ το νέο ή Γρηγοριανό Ημερολόγιο, επαναφέροντας την εαρινή Ισημερία, που εκείνη τη χρονιά συνέβη όχι στις 21, αλλά στις 11 Μαρτίου, στα σωστά της μέτρα. Με βάση τις προτάσεις των αστρονόμων Χριστόφορου Κλάβιου και L. Lilio ο Γρηγόριος μετανόμασε την 5η Οκτωβρίου σε 15η Οκτωβρίου 1582 και για να μην δημιουργηθεί ξανά το ίδιο πρόβλημα, όρισε κάθε 400 χρόνια να θεωρούνται δίσεκτα όχι 100 έτη (400:4), αλλά μόνο 97.
Για το δίσεκτο ή βίσεκτο χρόνο επικρατούν πλήθος προλήψεων και δεισιδαιμονιών, απόρροια της ρωμαϊκής επιρροής. Η δις έκτη εμβόλιμη μέρα θεωρείτο αποφράς, όπως και όλο το έτος. Σʼ αυτό πρέπει να συνετέλεσε το γεγονός ότι οι Ρωμαίοι θεωρούσαν τον Φεβρουάριο ως μήνα των νεκρών και πίστευαν ότι άφηναν τον Άδη και κυκλοφορούσαν για λίγες μέρες ανάμεσα στους ζωντανούς. Έτσι το δίσεκτο έτος δεν γινόταν η έναρξη εργασίας με μακροχρόνια διάρκεια, όπως φύτευση αμπέλων, θεμελίωση οικιών και σύναψη γάμου.
Η πίστη για το δίσεκτο έτος μεταδόθηκε και στους Έλληνες, ύστερα από τη ρωμαϊκή κατάκτηση.
Η ελληνική παράδοση (και κάποιων ευρωπαϊκών χωρών επίσης, όπως και του Καναδά) σε μια δίσεκτη χρονιά προβλέπει γρουσουζιά και προτείνει αποφυγή κάθε σημαντικού βήματος στη ζωή: Δηλαδή όχι στον γάμο, στο κτίσιμο σπιτιού, στη σύσταση εμπορικής επιχείρησης και στη θεμελίωση κάθε λογής μακροπρόθεσμου συνεταιρισμού. Λέγεται ότι η λέξη «δίσεκτο» από ορθογραφική παρανόηση παραπέμπει στο «δυσοίωνο» -λόγω του αρχικού δισ- που συγχέεται με το φοβερό και τρομερό δυσ- (δυστυχία, δυσκολία, δυστοκία). Όμως τον τρόμο τον έσπειραν οι αρχαίοι Ρωμαίοι, οι οποίοι είδαν την 29η Φεβρουαρίου ως αποφράδα ημέρα. Γιʼ αυτούς ήταν ένα εμβόλιμο ψήγμα χρόνου που προστέθηκε για να φέρει αναταραχή, αναστάτωση και συμφορές μέσα στο μήνα Φεβρουάριο, ο οποίος ήταν αφιερωμένος στη λατρεία των υποχθόνιων θεοτήτων.
Γιʼ αυτό και το έτος κατά το οποίο συμβαίνουν μεγάλα δεινά (πόλεμοι, λιμοί, μεγάλες φυσικές καταστροφές κ.ά.) καλείται «χρόνος δίσεχτος». Η αντίληψη αυτή απηχείται και στα δημοτικά τραγούδια, όπως στην παραλογή «Του νεκρού αδελφού», με τους στίχους:
«κι εμπήκε χρόνος δίσεκτος και μήνες οργισμένοι
κιʼ έπεσε το θανατικό, κι οι εννιά αδερφοί πεθάναν».
Τις τελευταίες ημέρες του Δεκεμβρίου του 2007 στο Δημαρχείο Ηρακλείου Κρήτης επικράτησε πανικός και συνωστισμός από ζευγάρια (ακόμα και υπερηλίκων) που έσπευσαν να ενωθούν με τα δεσμά του γάμου πριν τους βρει το δίσεχτο 2008. Δεν συμβαίνει όμως το ίδιο και στην Ιρλανδία, καθότι η ιρλανδική παράδοση δίνει την ευκαιρία σε κάθε Ιρλανδή να κάνει σε δίσεκτο έτος, συγκεκριμένα κάθε 29η Φεβρουαρίου, πρόταση γάμου στον αγαπημένο της, την οποία εκείνος είναι υποχρεωμένος να δεχτεί!
Το έθιμο επιβλήθηκε δια νόμου το 1288 στη Σκωτία από την βασίλισσα Μαργαρίτα, για να επεκταθεί σύντομα στη Γαλλία, την Ιταλία και από το 1600 στην Αγγλία, ενώ το 1920 το βρίσκουμε και στο Μόντρεαλ. Ένα γενναίο πρόστιμο περίμενε τον άντρα που θα αρνούνταν την πρόταση: Θα έπρεπε να αποζημιώσει πλουσιοπάροχα την απογοητευμένη γυναίκα ανάλογα με το εισόδημά του ή έστω να της αγοράσει ένα μεταξωτό φόρεμα.
Οι διάφορες δυσοίωνες προβλέψεις και αντιλήψεις που συνοδεύουν τα δίσεκτα έτη δεν έχουν καμία βάση, ούτε η μέχρι τώρα εμπειρία έχει επαληθεύσει κάτι σχετικό. Καθαρά λογιστικοί λόγοι και ανθρώπινες ανάγκες επέβαλαν την επινόηση των δίσεκτων χρόνων. Απλά, κάποιες λαϊκές δοξασίες και μύθοι διαιωνίζονται από την άγνοια των ανθρώπων και την ανθρώπινη υπαρξιακή ανασφάλεια.
Οι δοξασίες ότι τα δίσεκτα χρόνια είναι γρουσούζικα ίσως να προέρχεται από τη λανθασμένη αντίληψη της ετυμολογίας και ορθογραφίας της λέξης δίσεκτο. Αντί του σωστού δις (που σημαίνει δύο φορές) να εννοείται, λανθασμένα, το αχώριστο προθεματικό μόριο δυσ- που έχει την έννοια της δυστυχίας, της δυσκολίας, της κακής συγκυρίας και κατάστασης. Έτσι, οι μόνοι που μπορούν να παραπονιούνται για τα δίσεκτα χρόνια, είναι όσοι γεννήθηκαν στις 29 Φεβρουαρίου και ο …Άγιος Κασσιανός, αφού γιορτάζουν κάθε τέσσερα χρόνια.

Της Κατερίνας Μ. Μάτσου

«Αρβανίτες-Μύθοι και πραγματικότητα», ένα βιβλίο- μελέτη για την ιστορία και την προέλευσή τους

2012-01-17T08:24:00.000+02:00

«Αρβανίτες, μύθοι και πραγματικότητα». Ένα βιβλίο του Σπύρου Κασελίμη, από τις εκδόσεις Μπατσιούλας, έρχεται να ξεκαθαρίσει αλήθειες για την προέλευση, την ιστορία, την γλώσσα, τα ήθη και τα έθιμα αυτού του ιδιόμορφου λαού.

Είναι το Α και το Ω της «Αρβανιτιάς», σε 213 σελίδες, με βιβλιογραφία αλλά και προσωπικές μαρτυρίες, καθώς ο συγγραφέας υπογραμμίζει με υπερηφάνεια την αρβανίτικη καταγωγή του από την Ασωπία Θηβών - πρώην Χρεμποτσάρι, ένα από τα αρβανιτοχώρια της Βοιωτίας. Εκεί όπου οι κάτοικοι, αγράμματοι γεωργοκτηνοτρόφοι, ζούσαν με σκληρή δουλειά, απόλυτη λιτότητα και αποδεδειγμένο πατριωτισμό από τον πόλεμο του 1897 και τους απελευθερωτικούς αγώνες του 1912-1913, μέχρι τη δόξα του 1940-1941 και τον εμφύλιο 1945-1949.

Καταρχάς, ο μελετητής εξηγεί την προέλευση της λέξης «Αρβανίτες». Προέρχεται από την αρχαιοελληνική πόλη Άρβανο, νοτίως του Γενούσου ποταμού, κοντά στο Δυρράχιο της Ιλλυρίας.

Έπειτα αναφέρεται στην εγκατάσταση και στις μετακινήσεις στον ελλαδικό χώρο. Στη Θεσσαλία έφτασαν περίπου τον 13ο αιώνα. Στην Πελοπόννησο επί Ιωάννου Κατακουζηνού (1341-1355). Στη ίδια επίσης περίοδο διασκορπίστηκαν στην Αττική, στην Βοιωτία και στην Εύβοια. Στο Μυστρά εγκαταστάθηκαν το 1405 από τον Θεόδωρο Α’ Παλαιολόγο για την προστασία του δεσποτάτου από τις επιδρομές Βενετών και Τούρκων.

«Το μεγαλύτερο μέρος των μισθοφόρων είναι έλληνες και Αρβανίτες έλληνες» έγραφε σε έγγραφό του το 1479 ο Μάρκος Βαρβαρήγος απευθυνόμενος στη γερουσία της Βενετίας. Σημειωτέον ότι μέχρι το 1470 είχαν εγκατασταθεί 15.000 στη Λευκάδα και 10.000 στη Ζάκυνθο. Ακόμα και στην Κύπρο και στην Κρήτη έφτασαν μαζικά. Στο τέλος του 16ου αιώνα εμφανίστηκαν στην Αθήνα, στα νησιά του Αργοσαρωνικού.

Μαθαίνουμε μάλιστα ότι η γνωστή φράση «αθηναίος γκάγκαρος» έρχεται από το παρώνυμο που ανήκε μόνο στους Αρβανίτες της Ανατολικής πλευράς της Πλάκας , από την οδό Αθηναίων και πέρα. Αυτοί προερχόταν από την τάξη των γκαγκαρέων , όπως ονομάζονταν οι απόστρατοι της πολεμικής δύναμης που υπηρετούσαν στην Πελοπόννησο. Πρόκειται για παραφθορά της λατινικής λέξης βαγκάριος.

Ο συγγραφέας κάνει ιδιαίτερη αναφορά στους ελληνικής συνείδησης Αρβανίτες που είχαν την αετοφωλιά τους στο Σούλι της Ηπείρου. Μιλάμε για 800 οικογένειες απομονωμένες στα βουνά με επιφανέστερες αρχοντικές φάρες αυτές των Τζαβελαίων και Μποτσαίων .Ήταν πολεμιστές και χριστιανοί ορθόδοξοι που φορούσαν τη φουστανέλα, η οποία, δεν ήταν τίποτα άλλο, παρά ο βραχύς χιτώνας των αρχαίων μακεδόνων. Οι Σουλιώτες Αρβανίτες στήριξαν την επανάσταση με αυτοθυσία αναδεικνύοντας ανυπότακτους οπλαρχηγούς.

Ερώτημα: Γιατί ενώ μιλούσαν ελληνικά, υπερίσχυε η αρβανίτικη γλώσσα στην καθημερινή επικοινωνία; Επικαλούμενος τον ιστορικό Κωνσταντίνο Άμαντο, ο συγγραφέας εξηγεί ότι ο γραμματικός πλούτος της ελληνικής ,σε συνδυασμό με την έλλειψη σχολείων, καθιστούσε δυσχερή την χρήση της σε σχέση με την αλβανική που είχε μόλις 1.600 λέξεις.

Τελικά, με την συνεχή ανάπτυξη των μέσων επικοινωνίας και συγκοινωνίας και την απόδοση των εκπαιδευτικών συστημάτων η αρβανίτικη διάλεκτος υποχώρησε έναντι της ελληνικής γλώσσας. Έφτασε να μιλιέται στην Ελλάδα μέχρι τις μέρες μας σε λίγα πια χωριά τις Βοιωτίας, της Κορινθίας, της Αργολίδας και της Άνδρου. Και όμως, σε αυτή τη διάλεκτο ύμνησαν την Ελλάδα πολλοί αγωνιστές του ΄21 και οι απόγονοι της.

Το βιβλίο κλείνει με έναν κατάλογο -έκπληξη. Είναι τα ονόματα Αρβανίτικης καταγωγής επιφανών ανδρών και γυναικών από τον χώρο της πολεμικής τέχνης, της πολιτικής, της θρησκείας και του πολιτισμού: Μάρκος Μπότσαρης, Ανδρέας Μιαούλης , Λασκαρίνα Μπουμπουλίνα, Οδυσσέας Ανδρούτσος, Παύλος Κουντουριώτης, Θεόδωρος Πάγκαλος, Αλέξανδρος Κορυζής, Ναπολέων Ζέρβας , Κώστας Κολιγιάννης, Θεόδωρος Πάγκαλος (εγγονός), ο πατριάρχης Αθηναγόρας, ο σημερινός αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος, Νίκος Εγγονόπουλος, Ανδρέας Εμπειρίκος, Έλλη Λαμπέτη, Μελίνα Μερκούρη, Σωτηρία Μπέλλου, Γρηγόρης Μπιθικώτσης , Ειρήνη Παππά, Χάρις Αλεξίου.

Ένα βιβλίο που αποδεικνύει ότι, εν τέλει, η εθνική συνείδηση μπορεί να υπερβαίνει τη γλώσσα.

Κώστας Μαρδάς

Ορθόδοξοι, ρωμαιοκαθολικοί, προτεστάντες και Aρμένιοι θα προσευχηθούν μαζί

2012-01-16T21:06:00.000+02:00

Τους χώρισαν διαμάχες χρόνων, αναθέματα και αντιπαραθέσεις χωρίς τέλος, πολλές από τις οποίες συνεχίζονται και σήμερα. Ωστόσο, ορθόδοξοι, καθολικοί, προτεστάντες, Αρμένιοι, αγγλικανοί και ευαγγελικοί ίσως να μην βρίσκονται τόσο μακριά όσο μπορεί κάποιοι να πιστεύουν, καθώς το κοινό τους στοιχείο είναι η χριστιανική πίστη.

Αυτό επιβεβαιώνει, άλλωστε, ένας θεσμός που ξεκίνησε πριν από περίπου 30 χρόνια, αφού είχε προηγηθεί η κοινή πρωτοβουλία του Πατριάρχη Αθηναγόρα και του Πάπα Παύλου του 6ου για την άρση των αναθεμάτων που ως τότε εμπόδιζαν τις δύο Εκκλησίες ακόμη και να συνομιλήσουν μεταξύ τους.

Με αφορμή την εβδομάδα παγκόσμιας προσευχής για τη χριστιανική ενότητα, που πραγματοποιείται κάθε χρόνο στα τέλη Ιανουαρίου, το ερχόμενο Σάββατο χριστιανοί διαφόρων ομολογιών θα συμμετάσχουν στην οικουμενική βραδιά συμπροσευχής, που θα πραγματοποιηθεί στον καθολικό καθεδρικό ναό Θεσσαλονίκης της Ασπίλου Συλλήψεως της Θεοτόκου, επί της οδού Φράγκων.

Στην τελετή αυτή, που διοργανώνεται στη Θεσσαλονίκη, την Αθήνα και άλλες πόλεις της Ελλάδας και όλου του κόσμου, διαβάζονται κείμενα από την Παλαιά και την Καινή Διαθήκη, ψάλλονται ύμνοι, γίνονται ομιλίες και κοινοποιείται η συμμετοχή του κόσμου σε έναν κοινό φιλανθρωπικό σκοπό.

Στόχος της εκδήλωσης είναι να τονωθεί το αίτημα ενότητας μεταξύ των χριστιανών.

Συμβολική πράξη ενότητας υπέρ του διαλόγου

«Πρόκειται για μια συμβολική πράξη που γίνεται από την πλευρά των χριστιανών ώστε να μπορέσει να συνεχιστεί ο διάλογος μεταξύ των Εκκλησιών που πραγματοποιείται διαρκώς σε επίπεδο εκκλησιαστικών ηγεσιών.

Ο διάλογος αυτός στην πραγματικότητα δεν σταμάτησε ποτέ, αλλά επίσημα ξεκίνησε τη δεκαετία του ΄60, όταν με κοινή πρωτοβουλία του Πατριάρχη Αθηναγόρα και του Πάπα Παύλου του 6ου , που συναντήθηκαν στα Ιεροσόλυμα, ήρθησαν τα αναθέματα μεταξύ των Εκκλησιών» εξηγεί ο αναπληρωτής καθηγητής Θεολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Μιλτιάδης Κωνσταντίνου.

Σύμφωνα με τον ίδιο, κανείς διάλογος δεν μπορεί να ευοδωθεί μεταξύ των Εκκλησιών, αν δεν υπάρχει μια προσέγγιση, με τα όποια σκαμπανεβάσματά της. «Αφετηρία της συμπροσευχής είναι η διαπίστωση κοινών πραγμάτων, ακόμη και αν διατυπώνονται διαφορετικά» τονίζει.

Αναφορικά δε με την πορεία του διαλόγου μεταξύ των Εκκλησιών, τη χαρακτηρίζει επίπονη διαδικασία και σχολιάζει ότι άλλοτε προχωρά με πιο μεγάλα βήματα και άλλοτε με μικρότερα ή με πισωγυρίσματα.

Οι χριστιανικές κοινότητες της Θεσσαλονίκης

Η διοργάνωση της συμπροσευχής δεν ανήκει συγκεκριμένα σε κάποιο επίσημο θεσμοθετημένο φορέα, γίνεται όμως με πρωτοβουλία της ενορίας των Καθολικών στη Θεσσαλονίκη και σε συνεργασία με μέλη των χριστιανικών κοινοτήτων της πόλης.

Και όσο και αν τα απόλυτα ποσοστά κάθε ομολογίας δεν φαίνεται κατ’ αρχήν να έχουν σημασία, αποκαλύπτουν ενδεχομένως κάποια στοιχεία για τον πληθυσμό της πόλης.

«Εκ των πραγμάτων οι ορθόδοξοι χριστιανοί είναι οι περισσότεροι στη Θεσσαλονίκη, συνεπώς συμμετέχουν αντίστοιχα και στη συμπροσευχή. Από τις υπόλοιπες ομολογίες οι προτεστάντες είναι οι πιο πολυπληθείς» τονίζει ο επίκουρος καθηγητής της Θεολογικής Σχολής του ΑΠΘ Χαράλαμπος Ατματζίδης, ο οποίος θα μιλήσει στη φετινή εκδήλωση.

Σε ό,τι αφορά την παρουσία του ρωμαιοκαθολικού στοιχείου στη Θεσσαλονίκη, εκτιμάται ότι είναι μικρότερη από εκείνη των προτεσταντών, ωστόσο η έδρα της Καθολικής Εκκλησίας στη Θεσσαλονίκη εξυπηρετεί ολόκληρη τη βόρεια Ελλάδα. Αύξηση, εξάλλου, του πληθυσμού των ρωμαιοκαθολικών παρατηρείται και στην Αθήνα λόγω της έλευσης μεταναστών από τις Φιλιππίνες, την Πολωνία και την Κροατία.

Ως προς τους Αρμένιους, είναι Έλληνες που βρίσκονται εδώ και πολλά χρόνια στη Θεσσαλονίκη, αλλά και μετανάστες που έφτασαν στην περιοχή μετά τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης.

Οι πολέμιοι της συμπροσευχής

Όπως, όμως, και άλλες μορφές συλλογικής δράσης, έτσι και η οικουμενική βραδιά συμπροσευχής έχει δεχτεί κριτική από μεμονωμένα άτομα και από διάφορους κύκλους που προβάλλουν ενστάσεις ως προς τον οικουμενικό της χαρακτήρα.

«Κάθε τέτοια εκδήλωση συναντά και αρνητικές τοποθετήσεις μερικών ανθρώπων, κάτι που δεν είναι ούτε αθέμιτο ούτε μη αποδεκτό» σχολιάζει ο κ. Ατματζίδης.

Π.Γ./ ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η Φενέρμπαχτσε αποχαιρέτισε τον αγαπημένο Ρωμιό των τουρκικών γηπέδων

2012-01-16T17:54:00.000+02:00

"Ο παππούς μου ήταν όπως το όνομά του: ελεύθερος". Μ' αυτή τη χαρακτηριστική φράση και με πολλές αναφορές στη μεγάλη ποδοσφαιρική πορεία του Λευτέρη Αντωνιάδη, τα εγγόνια του, Οζλέμ και Οζτζάν Κατμέρ, σκιαγράφησαν το πορτρέτο του ελληνικής καταγωγής θρύλου του τουρκικού ποδοσφαίρου, στη μεγάλη τελετή που διοργάνωσε η ομάδα του, η Φενέρμπαχτσε, για να του πει το "τελευταίο αντίο".

Περίπου 10.000 άτομα, μεταξύ αυτών ο πρωθυπουργός της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, υπουργοί και προσωπικότητες του τουρκικού αθλητισμού συγκεντρώθηκαν, χθες, στο στάδιο "Σουκρού Σαράτσογλου" προκειμένου να αποτίσουν φόρο τιμής στον παίκτη της καρδιάς τους, τον Λεφτέρ Κιουτσουκαντωνιάδη, όπως τον αποκαλούσαν οι Τούρκοι.

Ο Λευτέρης Αντωνιάδης, ο Ρωμιός που αγαπήθηκε με πάθος από τους Τούρκους ποδοσφαιρόφιλους, είτε έπαιζε με τη φανέλα της Φενέρ είτε μ' αυτήν της εθνικής Τουρκίας, έφυγε από τη ζωή την περασμένη Παρασκευή, σε ηλικία 87 ετών.

Ο διεθνής μέσος της Φενέρ Εμρέ Μπελόζογλου, μαζί με συμπαίκτες του, κουβάλησαν στους ώμους τους το φέρετρο με τη σορό του μεγάλου άσου των τουρκικών γηπέδων, τον οποίο οι οπαδοί της Φενέρ αποχαιρέτισαν μ' ενός λεπτού σιγή και συνθήματα, όπως: "Ο Λευτέρης δεν πέθανε. Ο Λευτέρης ζει στις καρδιές μας" και "Δώστε την μπάλα στο Λευτέρη να γράψει στο τεφτέρι (να σκοράρει)".

Το ποδοσφαιρικό μέγεθος του Λευτέρη Αντωνιάδη ήταν τέτοιο, που ακόμη και ορκισμένοι αντίπαλοι της Φενέρ, όπως η Γαλατάσαραϊ, "υποκλίνονταν" στο ταλέντο του. Μάλιστα, οι παίκτες της τελευταίας τήρησαν ενός λεπτού σιγή πριν από τον αγώνα τους με την Καραμπούκ και το όνομα του Λευτέρη Αντωνιάδη φώτισε τον πίνακα του σκορ.

Η ομογένεια έχασε έναν δικό της άνθρωπο

Μετά τον αποχαιρετισμό στο "Σουκρού Σαράτσογλου", η σορός του Λευτέρη Αντωνιάδη μεταφέρθηκε στην αγαπημένη του Πρίγκηπο, όπου και τελέστηκε η εξόδιος ακολουθία από το μητροπολίτη Προύσης Ελπιδοφόρο, ηγούμενο της Ιεράς Μονής Αγίας Τριάδος Χάλκης.

Για την απώλεια του μεγάλου ομογενή ποδοσφαιριστή μίλησε και ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος, κάνοντας λόγο για "μια ξεχωριστή μορφή της Πολίτικης Ρωμιοσύνης".

"Απλός και σεμνός, με πολλούς φίλους και πιο πολλούς θαυμαστές, έβαλε τη σφραγίδα του στη ζωή της ομογένειας και του αθλητισμού της χώρας αυτής και πλήρης ημερών επλήρωσε το κοινόν χρέος. Αιωνία ας είναι η μνήμη του" ανέφερε ο Πατριάρχης, ο οποίος τον είχε επισκεφθεί το Δεκέμβριο του 2010, σε νοσοκομείο της Κωνσταντινούπολης, όπου νοσηλευόταν.

Παίκτης-σύμβολο

Γεννημένος και μεγαλωμένος στα Πριγκηπόννησα, ο Λευτέρης Αντωνιάδης ξεκίνησε την ποδοσφαιρική του καριέρα στην Ταξίμσπορ (Taksim SK), μια συνοικιακή ομάδα της Κωνσταντινούπολης.

Ύστερα από την τετραετή στρατιωτική του θητεία, εντάχθηκε στο δυναμικό της Φενέρμπαχτσε το 1947 και το ποδοσφαιρικό του άστρο άρχισε να λάμπει. Το 1951 πήρε μεταγραφή στην ιταλική Φιορεντίνα και την επόμενη χρονιά αγωνίστηκε στη γαλλική Νις. Επέστρεψε στη Φενέρμπαχτσε, με την οποία τα επόμενα 11 χρόνια κατέκτησε τίτλους και διακρίσεις και έγραψε το όνομά του με "χρυσά γράμματα" στο πάνθεον των θρύλων του τουρκικού ποδοσφαίρου. Με τα χρώματα της Φενέρ, ο Λευτέρης Αντωνιάδης σκόραρε 423 γκολ σε συνολικά 615 αγώνες.

Συμμετείχε στην ομάδα της Εθνικής Τουρκίας, που είχε καταφέρει να νικήσει, σε φιλικό αγώνα, το 1956, τη θρυλική ουγγρική ομάδα του Φέρεντς Πούσκας, με σκορ 3-1, σκοράροντας μάλιστα δύο γκολ.

Συνολικά, ο Λευτέρης Αντωνιάδης σκόραρε 21 γκολ με τα χρώματα της εθνικής Τουρκίας, κατέχοντας για πολλά χρόνια το ρεκόρ, το οποίο "έσπασε" ο Χάκαν Σουκούρ και στη συνέχεια ο Τουντσάι Σαλί.

Ο Λευτέρης Αντωνιάδης πέρασε και από τα ελληνικά γήπεδα. Το 1964 πήρε μεταγραφή στην ΑΕΚ, σε ηλικία ήδη 39 ετών, αλλά ένας τραυματισμός, έπειτα από πέντε μόνο αγώνες, τον ανάγκασε να τερματίσει την καριέρα του.

Όταν κρέμασε τα ποδοσφαιρικά του παπούτσια, εργάστηκε ως προπονητής στο Αιγάλεω, στη "SuperSport United FC", ομάδα της Ν. Αφρικής και στις τουρκικές ομάδες Orduspor, Mersin Ιdman Yurdu και Boluspor.

πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ο Μέγας Αλέξανδρος "φέρνει" Γάλλους τουρίστες στη Μακεδονία!

2012-01-16T13:23:00.001+02:00

Αιώνες πριν, ο Μέγας Αλέξανδρος εγκατέλειψε τη γενέτειρά του για να ανακαλύψει, με τις στρατιές του, τον κόσμο. Σήμερα, «στρατιές» τουριστών ετοιμάζονται να ακολουθήσουν αντίστροφο δρόμο, προκειμένου να βρεθούν στην περιοχή, από όπου ξεκίνησε το ταξίδι του ο μεγάλος στρατηλάτης: τη Γη της Μακεδονίας.
Την «όρεξη» των ξένων -κυρίως Γάλλων- τουριστών να γνωρίσουν τη μακεδονική γη, το 2012-2013, έχει ανοίξει η εντυπωσιακή έκθεση για τον Μέγα Αλέξανδρο, που ξεκίνησε στις 13 Οκτωβρίου 2011 και ολοκληρώνεται τη Δευτέρα στο Μουσείο του Λούβρου, στο Παρίσι.

Τα 600 εκθέματα λειτουργούν σαν μαγνήτης για τους Γάλλους, που καθημερινά «βομβαρδίζουν» τα γραφεία του ΕΟΤ στο Παρίσι με ηλεκτρονικά μηνύματα και τηλεφωνήματα, σχετικά με τους τουριστικούς προορισμούς και τα αρχαιολογικά αξιοθέατα της Β.Ελλάδας.

Χιλιάδες e-mail και τηλεφωνήματα με ερωτήσεις για τη Μακεδονία!

«Καθημερινά επισκέπτονται την έκθεση για τον Μέγα Αλέξανδρο περίπου 6.000 άτομα και εκτιμούμε ότι μέχρι την ολοκλήρωσή της, τη Δευτέρα, θα έχουν περάσει από τους χώρους της πάνω από μισό εκατομμύριο άνθρωποι. Την ίδια στιγμή, τα γραφεία μας δέχονται καθημερινά περίπου 20-25 τηλεφωνήματα και άλλα τόσα e-mail, από ανθρώπους που ζητούν πληροφορίες για τη Μακεδονία [σ.σ.3.500-4.500 τέτοια αιτήματα στο τρίμηνο]», σημειώνει, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο προϊστάμενος των γραφείων του ΕΟΤ στο Παρίσι, Θεόδωρος Χαρτοματσίδης.

Ο ίδιος εκτιμά ότι το 2012 θα κλείσει συνολικά για την Ελλάδα με μεγάλη αύξηση στις αφίξεις Γάλλων τουριστών σε σχέση με το 2011 (οπότε την επισκέφτηκαν 1.050.000 Γάλλοι) και το 2010 (868.000), ενώ σημαντικό μέρος των επισκεπτών θα προσελκύσει -χάρη και στην έκθεση του Λούβρου- η Μακεδονία.

«Ο πλούτος των εκθεμάτων εντυπωσιάζει τους επισκέπτες της έκθεσης και απ΄τα μηνύματα που λαμβάνουμε καταλαβαίνουμε ότι θέλουν να δουν από κοντά τί το ιδιαίτερο, ποια ενέργεια, έχει αυτή η περιοχή, που ώθησε τον μέγα Αλέξανδρο να πετύχει τόσα», σημειώνει ο κ.Χαρτοματσίδης.

Συν …Λούβρω και χείρα κίνει

Επειδή, όμως, συν ...Λούβρω και χείρα κίνει, ο ΕΟΤ στο Παρίσι δεν στάθηκε στις καλές εντυπώσεις που προκάλεσε η έκθεση: εξασφάλισε την παραχώρηση της ιστορικής αίθουσας συνεδριάσεων του Μουσείου του Λούβρου, απέναντι από τη γνωστή γυάλινη πυραμίδα, προκειμένου να φέρει σε απευθείας επαφή Μακεδόνες ξενοδόχους και εκπροσώπους φορέων της περιοχής με 50-60 Γάλλους τουριστικούς πράκτορες.

Στη διάρκεια της τρίωρης συνάντησης, οι εκπρόσωποι των βορειοελλαδικών φορέων παρουσίασαν στους ξένους tour operators τις φυσικές ομορφιές και το ξενοδοχειακό δυναμικό της περιοχής, αλλά και εξειδικευμένες διαδρομές, κομμένες και ραμμένες στα μέτρα της πορείας του Μεγάλου Αλεξάνδρου.

Ακολούθως, οι Γάλλοι τουριστικοί πράκτορες περιηγήθηκαν στους χώρους της έκθεσης και -σύμφωνα με τον κ.Χαρτοματσίδη- αποχώρησαν ενθουσιασμένοι, με εξαιρετικές εντυπώσεις, κάτι που δημιουργεί ευοίωνες προοπτικές για συμφωνίες, αν όχι το 2012, σίγουρα το 2013.

«Αυτό που πρέπει να κάνουμε τώρα είναι να πιέσουμε για συχνότερες, απευθείας αεροπορικές συνδέσεις της Θεσσαλονίκης με το Παρίσι, από εταιρείες. Οι πτήσεις πρέπει να ξεκινούν τον Απρίλιο και όχι από τον Ιούνιο, τον Ιούνιο είναι αργά», σημείωσε και πρόσθεσε ότι είναι κρίμα που η πολύ επιτυχημένη έκθεση στον Λούβρο δεν μπορεί να παραταθεί (κάτι που, κατά τον κ.Χαρτοματσίδη, θα επιθυμούσε και η ίδια η έφορος του Μουσείου), λόγω τού ότι για την ίδια αίθουσα έχουν προγραμματιστεί αμέσως μετά άλλες διοργανώσεις.

1500 + 10.000 Γαλλοεβραίοι τουρίστες έρχονται στη Θεσσαλονίκη!\

Στο μεταξύ, στη Θεσσαλονίκη θα βρίσκονται τον Απρίλιο, με την ευκαιρία του εβραϊκού Πάσχα (Πέσαχ), περίπου 1500 Εβραίοι της Γαλλίας, οι οποίοι θα ταξιδέψουν με πτήσεις τσάρτερ ως γκρουπ, προκειμένου να γνωρίσουν την πόλη, από όπου μεταξύ άλλων κατάγονται οι πρόγονοι του Γάλλου Προέδρου Νικολά Σαρκοζί.

Όπως σημείωσε ο κ.Χαρτοματσίδης, οι 1500 τουρίστες θα βρεθούν στην πόλη, στο πλαίσιο συμφωνίας, που του κοινοποιήθηκε μόλις χθες, την οποία έχει κλείσει ένας εκ των έξι μεγαλύτερων τουριστικών πρακτόρων της Γαλλίας, που ειδικεύονται στα ταξίδια μελών της γαλλικής εβραϊκής κοινότητας.

Δεδομένων των στενών ιστορικών θεσμών της εβραϊκής κοινότητας με την πόλη της Θεσσαλονίκης, αλλά και με πρόσθετο δέλεαρ το ενδιαφέρον που αφύπνισε η έκθεση στο Λούβρο, αντίστοιχη συμφωνία βρίσκεται στα σπάργανα και για άλλους 10.000 Γαλλοεβραίους τουρίστες, οι οποίοι αναμένεται να επισκεφτούν τη Βόρεια Ελλάδα τον Αύγουστο του 2012._

Αλεξάνδρα Γούτα

"Ήxοι από το χθες". Η ξεχωριστή συλλογή βινυλίων και γραμμοφώνων ενός Έλληνα μετανάστη

2012-01-13T11:51:00.000+02:00

Εικόνες και ακούσματα μιας άλλης εποχής "ζωντανεύουν" στο σπίτι του Νίκου Ράπου, στο χωριό Κωνωπίνα της Αιτωλοακαρνανίας. Γραμμόφωνα και δίσκοι από βινύλιο, που με μεράκι συγκέντρωσε ο κ. Ράπος τα χρόνια που έζησε ως μετανάστης στην Αυστραλία και που σήμερα συγκροτούν μια μεγάλη συλλογή, αναδύουν ένα ξεχωριστό «άρωμα» από τα περασμένα.
Ο συλλέκτης μας υποδέχθηκε στο σπίτι του με ένα τραγούδι των αρχών του 20ου αιώνα από τη μελωδική φωνή κάποιας Ισραηλινής τραγουδίστριας. Kούρδισε το γραμμόφωνο, τοποθέτησε το δίσκο, έβαλε τη βελόνα και ο μικρός χώρος «πλημμύρισε» με ήχους από το χθες.

Αρχικά, ο συλλέκτης συγκέντρωνε ελληνικούς δίσκους από βινύλιο, που έβρισκε σε διάφορες αγορές του εξωτερικού. «Έφυγα για την Αυστραλία, μετά το στρατιωτικό του 1969. Εκεί, λοιπόν, έβλεπα διάφορα ελληνικά πράγματα. Κυκλοφορούσαν στην αγορά δίσκοι, μετάλλια. Σκέφτηκα, λοιπόν: ‘γιατί αυτά να βρίσκονται εκεί, εφόσον φτιάσανε έως την Αυστραλία, γιατί να μην τα φέρω πίσω στην πατρίδα μας;’ Κάπως έτσι άρχισα να κάνω τη συλλογή» θυμάται ο κ. Ράπος.

Τη συλλογή του, που συνολικά αριθμεί πάνω από 1500 δίσκους από βινύλιο, έναν φωνόγραφο, τέσσερα παιδικά και περίπου δέκα άλλα γραμμόφωνα, κοσμούν σπάνια ντοκουμέντα, όπως ο εθνικός ύμνος, σε πρώτη ηχογράφηση το 1907-’11 από την εταιρεία “His Master’s Voice”, στο Λονδίνο, καθώς και μια ανεπίσημη εγγραφή του στην Κωνσταντινούπολη από τη “Zonophone” το 1905.

Στο «θησαυροφυλάκιο» της συλλογής του συγκαταλέγονται, επίσης, διασωθέντα ηχητικά ντοκουμέντα από τον Ελευθέριο Βενιζέλο: η ομιλία του στο Λονδίνο το 1917 σε δίσκο γραμμόφωνου και δύο ριζίτικα τραγούδια, ο Χάρος και ο Διγενής, του 1931.

Μια αφίσα από τα τέλη του 18ου αιώνα που διαφήμιζε τη «μηχανή που μιλάει», το φωνογράφο του Τόμας Έντισον, η οποία και βρέθηκε στα χέρια του Έλληνα μετανάστη, τον οδήγησε στην αναζήτηση του μοντέλου συγκεκριμένου μοντέλου- GEM A του 1877.

Η αναζήτηση εκείνη είχε αίσιο τέλος, αφού σε κατάστημα με αντίκες στο Λονδίνο βρήκε το φωνογράφο και μάλιστα σε πολύ καλή κατάσταση, αφού λειτουργεί με τις πρώτες κυλινδρικές μεμβράνες, που κατέγραφαν και αναπαρήγαγαν τον ήχο.

Κατά την ξενάγηση στη συλλογή του, μας περιγράφει το γραμμόφωνο που δεσπόζει στο χώρο του. «Το γραμμόφωνο αυτό αγοράστηκε το μεν κάτω μέρος από την Αμερική, ενώ το επάνω από την Αυστραλία. Είναι μοντέλο του 1912, γραμμόφωνο πολυτελείας, φτιαγμένο εξ ολοκλήρου από ξύλο βελανιδιάς. Φέρει το επαναστατικό για την εποχή ηχείο exhibition (εξιμπίσιον). Μαζί με το βάθρο στοίχιζε το τρομερό τότε ποσό των 275 αμερικανικών δολαρίων, όσο δηλαδή ένα αυτοκίνητο!» μας λέει χαρακτηριστικά.

Ο κ. Ράπος, προτού προχωρήσει σε οποιαδήποτε αγορά κάποιου κομματιού για να εμπλουτίσει τη συλλογή του, συμβουλεύεται τα βιβλία που έχει γι’ αυτόν το σκοπό.

Στην κατοχή του έχουν περιέλθει και κάποια άλλα σπάνια κομμάτια, όπως τα παιδικά γραμμόφωνα με δίσκους παραμυθιών που κυκλοφόρησαν το 1920 και, όπως λέει, σώζονται ελάχιστα εξ αυτών, σήμερα, καθώς ήταν ένα «παιχνίδι» στα χέρια των παιδιών.

Ανάμεσα στα πολλά εκθέματα της συλλογής του, ξεχωρίζει η απεικόνιση του σήματος της δισκογραφικής εταιρείας «His Master’s Voice», όπου είναι χαραγμένη η εξής συγκινητική ιστορία: «Όταν το αγαπημένο αφεντικό πέθανε, ο σκύλος του, ο Nipper, ‘υιοθετήθηκε’ από τον αδελφό του, ο οποίος διέθετε τη νέα ανακάλυψη της εποχής του, το φωνογράφο. Του άρεζε δε να ακούει έναν κύλινδρο (δίσκο) κάποιου μίμου, που σατίριζε διάφορα πρόσωπα της εποχής. Όταν η φωνή έμοιαζε με εκείνη του νεκρού αφεντικού του, ο σκύλος έτρεχε και έχωνε τη μουσούδα του μέσα στο χωνί του φωνογράφου και γρυλίζοντας ‘καλούσε’ το νεκρό αφεντικό του να βγει έξω. Ένα απαράμιλλο σήμα είχε γεννηθεί. Αγγλία, τέλη 19ου αιώνα…».

της Τζώρα Μ.

Αρχιτεκτονικά «διαμάντια» ανάμεσα στα 100 ακίνητα του λιμανιού της Θεσσαλονίκης, τα οποία έχουν αποτιμηθεί σε 41 εκατ. ευρώ

2012-01-12T13:10:00.001+02:00

Διασχίζοντας την πύλη 8 του λιμανιού της Θεσσαλονίκης, το τρένο σταμάτησε με ένα δυνατό τράνταγμα ανάμεσα στον τριώροφο στάβλο του Μεσοπολέμου και ένα μικρό κτίσμα, με την επιγραφή "Βασίλειον της Ελλάδας-ΚΑΦΕΝΕΙΟΝ".
Με το που ακούστηκε το σφύριγμά του, μέσα από το καφενείο και τους στάβλους πετάχτηκαν οι άντρες για να πιάσουν δουλειά: έμποροι και αγοραστές, κτηνίατροι, τελωνειακοί και φορτωτές, κυρίως Έλληνες, αλλά και κάποιοι ξένοι, έτοιμοι να φορτώσουν και να ξεφορτώσουν ζώα στο τρένο, να διαπραγματευτούν τιμές ανά "κεφάλι", να εξετάσουν για αρρώστιες τα ζωντανά και να τα ταΐσουν.

Το "ΚΑΦΕΝΕΙΟΝ ΟΛΘ" -ΟΛΘ από τα αρχικά του Οργανισμού Λιμένος- ήταν ταπεινό ως κτίριο. Όμως, λειτουργούσε σαν ένα ιδιόμορφο "χρηματιστήριο", όπου ανάμεσα σε ρακές, ρετσίνες και, που και που, τηγανιές "στο πόδι", παραγωγοί και έμποροι συζητούσαν για τιμές και αποδόσεις. Η εικόνα αυτή, γεμάτη ζωή και φωνές, ανήκει στο παρελθόν.

Σήμερα, το συγκρότημα των στάβλων, που βρίσκεται μεταξύ της 2ης και της 3ης προβλήτας, είναι σιωπηλό και έρημο. Τα πέντε κτίριά του, χτισμένα μεταξύ 1926 και 1929 εντός της Ελευθέρας Ζώνης, παραμένουν στη θέση τους, αλλά μόνο ως επιβλητικό κατάλοιπο μιας άλλης εποχής, σε ένα λιμάνι που εκσυγχρονίζεται και αλλάζει μέρα με την ημέρα.

"Το τρένο δεν περνάει πια από εδώ"

Η Πύλη 8 από όπου περνούσε το τρένο, είναι κλειστή με λουκέτο, όπως και η σιδερένια πόρτα, που οδηγεί στους στάβλους από το εσωτερικό του λιμανιού. Τα μόνα ζωντανά στην περιοχή είναι τα αδέσποτα σκυλιά που οι άνθρωποι του λιμανιού προστατεύουν και φροντίζουν. Οι στάβλοι παρουσιάζουν εικόνα εγκατάλειψης, αν και βρίσκονται λίγες εκατοντάδες μέτρα δεξιότερα από το πρόσφατα ανακαινισμένο και φρεσκοβαμμένο κτίριο του Κεντρικού Λιμεναρχείου Θεσσαλονίκης.

Αρχής γενομένης από τη δεκαετία του '70, η χρησιμότητά τους άρχισε να φθίνει: τα ζώα δεν έφταναν πλέον ζωντανά στο λιμάνι, αφού τοποθετούνταν απευθείας σφαγιασμένα στα κοντέινερς. Το τρένο (η ειδική σιδηροδρομική γραμμή, μήκους 175 μέτρων κατασκευάστηκε το 1928) δεν περνούσε πια από 'κει. Οι στάβλοι ερήμωσαν εντελώς στα χρόνια που ακολούθησαν.

Ακόμη και σήμερα, όμως, όταν κοιτάζεις αυτά τα κτίρια με την αξιόλογη αρχιτεκτονική, νιώθεις δέος και διαισθάνεσαι την ιστορία. Κι όσο περίεργο κι αν ακούγεται, μια αδιόρατη μυρωδιά, που μαρτυρεί την τελευταία χρήση τους, θαρρείς και είναι ακόμη παρούσα. Τα ξύλα στις οροφές τους μοιάζουν άθιχτα και τα φουρούσια μαρτυρούν μέχρι σήμερα τη μαεστρία των μαστόρων που τα κατασκεύασαν δεκαετίες πριν.

Γι΄αυτό άλλωστε, το Υπουργείο Πολιτισμού έχει κηρύξει τα κτίρια προστατευόμενα και διατηρητέα. Κάποτε είχε συζητηθεί η αξιοποίησή τους, π.χ. για χρήσεις πολιτισμού, αλλά τελικά δεν προχώρησε.

"Το κτίριο των στάβλων έχει χαρακτηρισθεί ως νεότερο μνημείο και για το λόγο αυτό απαιτείται η χρήση του να γίνει με απόλυτο σεβασμό στην ιστορικότητα του. Δυστυχώς στην κατεύθυνση αυτή δεν υπάρχουν προτάσεις, που να συνδέουν το κόστος αποκατάστασης με την ήπια χρήση του. Ο λιμένας παραμένει ανοιχτός σε τέτοιου είδους προτάσεις" επισήμανε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του ΟΛΘ Στέλιος Αγγελούδης.

Επίτευγμα τεχνικής για την εποχή

Η καθηγήτρια Αρχιτεκτονικής του ΑΠΘ Βίλμα Χαστάογλου-Μαρτινίδη εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι το πρώτο κτίριο των στάβλων -οι οποίοι αποτέλεσαν σημαντικότατο κέντρο συναλλαγών και εμπορίας ζώων- κατασκευάστηκε το 1926 με σκελετό από οπλισμένο σκυρόδεμα και θεωρήθηκε επίτευγμα λειτουργικότητας και τεχνικής για την εποχή του.

Πρόκειται για τριώροφο κτίσμα, με χωρητικότητα 150 μεγάλων και 1600 μικρών ζώων, η μορφολογία του οποίου παραπέμπει στα αμερικανικά πρότυπα. Το κτίριο διέθετε πλήρη λειτουργικό εξοπλισμό με ηλεκτροκίνηση, υδραυλικά συστήματα και κλίσεις απορροής.

Όταν το είδαμε ως επισκέπτες, εντύπωση μας έκαναν οι μεγάλες "καμινάδες" του, που όπως μας εξήγησε ο μηχανικός του ΟΛΘ που μας συνόδευε, δεν είναι καμινάδες, αλλά αεραγωγοί, που χρησιμοποιούνταν και για τροφοδοσία των στάβλων με ζωοτροφές (οι εργάτες διοχέτευαν τις ζωοτροφές από ψηλά και αυτές έπεφταν προς τα κάτω, τροφοδοτώντας όλους τους ορόφους).

Ταυτόχρονα με τον μεγάλο στάβλο, κατασκευάστηκε και ο μονώροφος των χοίρων, χωρητικότητας 320 ζώων, ενώ ακολούθησαν άλλα δύο κτίρια, το 1928, με χωρητικότητα 200 μεγάλων και 1600 μικρών ζώων. Το πέμπτο κτίριο, ίδιας χωρητικότητας και επιφάνειας 1.200 τμ, ανεγέρθη το 1929, ενώ ένα έκτο, που επρόκειτο να κατασκευαστεί τον ίδιο χρόνο, δεν σώζεται.

Τα στοιχεία για το συγκρότημα προέρχονται από το ερευνητικό πρόγραμμα "'Ενταξη του α' και β' προβλήτα του λιμένα Θεσσαλονίκης στον αστικό ιστό" (ομάδα Α.Βασιλειάδης, Α.Παπάζογλου, Γ.Παπακώστας, Ν.Παπαμίχος, Α.Πασχαλίδης, Ε.Σταύρακα, Β.Χαστάογλου), που εκπονήθηκε για λογαριασμό του ΥΠΕΧΩΔΕ, αλλά και από πρόσφατη περαιτέρω προσωπική έρευνα της κας Χαστάογλου.

Εκατό κτίρια, αξίας 41 εκατ. ευρώ και πλάνο αξιοποίησης εντός του 2012

Όπως σημείωσε μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο διευθυντής Μελετών και Κατασκευής Έργων ΟΛΘ ΑΕ, Σάββας Σισμάνης, το κτίριο των στάβλων είναι ένα μόνο από τα 100 κτίρια (εξαιρούνται μεταλλικές αποθήκες και υπόστεγα), που βρίσκονται εντός του λιμανιού, συνολικού (δομημένου) εμβαδού 60.500 τμ. Σύμφωνα με τον κ.Σισμάνη, το συνολικό εμβαδόν δόμησης των στάβλων είναι 5.220 τ.μ, ενώ η συνολική έκταση του περιφραγμένου χώρου είναι περίπου 19.000 τ.μ.

Ανάμεσα σε αυτά τα 100 κτίρια, η αξία των οποίων (κτηρίων και εγκαταστάσεων υποδομής ΟΛΘ) έχει αποτιμηθεί -σύμφωνα με σχετική μελέτη- στα περίπου 41 εκατ. ευρώ, υπάρχουν αρχιτεκτονικά "διαμάντια", άλλα κηρυγμένα ως διατηρητέα και άλλα όχι, άλλα αναπαλαιωμένα -όπως οι πέντε αποθήκες της πρώτης προβλήτας, που χρονολογούνται από το 1904 και σήμερα στεγάζουν άλλες χρήσεις και άλλα όχι (όπως οι στάβλοι, αλλά και το επιβλητικό -ακόμη και μέσα στη φθορά του- κτίριο του επιβατικού σταθμού).

Κατά τον κ.Αγγελούδη, μέσα στο 2012, το σχέδιο αξιοποίησης ακίνητων της ΟΛΘ ΑΕ θα αναλάβει να επεξεργαστεί, έπειτα από διαγωνισμό, ο σύμβουλος αξιοποίησης του real estate, ο οποίος θα καταρτίσει πλάνο για ανταποδοτικές επενδύσεις σε όλα τα κτίρια του λιμανιού.

Το παλιό λιμάνι: Ένας αρχιτεκτονικός θησαυρός

Tην εποχή που κατασκευάστηκε το παλιό λιμάνι της Θεσσαλονίκης η πόλη ήταν πολύ διαφορετική -και όχι ακόμη ελεύθερη. Το τεχνητό λιμάνι με τους δύο προβλήτες και τη νηοδόχο κατασκευάστηκε μεταξύ 1896 και 1904 από την Οθωμανική Εταιρεία Λιμένος Θεσσαλονίκης (Societe Anonyme Ottomane du Port de Salonique) του εργολήπτη Edmond Bartissol, γνωστού για την πολυσχιδή επιχειρηματική του δραστηριότητα στη Μεσόγειο και τη νότια Αμερική. Δημιουργήθηκε σύμφωνα με γαλλικά πρότυπα και τεχνολογία, σε σημαντική επιχωμάτωση πάνω στη θάλασσα.

Στον χερσαίο χώρο, σημειώνει η κα Χαστάογλου, σώζεται η γνωστή ενότητα παλιών αποθηκών, κατασκευασμένων από πέτρα και τούβλα, με την παραδοσιακή βιομηχανική μορφολογία του 19ου αιώνα. Επίσης, διασώζεται ένας αριθμός νεώτερων κτηρίων, που ανεγέρθηκαν στη δεκαετία του 1920-30.

Το 1994, το παλιό τμήμα του λιμανιού εντάχθηκε στα όρια του ιστορικού τόπου που θεσπίστηκε για το ιστορικό κέντρο της πόλης. Οι προαναφερθείσες πέντε αποθήκες του πρώτου προβλήτα κηρύχθηκαν διατηρητέες το 1997, ενώ το λοιπό χερσαίο ιστορικό κτηριακό απόθεμα χαρακτηρίστηκε μετά το 2000.

Το 1995, ο πρώτος προβλήτας, με τις πέντε αποθήκες, αναπλάστηκε από τον Οργανισμό Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης-Θεσσαλονίκη 1997 και τα ανακαινισμένα κτίρια στεγάζουν σήμερα πολιτιστικές δραστηριότητες μητροπολιτικού επιπέδου, όπως το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου.

Το αποταμιευτήριο της Τράπεζας Αττικής, η παρ' ολίγον έδρα της Παρευξείνιας και τα παλιά ψυγεία

Άλλα ενδιαφέροντα κτίσματα στη χερσαία ζώνη του λιμανιού είναι το κτίριο του παλιού τελωνείου και εκείνο της Ελευθέρας Ζώνης του 1906 (έχει καταστραφεί ο όροφος), η Αποθήκη 10, η μεγαλύτερη με εσωτερικό ελεύθερο χώρο (κατασκευάστηκε το 1909), η "9", που αποτέλεσε αποταμιευτήριο της Τραπέζης Αθηνών (ανεγέρθηκε μετά το 1917), το τετραώροφο κτίριο της Προνομιούχου Ανωνύμου Εταιρείας Γενικών Αποθηκών Ελλάδος (ΠΑΕΓΑ) το οποίο, κατασκευάστηκε το 1926 από την εταιρεία ΤΕΚΤΩΝ (σ.σ. σε αυτό προβλεπόταν κάποια στιγμή να εγκατασταθεί το "στρατηγείο" της διακρατικής Παρευξείνιας Τράπεζας κάτι που τελικά δεν συνέβη), τα χτισμένα το 1936 "Παλιά Ψυγεία" και το Λιμεναρχείο (1938).

Το αναξιοποίητο "κόσμημα" του παλιού Τελωνείου...

Βρίσκεται πάνω στην πρώτη νηοδόχο και ξεχωρίζει για τη μορφή και το μέγεθός του, με μήκος 200 μ. και πλάτος 25 μ. και εμβαδόν 12.000 τ.μ. Ο λόγος για το εντυπωσιακότατο κτίριο του παλιού τελωνείου, που ανεγέρθη με παραγγελία του Οθωμανού υπουργού οικονομικών Μεχμέτ Τζαβίντ μπέη, γνωστού Ντονμέ από τη Θεσσαλονίκη και μέλους του Κομιτάτου Ένωσις και Πρόοδος.

Σχεδιάστηκε το 1908 από τον λεβαντίνο αρχιτέκτονα Alexandre Vallaury και αποτελεί αντίγραφο του τελωνείου του Σίρκετζι στην Κωνσταντινούπολη, το οποίο κατεδαφίστηκε στη δεκαετία του 1960 για τη διάνοιξη παραλιακής λεωφόρου. Η αρχιτεκτονική του κτιρίου ακολουθεί νέο-αναγεννησιακό ύφος και οργανώνεται σε τριώροφο κεντρικό τμήμα γραφείων και διώροφες πτέρυγες με αποθηκευτικούς χώρους.

Καινοτόμα στοιχεία του κτίσματος είναι, σύμφωνα με την κα Χαστάογλου, οι κολοσσιαίες διαστάσεις του και η κατασκευή του εξ ολοκλήρου από οπλισμένο σκυρόδεμα με ειδικές απαιτήσεις θεμελίωσης (σύστημα compressol). Η στατική μελέτη του κτιρίου έγινε από τη διάσημη παρισινή φίρμα "Bureau Hennebique", κατόχου της ευρεσιτεχνίας του μπετόν αρμέ. Η εργολαβία ανατέθηκε στον μηχανικό Ελί Μοδιάνο, εξουσιοδοτημένο αντιπρόσωπο του Hennebique στη Θεσσαλονίκη. Ο θεμέλιος λίθος τοποθετήθηκε τον Αύγουστο του 1910 και το έργο ολοκληρώθηκε το 1912.

Υπέστη σημαντικές φθορές κατά τους βομβαρδισμούς του λιμανιού το 1944 και επισκευάστηκε μετά το 1945. Κηρύχθηκε διατηρητέο το 1977 και στέγασε κατά καιρούς διάφορες λιμενικές υπηρεσίες. Η τυπολογία του κεντρικού τμήματος έχει αλλοιωθεί σημαντικά από την κατασκευή επιμέρους μικρών χώρων, γραφειακών και αποθηκευτικών. Σήμερα, το ισόγειο τμήμα της ανατολικής πτέρυγας φιλοξενεί τον Επιβατικό Σταθμό του λιμανιού.

... που τελεί εν αναμονή

"Για αυτό το εμβληματικό κτίσμα, η ΟΛΘ ΑΕ, με τον δήμο Θεσσαλονίκης και το Εμποροβιομηχανικό Επιμελητήριο έχει ζητήσει να της παραχωρηθεί η χρήση, προκειμένου να ανακαινιστεί η όψη του, η οποία συνδέεται με τη γενικότερη εικόνα του λιμανιού, καθότι βρίσκεται στην είσοδό του. Στόχος είναι να προχωρήσουμε σε επεμβάσεις στο ισόγειο τμήμα του, που αποτελεί φυσικό χώρο υποδοχής των επισκεπτών από τα κρουαζιερόπλοια και να αξιοποιηθεί ο υπόλοιπος χώρος με ιδιωτικές επενδύσεις. Δυστυχώς, μέχρι τώρα οι υπηρεσίες του υπουργείου Οικονομικών δεν έχουν δρομολογήσει τη λύση που θέλουμε" υπογράμμισε ο κ.Αγγελούδης.

Ο κ.Αγγελούδης διευκρίνισε, τέλος, ότι κανένα (άλλο) από τα ακίνητα της ΟΛΘ ΑΕ δεν επηρεάζεται από το Ταμείο Αξιοποίησης της Ιδιωτικής Υπηρεσίας του δημοσίου, καθότι η χρήση αυτών ανήκει στην ΟΛΘ ΑΕ και επομένως η αξιοποίησής τους σχετίζεται με την αξιοποίηση όλων των ακινήτων που τής ανήκουν, ως ΑΕ εισηγμένης στο χρηματιστήριο._

Αλεξάνδρα Γούτα

Φωτο: Το 1911, το παλιό τελωνείο, όπως διακρίνεται στη φωτογραφία αυτή από το αρχείο της αρχείο της Βίλμας Χαστάογλου, καθηγήτριας ΑΠΘ, βρισκόταν ακόμη "στα μπετά". Σήμερα, το κτίριο, που ανήκει στο υπουργείο Οικονομικών, βρίσκεται σε κακή κατάσταση, καθώς το λιμάνι δεν μπορεί να αναλάβει την αναπαλαίωσή του, καθώς δεν του έχει παραχωρηθεί

Έλληνας, με τεχνητή νοημοσύνη, ο δεινότερος "ταβλαδόρος"

2012-01-12T10:18:00.000+02:00

Η έντεχνη σοφία του και η επινοητικότητά του σε μια σειρά από γνωστές εφευρέσεις, τον κατέταξαν μεταξύ των πρώτων εφευρετών στην αρχαιότητα. Στις μέρες μας, ο Παλαμήδης, ο πρωτότοκος γιος του βασιλιά Ναυπλίου και της Ησιόνης, που ξεχώριζε για την σοφία του, ξαναβρήκε την χαμένη του αίγλη, χάρη σε ένα πρόγραμμα τεχνητής νοημοσύνης για ηλεκτρονικά παιχνίδια.
Στην πρόσφατη «Ολυμπιάδα» επιτραπέζιων παιχνιδιών για προγράμματα ηλεκτρονικών υπολογιστών με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης, που διεξήχθη στα τέλη της περασμένης χρονιάς, στην Ολλανδία, ο Έλληνας «Παλαμήδης» κέρδισε το χρυσό μετάλλιο στο τάβλι, και συγκεκριμένα στο αγώνισμα backgammon, δηλαδή τις δημοφιλείς «πόρτες», νικώντας σκληρούς αντιπάλους, πρωταθλητές προηγούμενων χρόνων.

Ο «Παλαμήδης» είναι ένα πρόγραμμα ηλεκτρονικού υπολογιστή που παίζει τα ελληνικά παραδοσιακά παιχνίδια ταβλιού- Πόρτες, Πλακωτό και Φεύγα- χρησιμοποιώντας ένα εξελιγμένο τεχνητό νευρωνικό δίκτυο, το οποίο του επιτρέπει να βελτιώνει συνεχώς την απόδοσή του και να διδάσκεται από τα λάθη του.

Ο δημιουργός του προγράμματος, υποψήφιος διδάκτορας Τεχνητής Νοημοσύνης, του τμήματος Εφαρμοσμένης Πληροφορικής του πανεπιστημίου Μακεδονίας Νικόλαος Παπαχρήστου, δεινός σκακιστής, αναφέρθηκε στους λόγους που τον οδήγησαν να αναπτύξει το συγκεκριμένο πρόγραμμα στον υπολογιστή.

«Μέχρι τώρα δεν υπήρχε κάποιο παρόμοιο πρόγραμμα για το τάβλι, σε πολύ ανεπτυγμένο επίπεδο, παρ’ όλο που πρόκειται για ένα δημοφιλές παιχνίδι στην Ελλάδα. Αρχικά, δημιούργησα το πρόγραμμα για τα άλλα δύο παιχνίδια, το ‘πλακωτό’ και το ‘φεύγα’, που θεωρούνται δυσκολότερα από τις ‘πόρτες’, αλλά δεν είναι γνωστά στο εξωτερικό» ανέφερε, σημειώνοντας ότι ο τομέας δημιουργίας ηλεκτρονικών παιχνιδιών σε υπολογιστή, αν και έχει πολύ ενδιαφέρον, δεν παρουσιάζει ανάπτυξη στην χώρα μας.

«Το πρόγραμμα ‘Παλαμήδης’ έχει παίξει εκατομμύρια παρτίδες τάβλι κόντρα στον εαυτό του και κάθε φορά βελτίωνε την απόδοσή του, καθώς διαθέτει ένα τεχνητό νευρωνικό δίκτυο. Αυτό του δίνει τη δυνατότητα να αξιοποιεί όλες τις πιθανές κινήσεις που προκύπτουν από κάθε ζαριά, προβλέπει τις πιθανές επόμενες ζαριές και τις πιθανές επόμενες κινήσεις του αντιπάλου, βαθμολογώντας την καλύτερη δυνατή κίνηση που θα τον φέρει πιο κοντά στην νίκη» εξήγησε ο επίκουρος καθηγητής και επιβλέπων του προγράμματος Ιωάννης Ρεφανίδης.

Η «Ολυμπιάδα» διεξάγεται από το 1989, κάθε χρόνο, με στόχο την ανάπτυξη της έρευνας στην Τεχνητή Νοημοσύνη στα παιχνίδια υπολογιστών. Η φετινή διοργάνωση συγκέντρωσε 60 συμμετέχοντες των καλύτερων προγραμμάτων του κόσμου σε δημοφιλή επιτραπέζια παιχνίδια, όπως σκάκι, τάβλι, ντάμα, τσέκερς, μπριτζ, πόκερ, οθέλλο, γκο, κονέκτ φόρ κ.ά., σε περίπου 30 διαφορετικά αγωνίσματα. Ο «Παλαμήδης» ήταν η πρώτη ελληνική συμμετοχή στον διεθνή διαγωνισμό.

Κατά την ελληνική μυθολογία, στον Παλαμήδη αποδίδονται οι εφευρέσεις της αλφαβητικής γραφής, των αριθμών, των πεσσών και των κύβων, των μέτρων και των σταθμών, των φρυκτωριών, του άβακα, των νομισμάτων και των υποδιαιρέσεων του χρόνου.

Οι πιστοί "ταβλαδόροι" αλλά και όσοι θέλουν να βελτιώσουν τις επιδόσεις τους, μπορούν να αναμετρηθούν με τον Παλαμήδη στην ιστοσελίδα http://ai.uom.gr/nikpapa/software.html, όπου το πρόγραμμα διατίθεται δωρεάν.

Ε.Ρ./ΑΠΕ-ΜΠΕ

Εγκρίθηκε η επαναλειτουργία ελληνικού μειονοτικού σχολείου στην Ίμβρο

2012-01-11T12:00:00.000+02:00

Θα ξαναχτυπήσει κουδούνι στα ελληνικά σχολεία της Ίμβρου, έπειτα από 47 χρόνια.
Όπως έγινε γνωστό από τον εκπρόσωπο των Μειονοτικών Βακουφίων στην Κεντρική Διεύθυνση Βακουφίων της Τουρκίας, Λάκη Βίγκα, ο οποίος με τη σειρά του ενημερώθηκε από το τουρκικό υπουργείο Παιδείας, εγκρίθηκε το αίτημα αδειοδότησης ελληνικού μειονοτικού σχολείου στην Ίμβρο.

Το σχετικό αίτημα είχε υποβληθεί πέρσι στις τουρκικές Αρχές από μέλη των κοινοτήτων της Ίμβρου.

Με ανακοίνωσή τους ο Σύλλογος Ιμβρίων Αθήνας και η Ιμβριακή Ένωση Μακεδονίας Θράκης, σημειώνουν ότι με τη δυνατότητα επαναλειτουργίας ελληνικού σχολείου στον τόπο τους, θα δοθεί η δυνατότητα να επιστρέψουν στο νησί και οικογένειες με παιδιά από την Κωνσταντινούπολη, αλλά και την Ελλάδα. «Έτσι, αναμένουμε να ενισχυθούν οι ανακάμπτουσες, τα τελευταία 10 χρόνια, κοινότητές μας και με νεότερους ανθρώπους, ώστε να ανασυσταθεί εκ νέου ο κοινωνικός ιστός», σημειώνουν.

Τα ιμβριακά Σωματεία «χαιρετίζουν αυτή την απόφαση της τουρκικής κυβέρνησης» με την οποία, όπως τονίζουν, «διορθώνονται, εν μέρει, κάποιες από τις μεγάλες αδικίες του παρελθόντος. Αποτελεί βήμα προς ένα καλύτερο μέλλον στην Ίμβρο, με ισονομία και ισοπολιτεία για όλους τους κατοίκους της» και καταλήγουν:

«Ελπίζουμε ότι σύντομα θα έχουμε αντίστοιχα βήματα και σε άλλους τομείς, όπου οι Ίμβριοι αντιμετωπίζουν προβλήματα, όπως τα κληρονομικά δικαιώματα των ξένων υπηκόων, η κατοχύρωση των ακινήτων στο όνομα των πραγματικών δικαιούχων κ.α.».

του Σ. Μπαλάσκα

Ταξίδι στον κόσμο του κομπολογιού

2012-01-10T10:14:00.000+02:00

«Θα το δώσω το ρολόι και θα πάρω κομπολόι», τραγούδησε ο Γρηγόρης Μπιθικώτσης. Δεν είναι, όμως, το μοναδικό ελληνικό λαϊκό τραγούδι που αναφέρεται στο κομπολόι. Αυτό που συνοδεύει καημούς, έρωτες και βάσανα κι έχει συνδεθεί στη συνείδηση του κόσμου με τη μαγκιά, τον τσαμπουκά.

Ωστόσο, το κομπολόι ή μπεγλέρι ξεκίνησε για να εξυπηρετήσει την ανάγκη επικοινωνίας του ανθρώπου με τον θεό.

Η ιστορία του κομπολογιού φαίνεται ότι χάνεται στο βάθος της ιστορίας. Εικάζεται ότι το πρώτο κομπολόι δημιουργήθηκε από κάποιον μοναχό στην Αρχαία Ινδία, μεταξύ 800-500 πΧ. Αφορμή για τη δημιουργία του κομπολογιού ήταν να καλυφθεί η πρακτική ανάγκη του μοναχού που έπρεπε να κάνει με απόλυτη συγκέντρωση ένα συγκεκριμένο αριθμό προσευχών. Από τη μία πλευρά όμως, δεν ήξεραν όλοι να μετράνε, ενώ από την άλλη και να ήξεραν, πάντα υπήρχε ο κίνδυνος να παραλειφθεί κάποια προσευχή ή να ειπωθεί κάποια παραπάνω, ενώ η έγνοια του μετρήματος θα αποσπούσε το νου από την προσήλωση στην προσευχή. Ο κανόνας έλεγε: «108 προσευχές ακριβώς». Έτσι, δόθηκε η λύση που έμελλε να εξυπηρετήσει όλες τις μεγάλες θρησκείες του κόσμου. Πέρασε σε ένα σκοινάκι εκατόν οκτώ κουκούτσια διάτρητα και έδεσε τις δύο άκρες του τοποθετώντας εκεί μία φουντίτσα, για να ξέρουν που ξεκινά και που σταματά το μέτρημα. Έτσι γεννήθηκε το κομπολόι. Οι Ινδοί σήμερα ονομάζουν το κομπολόι «τζαμπάλα», που σημαίνει «γιρλάντα της προσευχής και της επανάληψης των ονομάτων του θεού, που καταστρέφει τις αμαρτίες και ελευθερώνει από τον κύκλο της γέννησης και του θανάτου» και πρέπει να έχει 108 χάντρες.

Στην Ελλάδα, το κομπολόι ξεκίνησε από τους μοναχούς του Αγίου Όρους, περίπου το 1.000 μΧ, όταν πήραν ένα μαύρο μάλλινο σκοινάκι, του έκαναν πενήντα τέσσερις κόμπους και έπλεξαν τις δύο άκρες σε σχήμα σταυρού. Αυτή τη γιρλάντα την ονόμασαν δεητικό στεφάνι της Παναγιάς. Αργότερα οι κόμποι έγιναν 33, όσα και τα χρόνια του Χριστού. Οι κοσμικοί αυτήν τη γιρλάντα την ονόμασαν προσευχητάρι, κομποσκοίνι και κομπολόι. Την είπαν κομπολόι επειδή, ο προσευχόμενος ακουμπώντας τον κάθε κόμπο λέγει και μία προσευχή. Η σύμπτυξη των λέξεων «κόμπος» και «λέγει» γέννησαν το όνομα κομπολόγι-κομπολόι.

Επί τουρκοκρατίας, οι Τούρκοι αξιωματούχοι, κρατούσαν γιρλάντα με κεχριμπαρένιες χάντρες και πλούσια μεταξένια φούντα. Την έλεγαν ντεσμπίχ. Την χρησιμοποιούσαν για να χαλαρώνουν, να επιδεικνύουν τον πλούτο τους, ιδίως όμως σαν σκήπτρο εξουσίας. Τέτοιο σκήπτρο πήραν στα χέρια τους οι κοτζαμπάσηδες, οι άρχοντες και οι αρματολοί. Το ονόμασαν τεσμπίχι. Με τα χρόνια, αυτό διαδόθηκε σε όλα τα κοινωνικά στρώματα. Λειτούργησε σαν συμβόλαιο, όρκος, απόδειξη αγάπης, φιλίας, άδεια οικοδομής, σφραγίδα, μέσο επίδειξης, μαγκιάς και δύναμης. Σταδιακά, το κομπολόι διαδόθηκε και στους σκλαβωμένους Έλληνες, διότι μ’ αυτό προσεύχονταν για να απαλλαγούν από τη σκλαβιά των Τούρκων.

Η συνύπαρξη επί πολλά χρόνια του κομπολογιού και του ντεσμπίχ, είχε ως αποτέλεσμα, το κομπολόι σιγά - σιγά να μεταμορφώνεται σε τεσμπίχι και το τεσμπίχι σε κομπολόι. Η καθιέρωση της μετονομασίας ήρθε στις αρχές της επανάστασης του 1821,αφού η αναφορά στο τεσμπίχι παρέπεμπε στο τουρκικό σκήπτρο εξουσίας και εθεωρείτο αντεθνική.

Με το πέρασμα των χρόνων εμφανίζονται στην Ελλάδα οι μάγκες, οι νταήδες, οι κουτσαβάκηδες, οι χασικλήδες, οι λούμπεν, οι ρεμπέτες, ομάδες κοινωνικά ανένταχτες και απροσάρμοστες για την τότε υψηλή κοινωνία. Κάθε τάξη έχει την τάση να ανταγωνίζεται, να προβάλλεται και να διαφοροποιείται από τις άλλες. Ένας τρόπος είναι και η δημιουργία δικών της συμβόλων και σκήπτρων. Το κομπολόι ήταν το πιο συνηθισμένο, το πιο οικονομικό, το πιο φανταχτερό, το πιο ανώδυνο, το πιο εύχρηστο, το πιο αντιπροσωπευτικό σύμβολο-σκήπτρο.

Έτσι, οι μάγκες στριφογυρνούσαν τις γιρλάντες από ευτελή υλικά και βροντοχτυπούσαν τις χάντρες για να δηλώσουν την παρουσία τους, ενοχλώντας εκούσια, ως επί το πλείστον, τους γύρω. Από τότε γεννήθηκε η προκατάληψη που λέει ότι το κομπολόι είναι αξεσουάρ μόνο των αργόσχολων, του υποκόσμου και των λαϊκών στρωμάτων. Όσοι σκέπτονται έτσι αγνοούν ότι κομπολόι κράτησαν άρχοντες κάθε είδους, όχι ευτελούς αξίας, αλλά κεχριμπαρένιο με πλούσια φούντα και θυρεό, από ασήμι ή χρυσό, δουλεμένο σαν κόσμημα. Το κομπολόι αποτελείται στην κανονική του μορφή εκτός από τις χάντρες, από τη φούντα και από το θυρεό. Τη φούντα την αφαίρεσαν οι μάγκες διότι δεν βόλευε στο στριφογύρισμα και στο βροντοχτύπημα των χαντρών. Οι οικονομικά ασθενέστεροι έκαναν το ίδιο, διότι η μεταξένια φούντα κόστιζε. Σήμερα στην αγορά προωθείται το «ακρωτηριασμένο» κομπολόι δηλαδή αυτό που δεν έχει ούτε φούντα ούτε θυρεό. Αυτό συμβαίνει διότι οι περισσότεροι δεν γνωρίζουν ότι το χάδι στη μεταξένια φούντα χαλαρώνει, ο δε θυρεός είναι απαραίτητος καθώς επιτρέπει την εύκολη ολίσθηση των χαντρών. Όταν είναι καλλιτεχνικά διακοσμημένος ο θυρεός με τη φούντα, μετατρέπουν την απλή γιρλάντα σε ένα υπέροχο κόσμημα.

Οι χάντρες μπορεί να είναι από πολύ ευτελή υλικά όπως κουκούτσια και ξύλα, αλλά μπορούν να είναι και από ημιπολύτιμους λίθους (αιματίτη, αμέθυστο, αχάτη, ιάσπι, μαργαριτάρι, δενδρίτη, ζιργκόν), ελεφαντόδοντο, κοράλλια, όστρακα, ασήμι, χρυσό και φυσικά από κεχριμπάρι. Δεν είναι τυχαίο επομένως το γεγονός ότι το κομπολόι αποτελεί είδος συλλογής από πολλούς ανθρώπους και η αξία του ανάλογα και με το μέγεθός του μπορεί να φτάσει σε δυσθεώρητα ύψη.

Εκτός, όμως, από αντικείμενο υψηλής υλικής αξίας, το κομπολόι είναι και αλλά πολλά πράγματα, πολύ πιο σημαντικά και ουσιαστικότερα. Γι' αυτή την πλευρά του κομπολογιού μιλάει ο Τάσος Θωμαΐδης, που έχει αφιερώσει τη ζωή του σε αυτό. Ο κ. Θωμαΐδης εκτός από δημιουργός κομπολογιών, δημιούργησε και την εταιρεία «Εύχαντρον», η οποία προήλθε από τη συγχώνευση του Αθηναϊκού Κέντρου Κομπολογιού, τη Λέσχη Φίλων Κομπολογιού και την Αχτίδα. Άριστος γνώστης της «ουσίας» του κομπολογιού αναφέρει ότι «το κομπολόι είναι ένα αξεσουάρ πολύ προσωπικό και πρέπει να ταιριάζει ακριβώς στη χούφτα του κατόχου του, ώστε να είναι υπάκουο και τέλειο όργανο στο παιχνίδι με τις χάντρες, αλλά είναι και μία ολόκληρη φιλοσοφία».

«Το κομπολόι είναι ένα λαϊκό δημιούργημα κάλυψης πολλών και διαφορετικών αναγκών για όλους τους ανθρώπους, φέρει μεγάλη εσωτερική δύναμη είτε το γνωρίζουμε είτε όχι σίγουρο είναι ότι ξεσκεπάζει πολλές πλευρές της προσωπικότητας μας», εξηγεί και προσθέτει πως το κομπολόι αποτελεί και «φάρμακο». «Είναι καταρχήν αγχολυτικό, καθώς το επαναλαμβανόμενο χάδι στις χάντρες και στη φούντα μας χαλαρώνει. Παράλληλα τέρπονται ιδιαίτερα η ακοή, η αφή, η όραση και η όσφρηση. Δεύτερον είναι πηγή θεραπείας καθώς έχει αποδειχθεί επιστημονικά ότι το κεχριμπάρι και οι φυσικοί κρύσταλλοι διαθέτουν θετική ενέργεια, που έχει θεραπευτικές ιδιότητες».

Εκτός όλων των άλλων, όμως, όπως λέει, το κομπολόι είναι και μέσο αποβολής κακών συνηθειών, αφού βοηθάει στη διακοπή του καπνίσματος. Επίσης είναι και φυλαχτό, εφόσον φέρει σύμβολα πίστης και καλής τύχης, ενώ είναι και πηγή ευφορίας εάν είναι από ευγενή μέταλλα, από χάντρες με θετική ενέργεια, δουλεμένα όπως ένα έργο τέχνης.

«Το κομπολόι δεν είναι απλή υπόθεση. Πρέπει να είναι η καρδιά σου γεμάτη ελευθερία, υπερηφάνεια και λεβεντιά», επισημαίνει, ο πρώην ναυτικός, κ. Σπύρος. «Το κομπολόι στη δική μου εποχή ήταν ιερό, ήταν το μέσο για τα προσωπικά μας ταξίδια και όνειρα, ήταν το λάβαρο της επανάστασης στο κατεστημένο και της άρνησης να ενταχθούμε στο σύστημα και να γίνουμε σαρδέλες στο κονσερβοκούτι», λέει και προσθέτει: «Δεν ήταν ένα παιχνιδάκι μόνο στα χέρια μας. Μίλαγε, είχε ψυχή και μία ιδεολογία. Τότε, για να κρατάς στα χέρια σου ένα κομπολόι θα έπρεπε να είσαι μάγκας, να το λέει η καρδιά σου, να είσαι αετόπουλο, υπεράνω όλων. Ήταν έμβλημα».

«Εγώ πάντως, το έχω δει, ότι το κομπολόι είναι και φίλος και δάσκαλος και ερωμένη. Άμα συγχυστείς, εκνευριστείς ή βρεθείς σε αδιέξοδο, κάνει το θαύμα του, λες και είναι χαλαρωτικό χάπι και χωρίς παρενέργειες. Άσε που οι κακές συνήθειες - το κάπνισμα, το φάγωμα των νυχιών κτλ - κόβονται μαχαίρι άμα πιάσεις το κομπολογάκι», υποστηρίζει ο κ. Ανδρέας

Το κομπολόι δεν είναι, όμως μόνο υπόθεση των ανδρών. Σήμερα κοσμεί τα χέρια και πολλών γυναικών. Η Κωνσταντίνα Πετροπούλου, λάτρης του κομπολογιού λέει ότι «θεωρώ πως το κομπολόι δεν είναι σε καμιά περίπτωση μόνο αντρική υπόθεση, εγώ κρατάω κομπολόι και δεν ντρέπομαι καθόλου γι αυτό. Αντίθετα είναι για μένα μία διέξοδος από το στρες και φυσικά δεν νιώθω ότι χάνω έστω και ελάχιστο από τη θηλυκότητα μου. Εξάλλου εκτός από το κομπολόι χειρός έχω και ένα λίγο μεγαλύτερο που το περνάω από το λαιμό μου ενίοτε εν είδη κοσμήματος και είναι πολύ σικ και κλασάτο».

Το κομπολόι αποτέλεσε για τον Έλληνα ένα μόνιμο σύντροφο στη χαρά και στη λύπη, στη μοναξιά και στις κοινωνικές συναναστροφές. Είτε πρόκειται για κομπολόι, είτε για κομποσκοίνι, είτε για ροζάριο, είτε για μουσουλμανικό προσευχητάρι, είτε για ινδικό τζαμπάλα, σε καμιά περίπτωση δεν πρόκειται για ένα απλό αντικείμενο, αλλά για ένα συναρπαστικό ταξίδι με σταθμούς στη λαϊκή σοφία, στις φιλοσοφίες της Ανατολής και σημείο άφιξης στην σύγχρονη εποχή και τα φαινομενικά δυσεπίλυτα ψυχολογικά προβλήματα των ανθρώπων που μπορούν να καταπραϋνθούν από το «ρωγομέτρημα» του κομπολογιού.

Ανδρέας Σιδηρόπουλος

Ιερά Μονή Γηρομερίου: Επί 7 αιώνες, προπύργιο της Ορθοδοξίας

2012-01-10T00:11:00.001+02:00

Φεύγοντας από την Ιερά Μονή Κοιμήσεως της Θεοτόκου Γηρομερίου, δίνεις την υπόσχεση να ξανάρθεις. Η γαλήνη του ιστορικού μοναστηριού, που στέκει αγέρωχο στην άκρη του γκρεμού, κοντά στα ελληνοαλβανικά σύνορα (8 χλμ από τους Φιλιάτες Θεσπρωτίας), είναι ένας τόπος ευλογημένος, που μέσα στο πέρασμα των αιώνων έγινε θεματοφύλακας της χριστιανικής παράδοσης.

Προσεγγίζοντας το μοναστήρι, βρίσκουμε ανοιχτή τη μεγάλη σιδερένια πόρτα του. Την απόλυτη ηρεμία του περιβάλλοντος, με τη φυσική ομορφιά και την πλούσια βλάστηση, "διαταράσσει" μόνον ο ήχος από το γάργαρο νερό που τρέχει κάτω από το βράχο.

Η συνομιλία με τον ηγούμενο, αρχιμανδρίτη Μεθόδιο, στο μικρό αρχονταρίκι, "ξεδιπλώνει" τη μακραίωνη ιστορία και σημαντικές πτυχές από τη ζωή στο μοναστήρι. Τα ερημικά ασκητήρια της περιοχής, ο βυζαντινός άρχοντας όσιος Νείλος, το φωτεινό του όραμα, η εικόνα της Θεοτόκου, το «κρυφό σχολείο», θρύλοι και παραδόσεις κάνουν συναρπαστική την αφήγηση του ηγουμένου.

"Ο όσιος Νείλος, ανιψιός του αυτοκράτορα Θεόδωρου Λασκάρεως της Νικαίας, από τη νεανική του ηλικία ακολούθησε την κοινοβιακή ζωή, ενώ η σύγκρουσή του με τον Αυτοκράτορα Μιχαήλ Η' Παλαιολόγο για το ζήτημα της ενώσεως των Εκκλησιών είχε ως αποτέλεσμα να τιμωρηθεί μαζί με δύο άλλους μοναχούς. Πάλεψαν 40 μέρες μέσα σε μια βάρκα χωρίς κουπιά, στο πέλαγος, όπου τους εγκατέλειψαν, όμως δεν χάθηκαν. Τα κύματα τους έβγαλαν στο Άγιο Όρος και μετά από χρόνια περιπλάνησης από την Κωνσταντινούπολη, το Σινά, τα νησιά, την Αλβανία έφτασαν στα ασκητήρια των βράχων του Γηρομερίου, στις αρχές του 14ου αιώνα" λέει ο αρχιμανδρίτης Μεθόδιος.

Η ίδρυση και η ιστορική πορεία της μονής

Η παράδοση για την ίδρυση της μονής, όπως μας λέει ο ηγούμενος, αναφέρει ότι ένα φως, κάθε βράδυ, εμφανιζόταν απέναντι από τα ασκητήρια στο βουνό. Μάλιστα, η ίδια η Παναγία εμφανίστηκε στον όσιο Νείλο την ώρα της προσευχής για να τον ενθαρρύνει να το αναζητήσει. Στο σημείο όπου βρίσκεται σήμερα το μοναστήρι, οι μοναχοί βρήκαν την εικόνα της Παναγίας. Με πολύ κόπο και αγώνα έκτισαν εκεί, αρχικά έναν μικρό ναό και στην πορεία του χρόνου κτίστηκε και το μοναστήρι, που έγινε σημείο αναφοράς για την Ήπειρο.

Ο όσιος Νείλος πέθανε σε βαθιά γεράματα: 106 χρόνων, το 1334, στις 2 Ιανουαρίου. Ο τάφος του βρίσκεται κοντά στη μονή, ενώ σημαντική πηγή πληροφοριών για την εποχή είναι η διαθήκη του, την οποία παρέδωσε προτού πεθάνει στους μοναχούς ως παρακαταθήκη και εσωτερικό κανονισμό της μονής.

Η Ιερά Μονή Γηρομερίου, πνευματικά και διοικητικά υπαγόταν στο Οικουμενικό Πατριαρχείο. Κατά την ιστορική της πορεία αντιμετώπισε περιπέτειες, όμως κατόρθωσε να επιβιώσει και τον 16ο αιώνα ήκμασε. Μάλιστα, σύμφωνα με ιστορικές εκθέσεις του Πατριαρχείου, ζούσαν εκεί περίπου 300 μοναχοί.

Το 1568 ανακαινίστηκε με τη χορηγία του ηγεμόνα της Ουγγροβλαχίας που καταγόταν από την Πωγωνιανή, ενώ σύμφωνα με τα κρατικά αρχεία του Βουκουρεστίου και άλλοι ηγεμόνες παραδουνάβιων περιοχών έγιναν αρωγοί της μονής, η οποία είχε επιπλέον και μεγάλη κτηματική περιουσία.

Τα ιστορικά γεγονότα της εποχής που ακολούθησε επηρέασαν και την ζωή του μοναστηριού. Τον 18ο αιώνα βρέθηκε στο στόχαστρο επιθέσεων από τους Τουρκαλβανούς, όπως και τα χωριά της περιοχής. Σύμφωνα με πηγές, η βιαιότητα των κατακτητών εμφάνισε το φαινόμενο του μαζικού εξισλαμισμού πολλών χωριών στην περιοχή, προκειμένου να σωθούν από τα βάσανα.

Το κρυφό σχολείο

Ένα ιστορικό χειρόγραφο- ντοκουμέντο, που εκτίθεται στη βιβλιοθήκη της μονής, άλλα και ένας μικρός χώρος, που είναι κρυμμένος πίσω από ένα ντουλάπι, μαρτυρούν ότι εκεί, τη σκοτεινή και ταραγμένη εποχή της τουρκοκρατίας λειτούργησε "κρυφό σχολείο", μια σημαντική προσφορά στο υπόδουλο γένος.

Η γραπτή μαρτυρία είναι αποκαλυπτική: "Ο ιωάνης του αντωνη παπα, από χορίον γολά, ευρισκόμενος ης μοναστηριον μαθενα γράμματα ης τον άγιον αρχιμανδρίτη κοσμάν κε κάθισα εδό χρόνους … κε μεν οις βεβέοσιν".

Το συγκρότημα του μοναστηρίου αποτελείται από τον ιερό ναό της Κοιμήσεως της Θεοτόκου και κτίρια, που κατασκευάστηκαν διάφορες εποχές. Μέχρι τις αρχές του 20ου αιώνα, η μονή είχε εικόνα φρουρίου, ενώ δεν ήταν λίγες οι φορές που τα κτίρια κατέρρευσαν και μετατράπηκαν σε ερείπια. Μετά τον 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο, άρχισε η προσπάθεια να περισωθεί ό,τι απέμεινε και από τότε μέχρι σήμερα, με τις επίπονες προσπάθειες των μοναχών της αδελφότητας, το μοναστήρι ξανακτίστηκε.

Ο ιερός ναός της Μονής Γηρομερίου είναι κατασκευασμένος από πέτρα, φέρει κτητορική επιγραφή, ο τρούλος του είναι οκταγωνικός, έχει μικρά παράθυρα και μια είσοδο. Το εσωτερικό του Καθολικού έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς πρόκειται για έργο τέχνης .Οι αγιογραφίες και οι παραστάσεις-τοιχογραφίες ανήκουν στην Κρητική Σχολή, με επιρροές από τη Σχολή της Βορειοδυτικής Ελλάδας και ευρωπαϊκά πρότυπα. Το τέμπλο είναι ένα ξυλόγλυπτο αριστούργημα, που κατασκευάστηκε από Ηπειρώτες μάστορες και αντικατέστησε το αρχικό, το 1824. Μέσα στο Καθολικό, πάνω σε ξυλόγλυπτο προσκυνητάρι, βρίσκεται η εικόνα της Παναγιάς. Οι αρχαιολόγοι εκτιμούν ότι πρόκειται για βυζαντινή εικόνα του 14ου αιώνα, που φιλοτεχνήθηκε στα Ιωάννινα ή την Κωνσταντινούπολη.

Παρακαταθήκη του παρελθόντος αποτελεί για τη μονή μια πολύτιμη συλλογή κειμηλίων, τα οποία κατάφεραν να διασωθούν στο πέρασμα των αιώνων. Αξίζει να αναφερθούν τα ιερά λείψανα διαφόρων Αγίων, χειρόγραφα, τμήμα Ευαγγελίου από τον 14ο αιώνα, τα πατριαρχικά σιγίλια και τα κηρόβουλα των παραδουνάβιων ηγεμονιών, καθώς και πλήθος βιβλίων από τον 17ο έως τον 20 αιώνα.

Η μονή, καθημερινά, από την Ανατολή ως τη Δύση του ηλίου είναι ανοικτή και δέχεται όλους όσοι την επισκέπτονται. Επίσης, υπάρχει και χώρος φιλοξενίας των προσκυνητών, που θα θελήσουν για κάποιες ημέρες να ζήσουν στο περιβάλλον του μοναστηριού, μακριά από το άγχος και την πίεση της καθημερινότητας.

Η Ιερά Μονή Γηρομερίου εορτάζει στις 15 Αυγούστου, αλλά και στις 2 Ιανουαρίου, ημέρα θανάτου του οσίου Νείλου.

(της Τζώρα Μ.)

Η ιστορία της ελληνικής διαφήμισης κατά τον 19ο αιώνα, στην έκδοση "Η ρεκλάμα εν Ελλάδι"

2012-01-09T11:21:00.000+02:00

Πότε εμφανίζονται οι πρώτες διαφημίσεις στην Ελλάδα; Πότε ξεκίνησαν οι επιχειρηματίες να προβάλουν τα προϊόντα τους σε μεγάλη κλίμακα, απαριθμώντας για λογαριασμό των υποψηφίων αγοραστών τους τα προτερήματά τους; Ποια είναι η προϊστορία της ελληνικής διαφήμισης, που ακόμα και στον καιρό της κρίσης δεν έχει πάψει να κατακλύζει τον καθημερινό τηλεοπτικό μας χρόνο;
Η απάντηση εκπλήσσει. Διαφήμιση στην Ελλάδα έχουμε ήδη από αρχόμενη δεκαετία του 1840, τουτέστιν είκοσι μόλις χρόνια μετά το ξέσπασμα του Αγώνα του 1821. Και η διαφήμιση αυτή (ρεκλάμα, όπως την έλεγαν τότε), η οποία απλώνεται σε ολόκληρο τον αθηναϊκό Τύπο, έχει βρει τον ιστορικό της κιόλας από το 1894, όταν ο Μιχαήλ Π. Λάμπρος δίνει στην αίθουσα του Παρνασσού, που λειτουργεί μέχρι σήμερα στην πλατεία Καρύτση, μια διάλεξη με τίτλο "Η ρεκλάμα εν Ελλάδι".

Το κείμενο του Λάμπρου έρχεται τώρα στην επιφάνεια χάρη στην έρευνα ενός ανθρώπου της διαφημιστικής επικοινωνίας, του Κώστα Μαρτζούκου, ο οποίος το εκδίδει με την ορθογραφία και τη στίξη της εποχής του (την έκδοση ανέλαβε το 1894 η "Εστία"), φροντίζοντας και για τον τεκμηριωμένο υπομνηματισμό του (εκδόσεις "Το πέρασμα", σελ. 105).

Ποια ακριβώς, όμως, είναι τα ευρήματα του πρώιμου ιστορικού της ελληνικής διαφήμισης; Περιγράφοντας το πώς ο ίδιος και ο Δημήτριος Κορομηλάς (1850-1898) συλλαμβάνουν στις αρχές της δεκαετίας του 1870, στη Γενεύη, την ιδέα για την έκδοση του φύλλου "Εφημερίς" (η πρώτη ημερήσια αθηναϊκή εφημερίδα), ο Λάμπρος εξηγεί ότι από την πρώτη στιγμή αμφότεροι είχαν κατά νουν και κάτι άλλο: την εξασφάλιση διαφημιστικών καταχωρίσεων, όπως τις έβλεπαν να εμφανίζονται όλο και συχνότερα στον ευρωπαϊκό Τύπο. Αφού θα κάνει πρώτα λόγο για το αρχαιότερο διαφημιστικό μέσον, που δεν είναι άλλο από τον τελάλη (ανακοίνωνε τα πάντα: από το πού υπήρχε καλό κρέας και το ποιες ήταν οι καινούργιες προμήθειες των καταστημάτων μέχρι τα έκτακτα δρομολόγια των ατμοπλοίων ή των αμαξοστοιχιών και τα αποκριάτικα γλέντια), ο Λάμπρος θα καταγράψει μια σειρά διαφημίσεων οι οποίες θα αρχίσουν να βγαίνουν στις εφημερίδες από την περίοδο του Όθωνα, για να πολλαπλασιαστούν εντυπωσιακά μέχρι το τέλος του 19ου αιώνα.

Η γκάμα είναι ανεξάντλητη: αναλγητικά για τον πονόδοντο, λουτρά που προσφέρουν κρασί και καφέ, πολυτελείς άμαξες προς ενοικίαση, υπηρέτριες και παραμάνες για όσους διαθέτουν τα απαραίτητα χρήματα, φροντιστήρια για το γυμνάσιο, ετοιμοπαράδοτοι στίχοι για όλων των ειδών τους εορτασμούς και τις τελετές, ξενοδοχεία και εστιατόρια, ραπτομηχανές, καταστήματα ένδυσης και κλινικές. Μια κοινωνία που προσπαθεί με κάθε τρόπο να περάσει στη φάση του εξαστισμού και της εκβιομηχάνισης.

Ο Λάμπρος δεν θα διστάσει να επικρίνει την κακή τεχνική ποιότητα της ελληνικής διαφήμισης, όπως και να επισημάνει τη διαφημιστική κινητοποίηση των γερμανικών εξαγωγικών εταιρειών στην Ελλάδα, οι οποίες θα προωθήσουν ποικιλοτρόπως την παραγωγή τους, παραμερίζοντας τους ντόπιους επιχειρηματίες, που έτσι κι αλλιώς δεν θέλουν να χαραμίσουν τα λεφτά τους στη ρεκλάμα. Επικριτικός θα είναι ο Λάμπρος και με τα "Διάφορα κοινωνικά" (αναχωρήσεις, αφίξεις, επιδόσεις, γάμοι, χοροί, συναθροίσεις) του Ιωάννου Καμπούρογλου (1851-1893), που αποτελούν προδρόμους του facebook και του twitter και τον ενοχλούν με την αυθαιρεσία, τον συναισθηματισμό και τον κουτσομπολίστικο χαρακτήρα τους.

Η "Ρεκλάμα εν Ελλάδι" θα ολοκληρωθεί με μια συναρπαστική περιήγηση στις επιγραφές-διαφημίσεις των αθηναϊκών μαγαζιών, όπου ο Λάμπρος θα επιδείξει δύο από τις καλύτερες ικανότητές του: το λεπτό χιούμορ και τον υψηλό γλωσσικό του οίστρο.

INFO

Ο Μιχαήλ Π. Λάμπρος (1941-1902) ήταν γιος του νομισματολόγου Παύλου Λάμπρου και του ιστορικού, πανεπιστημιακού δασκάλου και πρωθυπουργού της Ελλάδας (μεταξύ 1916 και 1917) Σπυρίδωνος Λάμπρου. Σπούδασε στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών και έγινε πολύ γνωστός ως θεατρικός συγγραφέας. Η μεγαλύτερη επιτυχία του υπήρξε η παράσταση "Λίγο απ' όλα", που ανέβηκε από τον θίασο του Δημητρίου Κοτοπούλη, εγκαινιάζοντας τη μακρά παράδοση της αθηναϊκής επιθεώρησης. Ο Λάμπρος μετέφρασε επίσης γαλλικά και ιταλικά δραματικά έργα, διατέλεσε βουλευτής με την παράταξη του Χαριλάου Τρικούπη και εργάστηκε ως ασφαλιστικός πράκτορας. Ήταν, τέλος, εκ των ιδρυτών, πρώτος πρόεδρος και μόνιμος γενικός γραμματέας του Φιλολογικού Συλλόγου Παρνασσός.

του Βαγγέλη Χατζηβασιλείου

Οι αντάρτες θέλουν πίσω τη ζωή τους

2012-01-08T20:45:00.000+02:00

Απαιτούν οικονομική βοήθεια από τη νέα κυβέρνηση

Οι περισσότεροι από τους αντάρτες που συμμετείχαν στις μάχες στη Λιβύη, άφησαν τις δουλειές τους, τις περιουσίες τους και τις σπουδές τους, για ν' αφοσιωθούν στον αγώνα.

Περίπου δεκάμισι μήνες μετά τη λαϊκή εξέγερση στη Λιβύη, και δύομισι μήνες ύστερα από την εκτέλεση του Λίβυου δικτάτορα Μουαμάρ Καντάφι, ο λαός της χώρας θέλει να επιστρέψει σε φυσιολογικούς ρυθμούς. Δεν είναι εύκολο, όμως, για όλους τους Λίβυους, ιδιαίτερα για τους αντάρτες που πολέμησαν εναντίον του καθεστώτος του πρώην Λίβυου ηγέτη. Οι περισσότεροι από αυτούς, σε νεαρή ηλικία οι πιο πολλοί, είναι με ελάχιστα έως καθόλου χρήματα στις τσέπες τους, χωρίς δουλειά και στέγη και πρώτιστη ανάγκη τους είναι η επιβίωση.

Σκορπώντας τις ώρες τους σε διάφορα σημεία της πόλης, έχουν βαρεθεί να μην κάνουν τίποτε και ζητούν από τη νέα κυβέρνηση να κάνει αυτά που τους είχε υποσχεθεί όταν θα άφηναν τα όπλα της μάχης.

Συχνά, οι νεαροί μαχητές μαζεύονται κάτω από ένα φοίνικα, δίπλα στην άδεια πισίνα, και το ρίχνουν στα ανέκδοτα. Ή παίζουν κιθάρα και τραγουδούν. Τις ημέρες που βρέχει, πηγαίνουν συνήθως στο αγαπημένο τους καταφύγιο, ένα λεηλατημένο σπίτι, όπου έμενε κάποτε ο Μουτασίμ Καντάφι, και παίζουν ποδόσφαιρο. Το σπίτι είναι ένα τεράστιο αρχοντικό μέσα σε ένα συγκρότημα από κήπους, τελείως απομονωμένο από την υπόλοιπη γειτονιά χάρη σε ψηλούς ατσαλένιους και τσιμεντένιους τοίχους. Ανάμεσα σε αυτά που περιλαμβάνει είναι μια αίθουσα υψηλής τεχνολογίας και ένα ιδιωτικό χαμάμ με εκατοντάδες μικρά φωτάκια στην οροφή του, που μιμούνται τον νυχτερινό ουρανό.

Εκεί έμενε ένας από τους γιους του Καντάφι, ο Μουτασίμ, μέχρι τη σύλληψή του από τους αντάρτες στις 13 Οκτωβρίου στη Σύρτη, στα χέρια των οποίων και πέθανε. «Πρέπει να δει κανείς με τα μάτια του αυτό το μέρος για να το πιστέψει», λέει στον δημοσιογράφο των «Νιου Γιορκ Τάιμς» ο ηλικίας 21 ετών Μοάντ Φαρχάτ, πρώην φοιτητής που έγινε αντάρτης, καθώς περπατά στα δωμάτια με τα μαρμάρινα πατώματα. «Εδώ έμενε ο γιος του προέδρου».

Γνωστό το χάσμα στη χώρα

Η πτώση της κυβέρνησης Καντάφι αποκάλυψε πολλά κρατικά μυστικά, μερικά από τα οποία ήταν καλύτερα φυλαγμένα από άλλα. Όλη η Λιβύη γνώριζε ότι χώριζε χάσμα την καθημερινή ζωή των περισσοτέρων Λίβυων από τις πολυτέλειες που απολάμβανε ο κύκλος του Καντάφι. Το να δουν όμως οι πολίτες από κοντά αυτές τις πολυτέλειες είναι κάτι τελείως διαφορετικό. Και για τους νεαρούς αντάρτες που μένουν εκεί, το σπίτι είναι κάτι περισσότερο από ένα σύμβολο αυτού του χάσματος: είναι μια τελευταία αποστολή που έχουν αναλάβει. «Όλοι εμείς ζούμε εδώ, κι αν συμβεί κάτι αλλού, θα πάμε εκεί», λέει ο 25χρονος Γιαχία Ουάραγκ, ένας φοιτητής από την πόλη Ναλούτ, στα βουνά νοτιοδυτικά της πρωτεύουσας. «Τώρα, όμως, όλα έχουν σταματήσει. Άλλοτε, συλλαμβάναμε ανθρώπους που πολεμούσαν για λογαριασμό του Καντάφι και σκότωναν κόσμο. Τώρα φυλάμε απλώς το σπίτι».

Αυτό σημαίνει ότι η βαριά μεταλλική πύλη, όπου κυματίζουν τώρα σημαίες των ανταρτών, είναι κλειστή για το «κοινό», αφού -όπως λέει ο Ουάραγκ- θα υπήρχε κίνδυνος να σπάσουν και να κλέψουν πράγματα. Μια ομάδα Αφρικανών κηπουρών εξακολουθούν να κουρεύουν το γρασίδι και να πληρώνονται με χρήματα που συγκεντρώνουν οι αντάρτες. «Εμείς πληρώνουμε τους εργάτες, αλλά κανείς δεν πληρώνει εμάς», λέει ο Ουάραγκ.

Οι αντάρτες έφτασαν για πρώτη φορά στο σπίτι, στις 25 Αυγούστου. Ύστερα από μια σύντομη μάχη, οι φρουροί το εγκατέλειψαν. Όταν οι αντάρτες επέστρεψαν ύστερα από τρεις ημέρες, το βρήκαν λεηλατημένο. Οι κηπουροί είπαν ότι τους τελευταίους τρεις μήνες δεν είχαν δει τον γιο του Καντάφι.

Όπως πολλοί ακόμη νέοι σε αυτές τις αντάρτικες ομάδες, ο Ουάραγκ εγκατέλειψε τα μαθήματά του και αφοσιώθηκε στη «σωτηρία της χώρας».

Φόβοι για νέο τύραννο

ΤΩΡΑ που εκδιώχθηκε όμως η κυβέρνηση, πολλοί πιστεύουν ότι η δουλειά των ανταρτών τελείωσε. Έχει δημιουργηθεί λοιπόν ένα κενό γι’ αυτούς τους ανθρώπους. Η προσωρινή κυβέρνηση τούς ζήτησε να καταθέσουν τα όπλα, αλλά οι περισσότεροι έχουν αρνηθεί. Οι αρχηγοί τους λένε ότι φοβούνται πως ένας νέος τύραννος θα εμφανιστεί στο ασταθές πολιτικό τοπίο της χώρας. Και οι περισσότεροι μαχητές δεν έχουν λόγο να τα παρατήσουν, αν η κυβέρνηση δεν τους δώσει κάτι να κάνουν. «Έχω βαρεθεί να κάθομαι εδώ», λέει ο Ουάραγκ, ατενίζοντας από έναν καναπέ την άδεια πισίνα. Το όνειρό του είναι να πάει στον Καναδά και να τελειώσει τις σπουδές του, όπως λέει, όμως, οι περισσότεροι στην ομάδα του θέλουν απλώς μια σταθερή ζωή. «Κανείς από τους επαναστάτες δεν έχει λεφτά», τονίζει. «Κάναμε την επανάσταση και δημιουργήσαμε τη νέα κυβέρνηση. Τώρα πρέπει εκείνη να κάνει κάτι για μας».

Ο,ΤΙ ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΚΑΝΕΙ Η ΝΕΑ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ
Δωρεάν ρόλο αστυνομικού

ΛΙΓΕΣ ημέρες πριν από το τέλος του 2011, περίπου διακόσιοι πρώην αντάρτες διαδήλωσαν κάτω από τη βροχή μπροστά στα γραφεία του μεταβατικού πρωθυπουργού Αμπντέλ Ραχίμ ελ-Κιμπ. «Κάνουμε τη δουλειά της Αστυνομίας, αλλά δωρεάν», λέει ο 25χρονος Τάρεκ αλ-Γκίντι, που κατάγεται από τα βουνά Ναφούσαχ. Πράγματι, πολλοί πρώην αντάρτες κάνουν αυτά που δεν μπορεί να κάνει η κυβέρνηση, όπως να ρυθμίζουν την κυκλοφορία στους δρόμους ή να φροντίζουν την ασφάλεια στο αεροδρόμιο. «Τώρα θέλουμε μια κανονική δουλειά, όπως κάθε φυσιολογικός άνθρωπος», λέει ο αλ-Γκίντι.

Λίβυοι αξιωματούχοι έχουν υποσχεθεί να ενσωματώσουν τους αντάρτες στις υπηρεσίες ασφαλείας ή να δημιουργήσουν θέσεις εργασίας για όσους καταθέτουν τα όπλα. Συγκεκριμένες δεσμεύσεις, όμως, δεν έχουν αναλάβει. Και εκπρόσωπος της κυβέρνησης παραδέχθηκε πρόσφατα ότι δεν υπάρχουν χρήματα για να επιστρέψουν σύντομα οι αντάρτες στην κανονική ζωή.

Πηγή: New York Times/Επιμέλεια Ελένη Μαυρουδή

«Μάθε παιδί μου ζύμωμα»

2012-01-06T21:37:00.000+02:00

«Θα μαρινάρω φιλέτο πέρκας, θα το περιχύσω με σως βινεγκρέτ πορτοκαλιού και θα το συνοδεύσω με τσιπς αγκινάρας, ψιλοκομμένο κόλιανδρο και γκουακαμόλε. Αν έχω χρόνο θα ετοιμάσω κι ένα πέστο δυόσμου με αμύγδαλα…»

- Ακούς; ΄Ακου τα!....

Tι ν’ ακούσει δηλαδή ο Θανασάκης; Και τι να κάνει ζάφτι απ’ αυτά που άκουσε; Η μόνη γνώριμη λέξη που πιθανόν να κατάλαβε, ήταν τα «τσιπς». Άντε να του εξηγήσω ότι ουδεμία σχέση υφίσταται με τον Τσακίρη, αλλά έχει να κάνει με ζαρζαβατικό! Η χαριστική βολή ήρθε απ’ τη συνέντευξη που έδωσε ο συνομήλικος του Θανασάκη, αφού τελείωσε το στήσιμο του πιάτου του. Το οποίο ομολογουμένως ήταν υπερπαραγωγή. Μόνο οι πολυέλαιοι και τα μπαλέτα Μπολσόι του λείπανε.

- Είχα λίγη αγωνία για την έκβαση του αποτελέσματος και δεν κρύβω ότι το πιάτο μου είχε ορισμένες ατέλειες. Θα προσπαθήσω να βελτιώσω τις αδυναμίες μου, με τη σωστή καθοδήγηση των καταξιωμένων μας σεφ!

Τούρκα έγινα! «Τι είπε ο μικρός Θανασάκη μου;», τον ρώτησα με ένα ρόγχο στο λαιμό και τη ματαιότητα αποτυπωμένη στο βλέμμα μου. «Τρίχες!!!» μου πέταξε στα μούτρα ο Θανασάκης. Και άλλαξε κανάλι για να δει το αγαπημένο του σήριαλ.

Όση ώρα παρακολουθούσε με άφατο ενδιαφέρον την αγαπημένη του σειρά, εγώ τον φανταζόμουν να κόβει ροδέλες λαχανικών, ν’ ανοίγει φύλλο για πίτα και να ετοιμάζει ζύμη για φαρφάλες. Οι κάμερες ήταν στραμμένες πάνω του κι η παρουσιάστρια δοκίμαζε με ηδονικό βλέμμα το φαγητό του και φώναζε ενθουσιασμένη: «Καλά ε;… Δεν υπάρχει! Τέλειο μιλάμε! Μπρρρράβο Θανασάκη!!!». Κι ύστερα ο φακός έκανε ζουμ σε μένα. Χαμογελούσα και τον εμψύχωνα, γεμάτη συγκίνηση.

Πόσο θα ήθελα να δω Μάστερ-Σεφ τον Θανασάκη μου! Να γινόταν σοβαρός και να μετράει τα λόγια του. Να υπολογίζει με ακρίβεια τα υλικά του και να δημιουργεί μοναδικά πιάτα. Να μου ζητάει να του αγοράζω φινόκιο και ρόκα, αντί για πατατάκια και γκοφρέτες. Να ακούει κλασσική μουσική και να έχει σε απόλυτη τάξη το δωμάτιό του. Να δίνει συνεντεύξεις σε περιοδικά και να κάνει διαφημίσεις στην τηλεόραση! Πόσο υπερήφανη θα ήμουν! Τι άλλο να περιμένει μια μάνα απ’ το παιδί της; Μόνο αυτό. Το ελάχιστο!

Τις επόμενες μέρες πέσαμε με τα μούτρα στην κουζίνα. Ξεκίνησα απ’ τα βασικά. Του έδειξα πώς βράζουμε αυγά. «Δεν μ’ αρέσουν τα βραστά αυγά, ρε μαμά! Δεν τα ρίχνεις στο σαγανάκι με λίγο μπέικον καλύτερα;» Επέμεινα πεισματικά. Τον έβαλα να δοκιμάσει μπριάμ και να μου γράψει σ’ ένα χαρτάκι τα υλικά που χρησιμοποίησα. Παραλίγο να ξεράσει στην πρώτη μπουκιά που δοκίμασε και το μόνο υλικό που βρήκε, ήταν η μελιτζάνα. Κι αυτό γιατί –παλαιόθεν- τους χωρίζει ένα αβυσσαλέο μίσος. Για να του εξάψω τη φαντασία, του έκλεισα τα μάτια και τον έβαλα να αγγίζει διάφορα υλικά και να μου λέει τι πιάνει. Στο πρώτο πιάτο που περιείχε μανιτάρια, γύρισε απαθής και μου είπε ειρωνικά: «Δερμάτινα μπαλάκια μ’ ένα παλούκι χωμένο από κάτω τους!...»

Με τα όπλα παραδομένα και με τα φίδια να με ζώνουν πως –ενδεχομένως- δεν θα αξιωθώ να τον δω Μποτρίνι στη θέση του Μποτρίνι, άλλαξα κανάλι. Δεν την άντεχα αυτή τη σύγκριση. Πόσα φαρμάκια να καταπιεί μια μάνα; Και τι ζήτησα η δύστυχη; Να φάω ένα λαχανοντολμά απ’ τα χεράκια του! Μία φλογέρα με παρμεζάνα και πουρέ μελιτζάνας, έστω… Όχι για εκείνον. Για τη φουκαριάρα τη μάνα του!

Αλλά επειδή η ελπίδα πεθαίνει πάντα τελευταία (που λέει ο λόγος, γιατί της έχουμε κάνει ήδη τα σαράντα), θα πάρω σβάρνα τα τηλεπαιχνίδια και θα τη βρω την άκρη. Κανάλι-κανάλι θα πάω, θα χτυπήσω πόρτες, μέχρι κατουρημένες ποδιές θα φιλήσω, προκειμένου να φορέσει ποδιά κουζίνας ο Θανασάκης μου. Κι εγώ θα είμαι πάντα πίσω του, ποτέ μπροστά του! Να τον στηρίζω και… να του δένω την ποδιά κάθε φορά που θα του λύνεται.

(Η συνταγή μπορεί να μαγειρευτεί με εναλλακτικά υλικά. Αντί για μαγειρική, χρησιμοποιείστε χορό, τραγούδι, μόντελινγκ, ακροβατικά, ή ακόμα και λίγο «μωρό μου έχεις ταλέντο!». Απαραίτητα τα βασικά υλικά. Ένα παιδί και μια μαμά. Και μία κάμερα. Καλή όρεξη!).

(Mαρία Κανελλάκη)

Οι Έλληνες, οι γκρινιάρηδες!

2012-01-03T22:26:00.000+02:00

Όταν μας λένε γκρινιάρηδες, νομίζουμε ότι μας κατηγορούν, ενώ στην πραγματικότητα αναγνωρίζουν την κατηγορία μας. Δεν πρέπει να ξεχάσουμε ότι οι πιο έμπειροι φαντάροι του Ναπολέοντα ήταν οι γκρινιάρηδες.

Έτσι τους ονόμαζε ο ίδιος, διότι διαμαρτύρονταν για τις συνθήκες που υπήρχαν στην εκστρατεία. Ήταν, όμως, οι πιο πιστοί και οι πιο αποτελεσματικοί για να καταλάβουν μια θέση και να την κρατήσουν, όσο δυνατός και να ήταν ο εχθρός. Οι άλλοι τούς ονόμαζαν: οι παλιοί της παλιάς. Δηλαδή οι παλιοί φαντάροι της παλιάς φρουράς. Όταν οι Αμερικανοί ονομάζουν την Ευρώπη η Γηραιά Ήπειρος, πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ότι σε αυτήν την Ευρώπη είμαστε οι παλαιοί της παλιάς.

Και γι' αυτόν τον λόγο οι άλλοι μας χρωστούν το παρελθόν τους. Διασχίσαμε τους αιώνες για να προσφέρουμε τον Ελληνισμό και να τον μεταμορφώσουμε σε ουμανισμό, διότι είναι ένα δώρο στην Ανθρωπότητα. Εδώ και χιλιάδες χρόνια διαμαρτυρόμαστε για τις συνθήκες μας.

Ενώ είμαστε πάντα άτρωτοι σε όλες τις μάχες της δικαιοσύνης, διότι έχουμε σχέση με τον ήλιο. Επινοήσαμε τη στρατηγική για να αντιστεκόμαστε στην εξουσία που δεν έχει ουσία, για να κρατηθούμε, από το τίποτα, την ώρα που άλλοι αφήνουν τα πάντα. Μας εξετάζουν με δείκτες, ενώ είμαστε ο δείκτης. Μας προκαλούν και δεν σκύβουμε. Είμαστε ο λαός του χρόνου και δεν νιώθουμε στριμωγμένα σε μια πιθαμή γης αλλά δίνουμε τα πάντα γι' αυτήν.

Διότι αυτό το τίποτα είναι το παν για μας. Τη γκρίνια μας την αρχίσαμε ενάντια στους θεούς και για να μην την ξεχάσουμε, την καταγράψαμε με τις τραγωδίες μας κι όταν αρχίσαμε να γκρινιάζουμε και με τους άλλους, γράψαμε τις κωμωδίες μας. Μπορεί η ζωή μας να είναι δύσκολη, αλλά ξέρουμε ότι είναι ένα δώρο για τους άλλους, και την προσφέρουμε, γι' αυτό είμαστε και τόσο φιλόξενοι. Στην ουσία γνωρίζουμε τον πλούτο μας και αυτός είναι η ανθρωπιά.

Δίνουμε το χέρι μας στον συνάνθρωπο, διότι δεν έχουμε τίποτα άλλο, αλλά είμαστε περήφανοι γιατί έχουμε φιλότιμο. Κι αν φωνάζουμε δυνατά, είναι για να δείξουμε την αγάπη μας στον κόσμο. Δεν υπακούμε τις διαταγές, αλλά ακολουθούμε τους ανθρώπους που έχουν αξία ως τα πέρατα της γης. Κι όταν πεθαίνουμε, πάλι φωνάζουν οι δικοί μας αλλά μια μόνο λέξη: άξιος. Αυτό είμαστε εμείς οι Έλληνες, οι γκρινιάρηδες!

ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΛΥΓΕΡΟΥ/sigmalive

Ένας τρελός παραλίγο Άγιος

2012-01-02T10:22:00.000+02:00

Στις εκκλησιές σπανίως έμπαινε. Κι αυτό γιατί μετά τις λειτουργίες τον παίρνανε ξοπίσω κάμποσοι ευυπόληπτοι με τα λόγια τους

Ήτανε ο τρελός της περιοχής. Κάποιοι λέγανε πως ξεχείλωσε ο νους του από παιδί. Πάντως η μοίρα τού φέρθηκε άσχημα. Μεγάλωσε δίχως πατέρα κι η μάνα του ήτανε μια καταφρονεμένη παραδουλεύτρα. Λίγα τα γράμματα που γνώριζε. Όντας μικρός πικράθηκε αρκετά από την απόρριψη των γύρω του. Κανείς δεν τον πρόσεξε. Έζησε παρέα με τη μοναξιά του. Και έτσι μια ζωή την πέρασε χωρίς στοργή και αγάπη.

Τον τρελό, τώρα που μεγάλωσε, μπορούσε κανείς να τον δει σε αρκετά γνώριμα μέρη. Τα απογεύματα γυρόφερνε στις πλατείες, έξω από τις εκκλησιές. Ήτανε ως συνήθως ξυπόλυτος. Τα πέλματα των ποδιών του βρόμικα. Τα ρούχα του ατημέλητα. Η εμφάνισή του αφρόντιστη. Μαλλιά και γενειάδα, σαν ασκητής χωρίς ράσο. Συνήθιζε να κάνει παρέα με τα μικρά παιδιά. Άλλοτε τον έπαιρναν στα σοβαρά και τότε γινόταν ο καλύτερος φίλος τους και άλλοτε - το συνηθέστερο- τον έπαιρναν ξοπίσω και τον κοροΐδευαν.
Τα πρωινά σύχναζε στα μανάβικα. Λεπτός καθώς ήτανε φορούσε ένα πουκάμισο κατά πολύ μεγαλύτερό του. Αυτό τον έκανε να γίνεται ακόμη πιο γελοίος και παράξενος. Οι μανάβηδες το λυπόντουσαν. Και του ’ριχναν γελώντας κάτι μέσα στο πουκάμισο. Ένα αχλάδι, ένα μήλο, μια μπανάνα. Και αυτός φχαριστιότανε που έβλεπε να μεγαλώνει η μέση του γεμάτη με αγαθά…

Η συνέχεια γραφόταν έξω από ένα σχολικό κτίριο όπου φοιτούσαν παιδιά των φτωχών τάξεων. Καθόταν στα σκαλοπάτια και πρόσφερνε όλος αγάπη και καλοσύνη στα παιδιά, τα καλούδια που υποτίθεται πως τα είχε πάρει για τον ίδιο… Παρόμοια αν κάποιος βρισκόταν σε δύσκολη θέση, ο θεότρελος έβγαινε στη ζητιανιά. Επαιτούσε με απλωμένο χέρι τον οίκτο των συμπολιτών του. Όχι για κείνον μα γι’ αυτόν που υπέφερε. Πράγμα που κανείς βέβαια δεν γνώριζε. Συνήθως ο τρελός πήγαινε το βράδυ αργά και του ακουμπούσε τις εισπράξεις στο παράθυρο. Κι αλίμονο αν παρ’ ελπίδα κανείς τον έβλεπε. Έκανε χίλιες δυο παλαβομάρες για να ρίξει στάχτη στα μάτια του πως «δεν είναι αυτό που νομίζεις. Δεν βοηθάω κανέναν». Αν όμως συνέβαινε να μην μπορεί να τα μπαλώσει, το ’ριχνε στις βρισιές. Φώναζε, άφριζε, στρίγγλιζε επιβεβαιώνοντας έτσι τη φήμη του.

Στις εκκλησιές σπανίως έμπαινε. Κι αυτό γιατί μετά τις λειτουργίες τον παίρνανε ξοπίσω κάμποσοι ευυπόληπτοι με τα λόγια τους. Τον είχανε για θύμα για να αποδείχνουν εξυπνάδες. Όμως καθώς λέγαν όσοι τον γνώριζαν, σε ώρες που κανείς δεν κυκλοφορούσε, την έβγαζε σε ξωκκλήσια απόμακρα όπου σιγομουρμούριζε κάτι ακαταλαβίστικα λόγια ή μελετούσε κάποια δικά του αγιοτικά χαρτιά. Σάμπως και ο ίδιος να γνώριζε τι έλεγε ή διάβαζε; Άβυσσος η ψυχή του ανθρώπου. Και καθώς έχουν να λένε οι γνωστικοί άνθρωποι, ενός θεότρελου η ψυχή είναι ένα μπέρδεμα χωρίς αρχή μα ούτε και τέλος... Πέρασαν έτσι τα χρόνια και κάποτε έσβησε ο κύκλος της ζωής του. Από τότε κανείς δεν τον θυμήθηκε. Πέρασε ως απαρατήρητος και έφυγε χωρίς κανείς να το προσέξει.

Ανάμεσα στα λιγοστά βιβλία του, βρέθηκαν και κάποια δικά του γραψίματα, ατελή και δυσκολοδιάβαστα. Τα ξεσήκωσα μετά που έφυγε από κάτι παλιοτετράδια και τα μεταφέρω εδώ διορθωμένα για ανάγνωση:

-Οι ναοί διαθέτουν χρυσάφια. Αυτά προσφέρονται πλουσιοπάροχα, αρκεί κανείς να απλώσει το χέρι του και να τα ζητήσει. Είναι η χάρη των εικόνων. Είναι η γαλήνη των αγίων. Είναι η ειρήνη της καρδιάς όταν προσεύχεται.

-Η Εκκλησία έχει αμέτρητα χρήματα. Αυτά είναι η αδυναμία της. Μοιάζουν φορτία που βαραίνουν τα φτερά της, την αποσπούν από το καθαυτό έργο της, τη μεταβάλλουν σε μια οργάνωση του κόσμου. Έτσι παραμένουν ο μεγάλος πειρασμός της. Εκτός και αν τα χρήματα γίνονται... ψωμιά για τους ασθενέστερους!

-Οι «θρησκευόμενοι» επιδεικνύονται γι’ αυτό που τάχατες αξίζουν. Μπαίνουν στις εκκλησιές, βάζουν μεγάλους σταυρούς, κάνουν εντυπωσιακές φιγούρες. Για το θεαθήναι. Στην πραγματικότητα δεν αγαπούνε ούτε το Θεό ούτε τον πλησίον τους. Όχι. Μόνο τον εαυτό τους νοιάζονται. Να γίνουν αποδεκτοί στον χώρο της «καλής κοινωνίας» και όταν πεθάνουν να είναι σίγουροι ότι θ' ανοίξουν γι’ αυτούς διάπλατα οι πόρτες του Παράδεισου. Ναι, είναι οι χειρότεροι «πνευματικοί» υλιστές! Μερικές φορές φτάνουν στο σημείο να περιμένουν από το Θεό μαγικές λύσεις για την ικανοποίηση των πιο κοντόθωρων επιδιώξεών τους. Έτσι μένουν γοναστιστοί για ώρες παρακαλώντας Τον να κερδίσουν στο λαχείο, να αυξήσουν τα έχη τους, να γίνουν κάποιοι. Και σ’ αυτό εξαντλούν όλη τους τη θρησκευτικότητα.

-Οι «άνθρωποι της Εκκλησίας» -ασφαλώς όχι όλοι- νιώθουν εξαρτημένοι από τύπους, ενώ αρκετές φορές φαίνεται να αδιαφορούν για την ουσία. Έτσι για παράδειγμα προσέχουν τι τρώνε ή τι πίνουν, αλλά όχι τι λένε ή πώς σκέφτονται. Στον ναό τα βρίσκουν με τον Θεό, ενώ έξω δεν μπορούν να ανταλλάξουν ούτε ένα γεια με τους πιο κοντινούς τους…

Τέτοια και άλλα έγραφε για τους νουνεχείς της εποχής ο τρελός. Έσβησε όμως κι αυτού ο κύκλος της ζωής. Από τότε τον τρελό, τον παρολίγο «άγιο» κανείς δεν τον θυμάται. Μένουν μόνο αυτές οι λέξεις μάρτυρες της πορείας του...

ΑΛΕΞΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ
Θεολόγος- ΒΔ Α΄ στο Λύκειο Παλιομετόχου

η σημερινή

Οι «μυστικοί Έλληνες»

2012-01-01T15:45:00.000+02:00

Σήμερα, παραμένουν στην Καρπασία 330 περίπου ψυχές. Η γη τους όχι μόνο έχει υφαρπαχτεί, αλλά δεν απολαμβάνουν ούτε καν στοιχειώδη ανθρώπινα δικαιώματα

Το 327 π.Χ. οι στρατιές του Μεγάλου Αλεξάνδρου όδευσαν προς την Ινδία. Έκτοτε σε μια απόμερη περιοχή του Πακιστάν, στις πλευρές και τα στενά των Ιμαλαΐων, ζει μια φυλή που τα χαρακτηριστικά της, ο τύπος τής ενδυμασίας της και γενικά ο τρόπος ζωής της την καθιστά πολύ διαφορετική από τους υπόλοιπους κατοίκους. Η φυλή αυτή έχει τη δική της γλώσσα, αλλά και τη δική της θρησκεία, πιστεύουν στους δώδεκα θεούς, τηρούν αρχαίες ελληνικές παραδόσεις και δηλώνουν περήφανοι απόγονοι του «Ισκαντάρ», όπως αποκαλούν τον Μέγα Αλέξανδρο. Κάποτε ανθούσαν σαν κοινωνία, ήταν εκατόν χιλιάδες, τώρα παρέμειναν τρεις χιλιάδες περίπου.

Οι αριθμοί τους λιγόστευσαν λόγω υφαρπαγής της γης τους, εθνικού ξεκαθαρίσματος και εξαναγκαστικού εξισλαμισμού από άλλες πακιστανικές μουσουλμανικές φυλές. Αυτοί είναι οι Καλάς, οι «μυστικοί Έλληνες», που ανευρέθησαν τελευταίως από μια ομάδα Ελλήνων, που προσπαθεί να τους βοηθήσει να κρατηθούν στη γη τους και να μη αποξενωθούν από τις ρίζες τους.

Από το 1974 αποκτήσαμε κι εμείς τους «μυστικούς μας Έλληνες», όταν η Τουρκία εισέβαλε στην Κύπρο στις 20 Ιουλίου και κατόπιν συνέχισε την εισβολή στις 14 Αυγούστου κατακτώντας το βόρειο μέρος της πατρίδας μας. Από την Κερύνεια μέχρι την Αμμόχωστο, έντρομοι οι κάτοικοι εγκατέλειψαν τα σπίτια τους. Ο κόσμος της Καρπασίας δεν έφυγε και κάπου δεκαπέντε χιλιάδες παρέμειναν στα σπίτια και στα χωριά τους αψηφώντας τους κινδύνους. Οι Τούρκοι, εφαρμόζοντας πολιτική εθνικού ξεκαθαρίσματος, με τρομοκρατία, εκβιασμούς και με δολοφονίες αθώων ανθρώπων, τους αναγκάζουν να πάρουν τον δρόμο της προσφυγιάς αλλά μερικές χιλιάδες παραμένουν συνειδητά εγκλωβισμένοι στη γη τους.

Τo 1975 συνομολογείται μεταξύ των κ.κ. Γλαύκου Κληρίδη και Ραούφ Ντεκτάς η γνωστή ως Συμφωνία της Τρίτης Βιένης, που προνοούσε, μεταξύ άλλων, και την επανένωση των οικογενειών που παρέμεναν στα χωριά τους. Δυστυχώς τη Συμφωνία, παρά το ότι τηρήθηκε κατά γράμμα από την Κυπριακή Δημοκρατία, οι Τούρκοι δεν την σεβάστηκαν και εξεδίωξαν, κατά καιρούς, τους νόμιμους κατοίκους από τις εστίες τους. Το γεγονός ότι οι Τούρκοι ακολούθησαν την πάγια πολιτική του εθνικού ξεκαθαρίσματος, δεν φαίνεται να απασχόλησε σοβαρά καμιάν από τις κυβερνήσεις της Κυπριακής Δημοκρατίας όπως ούτε και η Συμφωνία της Τρίτης Βιένης, ενώ έπρεπε να την έχουν κάνει παντιέρα.

Σήμερα παραμένουν στην Καρπασία 330 περίπου ψυχές. Η γη τους όχι μόνο έχει υφαρπαχτεί, αλλά δεν απολαμβάνουν ούτε καν στοιχειώδη ανθρώπινα δικαιώματα. H Κυπριακή Δημοκρατία προμηθεύει τους εγκλωβισμένους με πετρέλαιο, γκάζι και κάποια βασικά τρόφιμα. Τους προσφέρει και ένα μικρό χρηματικό επίδομα, σίγουρα πολύ μικρότερο από αυτό που προσφέρει στους πολιτικούς πρόσφυγες και λαθρομετανάστες και θεωρεί, με την παροχή μερικών κονσερβών και ενός μικρού επιδόματος, την υποχρέωση της προς αυτούς ως λήξασα. Αυτές οι τριακόσιες τριάντα ψυχές, απόγονοι των Αχαιών του Τεύκρου, γιου του Τελαμώνα, περήφανοι όπως τους Καλάς, είναι οι δικοί μας «Μυστικοί Έλληνες». Παραμένουν εκεί σαν να μην υπάρχουν ούτε για τα πολιτικά κόμματα αλλά ούτε και για την Πολιτεία, με τον χρόνο να δουλεύει εναντίον τους. Αυτοί, όμως, παραμένουν με καρτερικότητα να ανατείλει και γι' αυτούς ένας καλύτερος ήλιος.

Τους ανακαλύψαμε για πρώτη φορά, όταν άνοιξαν τα οδοφράγματα τον Απρίλη του 2003. Μας υποδέχθηκαν με φωτισμένα πρόσωπα από χαρά, με μεγάλες προσδοκίες. Και όταν τους ρωτούσαν τα ΜΜΕ τι θέλουν, ποια είναι η επιθυμία τους, αυτοί, νέοι, νέες, και γέροντες έλεγαν μόνο μια λέξη, Ελευθερία.

ΠΕΤΡΟΣ ΑΣΣΙΩΤΗΣ
Αντιπρόεδρος Σωματείου Ελεύθερη Ενιαία Καρπασία

Καλημέρα, κυρ-Αλέξανδρε

2011-12-31T15:02:00.000+02:00

Ότι καβαντζάραμε τον Τσουγκριά τον μεγάλο κι ύστερα τον μικρό, νησάκια σαν μικρά παιδιά στην αγκαλιά της αγαπημένης Σκιάθου, πνιγμένα στο πράσινο του πεύκου, το σμαραγδί της θάλασσας, το ζαχαρί της άμμου. Ξυστά το παίρνουμε το Μπούρτζι, απλωμένο κι αυτό σαν μια άκρη στην ποδιά της, μπροστά μας η προτομή σου κι η αράδα «Σαν να ’χαν τελειωμό τα πάθια του κόσμου».

Του κόσμου της Αγγελικής (Γκιουλιώ τη φωνάζανε) και του Διαμαντή Εμμανουήλ (Παπαδιαμάντη τον είπανε σαν φόρεσε το ράσο) των γονιών σου. Του κόσμου που ζούσε σ’ αυτόν τον παράδεισο που τον δέρνουν οι βοριάδες και ταίρι του στην ομορφιά «τ’ αδυνάτου να βρεθεί», έτσι έλεγες. Σαν να σε βλέπουμε παιδάκι να ζωγραφίζεις αγίους, να παλεύεις στο ψαλτήρι και να σου κεντάνε την ψυχή, τα πάθια της φτώχιας, της ερημιάς των ανθρώπων του νησιού. Καιροί κι εκείνοι! Να μπεις σε καράβι, σιγουριά καμιά να φτάσεις κάπου.

Μα εσύ να τα θέλεις τα ρημάδια τα γράμματα, να τα παλεύεις, μια στην Βαρβάκειο, μια στη Φιλοσοφική, να μάθεις και καμιά γλώσσα, να γράφεις στίχους κι ύστερα «κωμωδίας» ως την ώρα που «Η μετανάστις», το πρώτο σου μυθιστόρημα, κι ύστερα «Οι έμποροι των εθνών» βγάζουν απ’ την ψυχή σου αγκάθια. Α, και να ψέλνεις τον Άγιο Ελισσαίο, και να σεργιανάς τα βράδια στου Ψυρρή, στο Μοναστηράκι κι ανάρια και που να χαίρεσαι την παρέα στη Δεξαμενή, πνευματικό στέκι της εποχής. Συνεργασίες και προοπτικές και προτάσεις από εφημερίδες, μα για σένα τα λίγα ήταν πολλά. Κοσμοκαλόγερο δεν σ’ είπαν τυχαία, αφού τη ζωή σου τη διάβηκες μονάχος και αδέκαρος, με μόνη έννοια ν’ αφήσεις ζωγραφιές, ποίηση και καταγραφές στη γλαφυρή τη γλώσσα σου, την καθαρεύουσα της εκκλησιάς, ζωντανούς στην αιωνιότητα τους ανθρώπους του νησιού σου:

Τη θειά Αχτίτσα, τη σταχομαζώχτρα που παλεύει, θεριό μοναχό, ν’ αναστήσει τα ορφανά τής κόρης της. Κι απ’ την άλλη, τη γριά Γιαννού, κόρη μάγισσας και μάνα φονιά που έψαχνε το παλληκαροβότανο να μην γεννιούνται κορίτσια που θα ’ρχονταν στον κόσμο να ζήσουν τη βασανισμένη ζωή των γυναικών, κι όταν γεννιούνταν τα ’πνιγε.

Πατάμε στην προκυμαία, στρίβουμε το στενό, τα ξύλινα σκαλοπάτια μάς ανεβάζουν στην κάμαρά σου. Η κυρά το Ουρανιώ, τελευταία συγγενής σε φυλάει. Εδώ ο σοφάς που έγερνες για ύπνο, εκεί τα γυαλιά σου και η λάμπα. Προσκύνημα. Δρόμο τώρα, οι ομορφιές του νησιού ατελείωτες κι ο καπετάν Δαμάσκος μάς πάει βόλτα με το καΐκι το γύρο. Λαλάρια, η Σπηλιά της Φόνισσας, το εκκλησάκι ψηλά «Στο Χριστό στο Κάστρο», θαρρείς οι ψαλμωδίες των Χριστουγέννων σού γλυκαίνουν την ψυχή. Ασέληνος, Της Γριάς το πήδημα, στην άλλη μεριά μέσα στο βαθύσκιο δάσος η Παναγιά η Κουνίστρα (εικονίστρα την ήθελες εσύ). Μοναστήρι σαν ζωγραφιά μικρό πνιγμένο στο πράσινο ν’ αστράφτει πεντακάθαρο.

Κι ύστερα Κουκουναριές, πευκόδασος μέσα στην άμμο με λιμνούλες, καλαμιές, νερό κι ένα βήμα πιο κει τα ποτιστικά, μελιτζάνες, κολοκύθια, ντομάτες, παρακάτω αχλαδιές, μηλιές, κερασιές.

Πέφτει το σούρουπο λίγο-λίγο, σεριάνι μόλις βραδιάσει, τα πυροφάνια και οι τράτες ξεκινούν μ’ αναμμένα φώτα, θα φέρουν πρωί-πρωί λαχταριστούς σπάρους και ορφούς και χταπόδια, που θα τ’ απλώσουν σε σκοινιά στην παραλία να στεγνώσουν, «μελίχλωρα» τα λένε, μεζές για το ουζάκι που και εσένα σ’ άρεσε. Άλλη μια χρονιά είμαστε, με την ψυχή μόνο και τη σκέψη, τι κρίμα, κοντά σου.

Στην καθαρότητα της ψυχής των απλών ανθρώπων, στο συνταίριασμα του γλαυκού και του λευκού της θάλασσας που την έτρεμες μα και τη λάτρευες σαν ερωμένη για όσα γέννησε στην παιδεμένη ψυχή σου. «Σαν να ’χαν τελειωμό τα πάθια του κόσμου και τα δικά σου, της μοναξιάς, της φτώχιας, της ταπεινότητας και της ντροπαλοσύνης σου».

Καληνύχτα, κυρ-Αλέξανδρε.

ΑΛΕΚΑ ΓΡΑΒΑΡΗ-ΠΡΕΚΑ

Sigma Live | Καλημέρα, κυρ-Αλέξανδρε | Sigma Live